KWALIFIKACJA EKA8 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 2.
Jesteś technikiem usług pocztowych i finansowych i analizujesz dane dotyczące liczby przesyłek dostarczanych przez poszczególnych kurierów w ciągu miesiąca. Dane są następujące: 120, 130, 150, 140, 130. Określ dominantę tych danych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dominanta to wartość występująca w zbiorze najczęściej. W danych 120, 130, 150, 140, 130 liczba 130 pojawia się dwa razy, a pozostałe wartości tylko po jednym razie. Dlatego dominantą (modą) jest 130.

Pełne wyjaśnienie:

Dominanta (moda) to miara statystyki opisowej, która wskazuje wartość pojawiającą się w danych z największą częstością. Żeby ją wyznaczyć, nie liczy się średniej ani nie porządkuje danych jak przy medianie — kluczowe jest tylko zliczenie powtórzeń.

Rozpatrywany zbiór: 120, 130, 150, 140, 130.

  • 120 występuje 1 raz
  • 130 występuje 2 razy
  • 140 występuje 1 raz
  • 150 występuje 1 raz

Największą częstość ma liczba 130, więc odpowiedź "130" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują:

  • "140" i "120" oraz "150" występują tylko po jednym razie, więc nie są wartościami najczęstszymi.
  • Częstym błędem jest wybór wartości "środkowej" (to byłaby mediana po uporządkowaniu danych) albo obliczanie średniej. Te miary odpowiadają na inne pytania niż dominanta.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w danych widać powtórzenie jednej liczby, najpierw sprawdź, czy pytanie nie dotyczy właśnie dominanty. W praktyce raportowania wolumenu przesyłek dominanta pokazuje "najbardziej typowy" wynik (najczęściej spotykany), co bywa przydatne w szybkiej ocenie obciążenia pracą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dominanta (moda) to wartość najczęściej występująca w zbiorze danych. Wyznacza się ją przez zliczenie, która liczba (lub kategoria) ma największą częstość. Gdy żadna wartość się nie powtarza, zbiór może nie mieć dominanty.
Zapisz wartości i policz powtórzenia. Dominantą jest ta liczba przesyłek, która pojawia się najwięcej razy. W raportach doręczeń to szybka metoda wskazania "typowego" wolumenu, bez liczenia średniej.
Średnia to suma wartości podzielona przez ich liczbę, a dominanta to najczęstsza wartość. W danych operacyjnych (np. liczba doręczeń) średnia może być "zniekształcona" przez skrajne wyniki, a dominanta pokazuje to, co zdarza się najczęściej.
Jeśli dwie różne wartości mają taką samą, największą częstość, zbiór jest dwumodalny (ma dwie dominanty). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle dobiera się dane tak, by dominanta była jedna; jeśli nie, trzeba to wyraźnie zaznaczyć w odpowiedzi.
Dominanta pomaga, gdy chcesz szybko wskazać najczęściej spotykany wolumen przesyłek (np. dziennie na rejonie lub miesięcznie na kuriera). Może wspierać planowanie obsady, ocenę typowego obciążenia oraz porównywanie powtarzalnych wyników w raportach.
Najczęściej myli się dominantę ze średnią lub medianą, albo wybiera się największą/najmniejszą wartość. Błąd wynika z automatyzmu: uczący się odruchowo liczą średnią, zamiast sprawdzić polecenie i policzyć częstości.
Nie zawsze. Jeśli żadna wartość się nie powtarza, nie ma jednej wartości najczęstszej, więc dominanta może nie występować. W danych liczbowych z praktyki (np. doręczenia) dominanta często się pojawia, bo wyniki bywają powtarzalne.
Dominanta to "najczęściej", a mediana to "środkowa po uporządkowaniu". Jeśli polecenie mówi o wartości najczęściej występującej, liczysz powtórzenia. Jeśli mówi o wartości środkowej, sortujesz dane i wybierasz element środkowy.
Tak. Dla danych kategorycznych (np. najczęstszy typ przesyłki, najczęstszy kanał nadania) dominanta jest często najlepszą miarą. Nie da się wtedy liczyć średniej, ale można wskazać kategorię o największej częstości.
W małych zbiorach wystarczy zaznaczać kreskami przy każdej powtarzającej się wartości lub po prostu sprawdzić, co się powtarza. To metoda pewna i szybka na egzaminie, szczególnie gdy liczby są krótkie i łatwe do porównania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Dominanta to wartość występująca w zbiorze najczęściej."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Dominanta (statystyka)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Dominanta_(statystyka) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Statystyka opisowa" — sekcja o miarach tendencji centralnej — https://pl.wikipedia.org/wiki/Statystyka_opisowa (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział: statystyka opisowa (miary tendencji centralnej: średnia, mediana, dominanta)
  • Zestawy zadań z obliczania dominanty, mediany i średniej na małych zbiorach danych
  • Materiały dydaktyczne o analizie danych w logistyce i usługach pocztowych (raporty wolumenowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego