KWALIFIKACJA MED13 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 36.
Jako terapeuta zajęciowy, prowadzisz terapię dla osoby dorosłej z depresją. Która metoda będzie najbardziej odpowiednia do zastosowania w tej sytuacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podejście humanistyczne w terapii zajęciowej akcentuje podmiotowość, autonomię i cele osoby oraz nadawanie sensu aktywności. W depresji szczególnie ważne jest odbudowanie poczucia sprawczości i powrót do znaczących ról i czynności dnia codziennego, co najlepiej odpowiada temu podejściu.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej kluczowe jest podejście skoncentrowane na kliencie, bliskie nurtowi humanistycznemu: zakłada ono, że osoba jest ekspertem od własnego życia, a rolą terapeuty jest wspólne ustalanie celów i dobór znaczących aktywności (takich, które mają dla klienta sens i wartość).

W depresji często obserwuje się obniżoną motywację, wycofanie z ról społecznych i trudność w podejmowaniu codziennych działań. Dlatego praca oparta o humanistyczne założenia (autonomia, wybór, poczucie wpływu, wzmacnianie zasobów) sprzyja odbudowie poczucia sprawczości i stopniowemu powrotowi do funkcjonowania w czynnościach dnia codziennego.

Dlaczego pozostałe opcje są mniej trafne w tym ujęciu egzaminacyjnym?

  • "Podejście psychoanalityczne" koncentruje się na wglądzie i analizie nieświadomych konfliktów. Może mieć zastosowanie w psychoterapii, ale nie jest typowym fundamentem planowania interwencji terapii zajęciowej opartej na aktywności i celach funkcjonalnych.
  • "Podejście behawioralne" skupia się na modyfikacji zachowań przez wzmocnienia. W depresji elementy aktywizacji mogą być pomocne, ale samo podejście jest zwykle węższe i mniej holistyczne niż perspektywa humanistyczna w TO, która mocno akcentuje znaczenie i wybór aktywności.
  • "Podejście sensoryczne" (np. ukierunkowane na przetwarzanie bodźców) jest typowo kojarzone z trudnościami integracji/przetwarzania sensorycznego. Nie stanowi pierwszoplanowej metody doboru interwencji przy depresji, jeśli nie ma przesłanek wskazujących na dominujące problemy sensoryczne.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się depresja, a odpowiedzi dotyczą ogólnych "podejść", szukaj opcji najlepiej zgodnej z filozofią terapii zajęciowej: współdecydowanie, cele osobiste, sens aktywności i wzmacnianie zasobów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podejście humanistyczne akcentuje podmiotowość osoby, jej zasoby, autonomię i prawo do współdecydowania o celach terapii. W praktyce oznacza wspólne ustalanie celów, dobór znaczących aktywności oraz wzmacnianie poczucia sprawczości i sensu działania, a nie "narzucanie" gotowych rozwiązań.
W depresji często spada motywacja i wiara we własną skuteczność. Podejście skoncentrowane na kliencie pomaga odbudować poczucie wpływu: osoba współtworzy cele i wybiera aktywności, które są dla niej ważne. To zwiększa zaangażowanie i ułatwia stopniowy powrót do ról oraz czynności dnia codziennego.
Najczęściej planuje się małe, realne kroki: wybór prostych, znaczących czynności, ustalenie rutyny dnia, trening ADL/IADL, wspieranie powrotu do ról (dom, praca, relacje). Kluczowe jest dopasowanie obciążenia i trudności do aktualnych zasobów oraz monitorowanie, co poprawia funkcjonowanie.
Humanistyczne skupia się na sensie, wartościach, autonomii i relacji terapeutycznej, a cele wynikają z tego, co ważne dla osoby. Behawioralne kładzie nacisk na obserwowalne zachowania i wzmocnienia (np. nagrody, plan aktywacji). W TO często łączy się elementy obu, ale fundamentem jest klientocentryczność.
Może pojawiać się jako inspiracja rozumienia emocji i relacji, jednak nie jest typowym głównym podejściem organizującym plan terapii zajęciowej. TO koncentruje się na funkcjonowaniu w codziennych aktywnościach, rolach i uczestnictwie, dlatego częściej korzysta z modeli zajęciowych i klientocentrycznych niż z klasycznej psychoanalizy.
Podejście sensoryczne bywa zasadne, gdy dominują trudności w przetwarzaniu bodźców (np. nadwrażliwość, poszukiwanie bodźców), co wpływa na funkcjonowanie w czynnościach. Wtedy dobiera się strategie regulacji i adaptacje środowiska. Sama depresja nie jest typowym wskazaniem, o ile nie towarzyszą jej problemy sensoryczne.
Typowe cele to poprawa wykonywania czynności dnia codziennego, budowanie rutyny, zwiększenie udziału w życiu społecznym, powrót do ról (rodzinnych, zawodowych), rozwijanie strategii radzenia sobie oraz wzmacnianie motywacji. Cele powinny być indywidualne i uzgodnione z klientem, a postępy mierzalne.
Jeśli odpowiedzi są nazwami "podejść" lub ogólnych nurtów, a w treści nie ma narzędzi, skal, procedur ani warunków klinicznych do obliczeń/algorytmu, to zwykle sprawdzana jest filozofia zawodu. W TO często będzie to klientocentryczność, sens aktywności i autonomia osoby.
Częsty błąd to wybór podejścia kojarzonego z "psychoterapią" zamiast z terapią zajęciową (np. psychoanaliza). Inny błąd to dopasowanie na podstawie pojedynczego skojarzenia (np. "sensoryczne poprawia nastrój"). Pomaga porównanie: które podejście najlepiej wspiera cele funkcjonalne i klientocentryczne.
Tak, praktyka bywa eklektyczna: można korzystać z elementów behawioralnych (np. planowanie aktywności) czy edukacji zdrowotnej, ale rdzeniem jest dopasowanie interwencji do osoby i jej znaczących aktywności. Na egzaminie zwykle wskazuje się podejście najbardziej zgodne z filozofią TO i klientocentrycznością.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Podejście humanistyczne w terapii zajęciowej akcentuje podmiotowość, autonomię i cele osoby oraz nadawanie sensu aktywności."

Źródła:

  • World Federation of Occupational Therapists (WFOT) – "Definition of Occupational Therapy" (strona definicyjna), https://wfot.org/about/about-occupational-therapy - dostęp 2026-02-27
  • MOHO Clearinghouse, University of Illinois Chicago – opis modelu MOHO (Model of Human Occupation), https://moho.uic.edu/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw terapii zajęciowej (filozofia, modele praktyki: MOHO, CMOP-E)
  • Notatki z zajęć o podejściu skoncentrowanym na kliencie i planowaniu celów terapeutycznych
  • Przykładowe studia przypadków z obszaru zdrowia psychicznego w terapii zajęciowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego