KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 35.
Po ustaleniu sukcesora bądź podmiotu, który odpłatnie będzie przechowywał nieprzeterminowaną dokumentację niearchiwalną, jej uporządkowaniem powinien zająć się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Za uporządkowanie dokumentacji niearchiwalnej przed jej przekazaniem po likwidacji jednostki odpowiada likwidator, bo to on wykonuje czynności związane z zakończeniem działalności i zabezpieczeniem dokumentacji.
Archiwum państwowe co do zasady nadzoruje i przejmuje materiały archiwalne, a sukcesor lub archiwum zakładowe nie zastępują likwidatora w tych obowiązkach.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji likwidacji jednostki organizacyjnej trzeba zapewnić właściwe postępowanie z dokumentacją, w tym z dokumentacją niearchiwalną nieprzeterminowaną (czyli taką, której okres przechowywania jeszcze nie upłynął). Zanim dokumentacja trafi do sukcesora albo do podmiotu, który będzie ją odpłatnie przechowywał, musi zostać uporządkowana: kompletna, prawidłowo ułożona, opisana i przygotowana do dalszego przechowywania.

Likwidator jest osobą, która prowadzi sprawy likwidowanej jednostki i odpowiada za doprowadzenie jej spraw do stanu umożliwiającego zakończenie działalności, w tym za zabezpieczenie i przekazanie dokumentacji. Dlatego to likwidator powinien zająć się zorganizowaniem (i dopilnowaniem) uporządkowania dokumentacji niearchiwalnej przed przekazaniem jej dalej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Sukcesor jest podmiotem przejmującym, ale pytanie dotyczy etapu po ustaleniu sukcesora i przed przekazaniem dokumentacji. Obowiązek uporządkowania wynika z odpowiedzialności za likwidowaną jednostkę, a nie z faktu przyszłego przejęcia.
  • Pracownik archiwum zakładowego może wykonywać czynności techniczne w ramach swoich zadań, ale w realiach likwidacji kluczowa jest odpowiedzialność formalna za całość procesu. Pytanie pyta, kto powinien się tym zająć, czyli kto jest właściwy jako podmiot odpowiedzialny.
  • Przedstawiciel archiwum państwowego nie jest typowym wykonawcą porządkowania dokumentacji niearchiwalnej jednostki; archiwum państwowe pełni rolę instytucji nadzoru i przejmuje materiały archiwalne, natomiast porządkowanie dokumentacji jednostki pozostaje po stronie podmiotu przekazującego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się likwidacja, szukaj odpowiedzi wskazującej na osobę odpowiedzialną za zamknięcie działalności i zabezpieczenie spraw jednostki, a nie na przyszłego przejmującego lub instytucję nadzorującą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To dokumentacja, która nie ma wartości materiałów archiwalnych, ale jej okres przechowywania jeszcze nie minął. Nie można jej brakować, dopóki nie upłynie wymagany czas. W praktyce wymaga dalszego, bezpiecznego przechowywania i możliwości odtworzenia przebiegu spraw.
Likwidator odpowiada za doprowadzenie spraw jednostki do porządku, w tym za zabezpieczenie, uporządkowanie i przygotowanie dokumentacji do przekazania. Może zlecać czynności pracownikom, ale to on ponosi odpowiedzialność za to, by dokumentacja była przekazana w sposób prawidłowy.
Sukcesor jest odbiorcą dokumentacji, ale porządkowanie dotyczy etapu, gdy dokumenty są jeszcze po stronie likwidowanej jednostki. Wymagane jest przygotowanie ich do przejęcia (kompletność, opisy, układ). To element obowiązków podmiotu przekazującego, a nie przejmującego.
Zwykle nie. Archiwum państwowe pełni przede wszystkim rolę instytucji nadzoru i przyjmuje materiały archiwalne. Czynności porządkowania dokumentacji niearchiwalnej, przygotowujące ją do przechowywania u sukcesora lub w przechowalni, pozostają po stronie jednostki (likwidatora).
Najczęstsze problemy to: brak kompletów akt sprawy, mieszanie kategorii dokumentacji, brak opisów teczek, nieczytelne sygnatury, brak spisów zdawczo-odbiorczych oraz chaos w układzie rzeczowym. Takie błędy utrudniają przejęcie dokumentacji i późniejsze wyszukiwanie informacji.
Archiwum zakładowe (lub komórka prowadząca te funkcje) może przygotowywać dokumentację technicznie: układ, opisy, spisy. Jednak w sytuacji likwidacji kluczowe jest, kto odpowiada za cały proces i podejmuje decyzje organizacyjne — tę rolę pełni likwidator.
Gdy po likwidacji trzeba zapewnić dalsze przechowywanie dokumentacji, której okres przechowywania nie upłynął, a nie ma naturalnego sukcesora lub nie jest możliwe przejęcie przez inne struktury. Wtedy organizuje się przechowywanie u wyspecjalizowanego podmiotu, dbając o porządek i ewidencję.
Ucz się przez schematy procesu: likwidacja → odpowiedzialność → porządkowanie → przekazanie. Ćwicz rozróżnianie ról (likwidator, sukcesor, archiwum zakładowe, archiwum państwowe) i dopasowywanie ich do czynności. Pomaga też analiza krótkich kazusów z przekazywania akt.
W praktyce potwierdzeniem są dokumenty ewidencyjne i przekazania, np. spisy zdawczo-odbiorcze i protokoły przekazania/przejęcia. Ich nazwy i zakres mogą zależeć od procedur w danej jednostce, ale cel jest stały: wykazać, co przekazano, w jakim układzie i komu.
Bo oba podmioty kojarzą się z "archiwami" i "dokumentami", ale działają na innych etapach. Likwidator odpowiada za uporządkowanie i przekazanie dokumentacji jednostki, a archiwum państwowe przede wszystkim nadzoruje i przejmuje materiały archiwalne. To różne funkcje i różne kompetencje.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Instrukcja kancelaryjna i archiwalna obowiązująca w jednostce (aktualna wersja)
  • Podręczniki z zakresu archiwistyki zakładowej (porządkowanie, przekazywanie, brakowanie)
  • Materiały szkoleniowe archiwów państwowych dotyczące postępowania z dokumentacją w razie likwidacji jednostki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego