KWALIFIKACJA PGF8 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 48.
Jedna z agencji reklamowych pracowała, korzystając z nielegalnych programów graficznych. Nie posiadała także aktualnej licencji, którą należało systematycznie przedłużać. Zgodnie z kodeksem karnym za użytkowanie cudzego programu do osiągnięcia korzyści majątkowych właścicielowi agencji grozi kara
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Art. 278 § 2 KK przewiduje odpowiedzialność karną za uzyskanie cudzego programu komputerowego bez zgody uprawnionego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Zakres zagrożenia karą wynosi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, więc poprawna jest odpowiedź "do 5 lat".

Pełne wyjaśnienie:

Opis sytuacji wskazuje na korzystanie z nielegalnego oprogramowania w działalności gospodarczej oraz brak wymaganej licencji, co w kontekście celu zarobkowego prowadzi do kwalifikacji z art. 278 § 2 Kodeksu karnego. Przepis ten obejmuje przypadki uzyskania cudzego programu komputerowego bez zgody osoby uprawnionej, gdy sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Dlaczego "do 5 lat pozbawienia wolności"?
Wskazana regulacja przewiduje karę pozbawienia wolności w przedziale od 3 miesięcy do 5 lat. Odpowiedź "do 5 lat pozbawienia wolności" poprawnie oddaje górną granicę zagrożenia karą, która jest kluczowa w pytaniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Konfiskaty mienia firmy" – w sprawach karnych mogą pojawić się środki związane z przepadkiem określonych przedmiotów, ale pytanie dotyczy kary grożącej za czyn; właściwą sankcją zasadniczą wskazaną w przepisie jest pozbawienie wolności w podanym zakresie.
  • "Do 10 lat pozbawienia wolności" – to zawyżenie zagrożenia. W realiach tego przepisu górna granica wynosi 5 lat, dlatego 10 lat nie odpowiada wskazanej podstawie prawnej.
  • "Zakazu prowadzenia działalności gospodarczej" – taki skutek bywa intuicyjnie kojarzony z naruszeniami w firmie, jednak nie jest to kara właściwa jako odpowiedź na pytanie o sankcję z art. 278 § 2 KK. Pytanie wymaga wskazania ustawowego zagrożenia karą pozbawienia wolności.

Wskazówki egzaminacyjne

  • Jeśli w opisie pojawia się korzyść majątkowa (także jako "oszczędzenie kosztu licencji"), szukaj przepisów, w których jest to warunek odpowiedzialności.
  • Odróżniaj uzyskanie programu (art. 278 § 2 KK) od rozpowszechniania utworów, które częściej wiąże się z przepisami prawa autorskiego.
  • W pytaniach o "karę" zwykle chodzi o rodzaj i zakres sankcji (np. do ilu lat), a nie o możliwe działania organów (zabezpieczenie sprzętu jako dowodu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chodzi o wejście w posiadanie programu bez zgody uprawnionego, np. przez instalację nielegalnej kopii, pobranie pirackiej wersji lub używanie programu bez wymaganej licencji. W realiach firmy najczęściej dotyczy to narzędzi graficznych używanych do pracy zarobkowej.
Ten cel jest elementem czynu: chodzi o działanie nastawione na zysk albo oszczędność kosztów (np. uniknięcie opłat licencyjnych). Gdy jest wskazany cel majątkowy, łatwiej dopasować właściwy przepis i zakres kary, zamiast mylić sprawę z naruszeniami czysto "cywilnymi".
Zagrożenie karą wynosi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Na egzaminie zwykle sprawdza się górną granicę ("do 5 lat") oraz to, czy rozpoznajesz, że chodzi o przepis Kodeksu karnego, a nie o przepisy prawa autorskiego.
Może, jeśli w danym modelu licencjonowania brak ważnej licencji oznacza brak uprawnienia do korzystania, a działanie ma na celu korzyść majątkową (np. oszczędzenie opłaty). W praktyce ważne jest, czy firma ma skuteczny tytuł prawny do używania programu w danym okresie.
W uproszczeniu: art. 278 § 2 KK dotyczy uzyskania cudzego programu komputerowego w celu korzyści majątkowej, natomiast przepisy prawa autorskiego częściej kojarzą się z rozpowszechnianiem utworów (np. udostępnianiem kopii innym). Na egzaminie łatwo to pomylić, więc warto zapamiętać "uzyskanie programu" = KK.
W kontekście przepisu kluczowe jest "uzyskanie" programu bez zgody uprawnionego oraz działanie w celu korzyści majątkowej. Nie musi dojść do sprzedaży kopii innym osobom. W praktyce firmowej instalacja i używanie w pracy zarobkowej często wypełnia te elementy.
Ryzyko odpowiedzialności dotyczy osób decyzyjnych, gdy tolerują lub organizują używanie nielegalnego oprogramowania, zwłaszcza w działalności nastawionej na zysk. Na egzaminie przyjmuj, że to właściciel/zarząd odpowiada za legalność narzędzi pracy, bo to oni zwykle podejmują decyzje zakupowe i licencyjne.
Najczęściej: (1) wybór zbyt wysokiej kary "na wyczucie", (2) mylenie Kodeksu karnego z prawem autorskim, (3) uznanie, że konsekwencją jest głównie zakaz prowadzenia firmy, a nie pozbawienie wolności, (4) pomijanie warunku korzyści majątkowej.
Praktycznie: trzymaj dowody zakupu/subskrypcji, faktury, umowy licencyjne, listę stanowisk z przypisanymi licencjami oraz terminy odnowień. Warto wykonywać okresowe audyty (spis zainstalowanego oprogramowania). To zmniejsza ryzyko prawne i ułatwia wykazanie, że programy nie są "cudze" w sensie prawnym.
W praktyce prawa karnego rozumie się ją szeroko: to nie tylko bezpośredni zysk, ale też uniknięcie wydatku, np. opłaty licencyjnej za program. W pytaniach egzaminacyjnych zwrot "dla korzyści" obejmuje więc także sytuację, gdy firma oszczędza na legalnym zakupie narzędzi.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "art. 278 § 2 KK przewiduje odpowiedzialność karną za uzyskanie cudzego programu komputerowego bez zgody uprawnionego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej."

Źródła:

  • Kodeks karny z dnia 6 czerwca 1997 r., art. 278 § 2, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 383 (wskazany w materiale kontekstowym)

Materiały:

  • Tekst ustawy: Kodeks karny (dział dotyczący przestępstw przeciwko mieniu)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu prawa w działalności gospodarczej (compliance IT)
  • Notatki/opracowania o różnicy między "uzyskaniem" a "rozpowszechnianiem" utworów/programów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego