KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 34.
Jednostka organizacyjna, której archiwum nadzorujesz, zostaje zlikwidowana. Jakie kroki powinieneś podjąć w odniesieniu do dokumentacji archiwalnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W razie likwidacji jednostki dokumentacja archiwalna nie może zostać zniszczona ani zatrzymana prywatnie.
Powinna zostać zabezpieczona i przekazana do właściwego archiwum (najczęściej archiwum państwowego) lub innego uprawnionego miejsca przechowywania, aby zapewnić ciągłość ochrony i dostępu do akt.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku likwidacji jednostki organizacyjnej kluczową zasadą jest zabezpieczenie dokumentacji archiwalnej i zapewnienie jej dalszego, legalnego przechowywania. Dlatego właściwym działaniem jest przeniesienie (przekazanie) dokumentacji do archiwum państwowego lub innego odpowiedniego miejsca, czyli takiego, które jest uprawnione do przejęcia i dalszego przechowywania akt po zakończeniu działalności jednostki.

Takie przekazanie w praktyce oznacza m.in. uporządkowanie akt, przygotowanie ewidencji/spisów oraz zorganizowanie formalnego przekazania, aby nie doszło do zagubienia dokumentów i aby można było w przyszłości potwierdzić ich pochodzenie i kompletność. Jest to istotne zarówno dla materiałów o wartości historycznej, jak i dla dokumentów o wartości dowodowej (np. dotyczących praw pracowniczych czy rozliczeń).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Przenieść dokumentację do innego archiwum." – sformułowanie jest zbyt ogólne. Nie każde "inne archiwum" będzie właściwe lub uprawnione do przejęcia dokumentacji po zlikwidowanej jednostce; potrzebne jest miejsce właściwe i odpowiedzialne za dalsze przechowywanie.
  • "Zniszczyć całą dokumentację." – niszczenie dokumentacji (brakowanie) nie jest czynnością dowolną i nie dotyczy wprost dokumentacji archiwalnej przeznaczonej do trwałego zachowania. Przy likwidacji priorytetem jest ochrona i przekazanie, a nie likwidacja zasobu.
  • "Zatrzymać dokumentację dla siebie." – dokumentacja jednostki nie jest własnością prywatną pracownika; takie działanie grozi utratą akt, naruszeniem ochrony danych i brakiem możliwości odtworzenia spraw.

Na egzaminie warto zapamiętać regułę: likwidacja jednostki = przekazanie i zabezpieczenie dokumentacji w instytucji właściwej, a nie niszczenie lub "przechowanie na własną rękę".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Należy ją zabezpieczyć i zorganizować przekazanie do właściwej instytucji przechowującej (najczęściej archiwum państwowego) albo innego uprawnionego miejsca. Celem jest zachowanie ciągłości ochrony i możliwości późniejszego dostępu do akt.
Bo część dokumentów ma trwałą wartość archiwalną lub dowodową i musi być zachowana. Samowolne niszczenie grozi utratą informacji potrzebnych w przyszłości (np. do spraw pracowniczych) oraz naruszeniem zasad ochrony zasobu i odpowiedzialności za dokumentację.
Archiwum państwowe może przejąć materiały archiwalne lub wskazać właściwy tryb dalszego postępowania, tak aby dokumentacja była przechowywana w miejscu uprawnionym i bezpiecznym. Zapewnia to ochronę zasobu i możliwość korzystania z dokumentów w przyszłości.
Nie. Przekazanie musi trafić do miejsca właściwego i uprawnionego do przechowywania dokumentacji po zlikwidowanej jednostce. Ogólne "inne archiwum" może nie spełniać wymogów formalnych lub organizacyjnych, co grozi nieprawidłowym przejęciem i utratą kontroli nad aktami.
Szczególnej ochrony wymagają materiały archiwalne oraz dokumenty o znaczeniu dowodowym (np. dotyczące praw i obowiązków, rozliczeń, zatrudnienia). W praktyce trzeba je zabezpieczyć przed zniszczeniem, zagubieniem i nieuprawnionym dostępem oraz przygotować do przekazania.
Typowe błędy to: traktowanie przekazania jako "wywózki" bez ewidencji, mieszanie różnych rodzajów dokumentacji, pomijanie formalnego protokołu/spisów oraz podejmowanie decyzji o zniszczeniu bez właściwego trybu. Skutkiem jest chaos i trudność w odtworzeniu spraw.
Nie. Nawet w dobrej wierze takie działanie jest nieuprawnione, bo dokumentacja jednostki ma określony status i musi trafić do właściwego miejsca przechowywania. "Prywatne przechowanie" utrudnia późniejsze wyszukiwanie, narusza zasady ochrony i może rodzić odpowiedzialność.
W praktyce przygotowanie obejmuje uporządkowanie akt, sprawdzenie kompletności, opis i ewidencję (np. spisy), a następnie formalne przekazanie do instytucji przejmującej. Ważne jest zachowanie ładu i identyfikowalności dokumentów, aby można było je później odnaleźć.
Wpływa wtedy, gdy kończy się działalność podmiotu wytwarzającego dokumentację. Archiwum zakładowe musi wówczas przejść z trybu bieżącego przechowywania do trybu zamknięcia zasobu: zabezpieczenia, uporządkowania i zorganizowania przekazania akt we właściwe miejsce.
Poprawne przekazanie to nie tylko transport, ale też zapewnienie właściwego odbiorcy, formalnego potwierdzenia przejęcia oraz uporządkowania i ewidencji akt. Zwykłe "przeniesienie" bez wskazania uprawnionego miejsca i bez formalności zwiększa ryzyko zagubienia i sporów o odpowiedzialność.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe NDAP dotyczące archiwum zakładowego i postępowania z dokumentacją
  • Podręczniki do kwalifikacji EKA.2 (organizacja i prowadzenie archiwum)
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach (jako przykłady procedur)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego