Darowizna jest umową, w której darczyńca zobowiązuje się do nieodpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Ponieważ jest to rozporządzenie majątkiem bez ekwiwalentu, prawo wprowadza podwyższony poziom ochrony darczyńcy.
Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego." Kluczowe jest rozróżnienie, że wymóg formy dotyczy przede wszystkim oświadczenia woli darczyńcy, a nie "całej umowy" rozumianej potocznie. W praktyce często sporządza się cały dokument w kancelarii notarialnej, ale istotą przepisu jest formalne złożenie oświadczenia darczyńcy.
Warto też pamiętać o wyjątku: gdy strony nie zachowały tej formy, a przyrzeczone świadczenie zostało spełnione (darowizna wykonana), czynność może stać się ważna. To ogranicza ryzyko automatycznego uznawania każdej darowizny "bez notariusza" za nieważną.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Umowa darowizny nie wymaga formy pisemnej." – jest zbyt daleko idąca. Co do zasady obowiązuje wymóg formy aktu notarialnego dla oświadczenia darczyńcy, więc nie można powiedzieć, że żadna forma pisemna nie jest potrzebna.
- "Umowa darowizny może być zawarta ustnie." – może prowadzić do mylnego wniosku, że forma ustna jest wystarczająca w każdym przypadku. Dla darowizny niewykonanej brak wymaganej formy jest istotnym problemem.
- "Umowa darowizny nie wymaga zgody obu stron." – to fałsz, ponieważ darowizna jest umową, a więc wymaga zgodnych oświadczeń woli stron (co najmniej przyjęcia darowizny przez obdarowanego).
W pracy biurowej praktyczna wskazówka brzmi: jeśli darowizna ma być dopiero przyrzeczona (niewykonana), należy uczulić klienta na konieczność dochowania właściwej formy i często skierować do notariusza.
