KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 32.
Jednostka organizacyjna, która przekazuje po raz pierwszy materiały archiwalne do właściwego archiwum państwowego, powinna do spisów zdawczo-odbiorczych dołączyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy pierwszym przekazaniu archiwum państwowe musi poznać kontekst powstania akt. Dlatego do spisów zdawczo-odbiorczych dołącza się informację o wytwórcy: profil działalności, stosowany system kancelaryjny oraz istotne zmiany organizacyjne. Pozostałe propozycje (schematy, wykazy, kopie ewidencji) mogą być pomocne, ale nie stanowią typowego wymaganego załącznika.

Pełne wyjaśnienie:

Przy pierwszym przekazaniu materiałów archiwalnych do archiwum państwowego kluczowe jest nie tylko samo zestawienie jednostek archiwalnych w spisie zdawczo-odbiorczym, ale także zapewnienie kontekstu wytworzenia dokumentacji. Archiwum państwowe przejmujące materiały musi móc ustalić, kim był wytwórca akt, w jakich warunkach organizacyjnych działał oraz jak przebiegało wytwarzanie i rejestrowanie spraw (system kancelaryjny). Tę rolę spełnia notatka o działalności jednostki, systemie kancelaryjnym i zmianach w strukturze organizacyjnej – pozwala ona poprawnie zinterpretować układ akt, nazwy komórek organizacyjnych, ciągłość serii oraz skutki reorganizacji.

Odpowiedź "schematy organizacyjne jednostki organizacyjnej i archiwum zakładowego" jest myląca, ponieważ schemat bywa tylko materiałem pomocniczym i nie zastępuje syntetycznej informacji o działalności oraz zmianach wpływających na wytwarzanie akt. Sama grafika struktury nie wyjaśnia, jaki system kancelaryjny funkcjonował ani jak zmieniały się kompetencje komórek w czasie.

Odpowiedź "jednolite rzeczowe wykazy akt obowiązujące w latach z których przekazywane są akta" dotyczy narzędzia klasyfikacji i kwalifikacji dokumentacji w jednostce. Może pomagać w porządkowaniu i ocenie, ale nie jest podstawowym, typowym załącznikiem zastępującym opis wytwórcy przy pierwszym przekazaniu.

Odpowiedź "kopię ewidencji archiwum zakładowego w zakresie przekazywanych akt" również nie trafia w cel: ewidencja wewnętrzna potwierdza stan zasobu w archiwum zakładowym, lecz archiwum państwowe potrzebuje przede wszystkim danych identyfikujących wytwórcę i sposób powstawania dokumentacji. To kontekst kancelaryjny i organizacyjny umożliwia poprawne opracowanie i udostępnianie materiałów w przyszłości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się fraza "po raz pierwszy przekazuje", szukaj odpowiedzi dotyczących opisu wytwórcy oraz zasad funkcjonowania kancelarii, a nie dodatkowych dokumentów pomocniczych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spis zdawczo-odbiorczy to wykaz jednostek archiwalnych przekazywanych między jednostką a archiwum (np. państwowym). Stanowi podstawę formalnego przejęcia akt: identyfikuje, co przekazano, w jakiej liczbie i jak opisano. Ułatwia kontrolę kompletności i późniejsze opracowanie zasobu.
Notatka porządkuje kontekst powstania dokumentacji: czym zajmowała się jednostka, jak organizowała sprawy oraz jak zmieniała się jej struktura. Dzięki temu archiwum państwowe może prawidłowo interpretować nazwy komórek, serie akt i skutki reorganizacji, zamiast opierać się wyłącznie na tytułach teczek.
System kancelaryjny opisuje sposób rejestrowania, znakowania i prowadzenia spraw (np. układ akt, znaki, rejestry, teczki). Informacja o nim jest ważna, bo wyjaśnia logikę układu dokumentacji i pomaga odczytać znaczenie sygnatur, znaków spraw oraz relacje między seriami akt w przekazywanym materiale.
Powinny to być informacje identyfikujące wytwórcę akt: zakres działalności jednostki, stosowany system kancelaryjny oraz najważniejsze zmiany organizacyjne (np. reorganizacje, połączenia, podziały). Celem jest umożliwienie archiwum państwowemu zrozumienia, skąd pochodzą akta i jak powstawały.
Zwykle nie. Schemat pokazuje strukturę w danym momencie, ale nie wyjaśnia zasad prowadzenia kancelarii ani historii zmian wpływających na akta. Notatka jest syntetycznym opisem wytwórcy i jego kancelarii, a schemat (jeśli bywa dołączany) ma raczej charakter pomocniczy, nie zastępczy.
Jednolity rzeczowy wykaz akt służy klasyfikacji i kwalifikacji dokumentacji w jednostce, ale nie zawsze odzwierciedla realny układ przekazywanych materiałów z wielu lat i po zmianach organizacyjnych. Przy pierwszym przekazaniu priorytetem jest opis wytwórcy, a wykaz jest narzędziem pomocniczym, nie głównym załącznikiem.
Kopia ewidencji może być pomocna organizacyjnie, ale sama ewidencja nie wyjaśnia kontekstu powstania dokumentacji. Archiwum państwowe potrzebuje informacji o działalności jednostki i systemie kancelaryjnym, aby poprawnie opracować i opisać przejęte materiały. Dlatego ewidencja nie jest typowym kluczowym załącznikiem.
Częsty błąd to dołączanie dokumentów "ładnie wyglądających" (schematy, kopie rejestrów) zamiast informacji o wytwórcy i kancelarii. Inny błąd to mylenie narzędzi klasyfikacji (wykazy akt) z wymaganiami przekazania. Warto zawsze sprawdzić, czy załączniki tłumaczą kontekst powstania akt.
Są szczególnie ważne, gdy jednostka przechodziła reorganizacje: łączenie komórek, zmiany nazw, przejęcia zadań, likwidacje lub podziały. Takie zmiany wpływają na to, gdzie trafiały sprawy i jak tworzono serie akt. Bez tej informacji łatwo błędnie przypisać dokumenty do niewłaściwego kontekstu.
Ucz się przez rozróżnianie: co jest wymagane formalnie, a co tylko pomocnicze. Zapamiętaj, że przy pierwszym przekazaniu kluczowy jest opis wytwórcy i kancelarii (działalność, system kancelaryjny, zmiany). Ćwicz też na przykładach spisów zdawczo-odbiorczych i sytuacji reorganizacji.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Przy pierwszym przekazaniu archiwum państwowe musi poznać kontekst powstania akt."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące przekazywania materiałów archiwalnych
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach organizacyjnych
  • Materiały szkoleniowe archiwów państwowych dotyczące przejmowania materiałów archiwalnych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego