KWALIFIKACJA HGT2 - PRÓBNY

PYTANIE NR 12.
Jeżeli do zagęszczenia 10 porcji zupy ziemniaczanej potrzebujesz 100g mąki, to ile mąki zużyjesz do zagęszczenia 1 porcji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro na zagęszczenie 10 porcji zużywa się 100 g mąki, to na 1 porcję przypada 10 razy mniej. Wystarczy wykonać działanie: 100 g ÷ 10 = 10 g. Pozostałe wartości nie wynikają z proporcji "na porcję".

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy typowego przeliczania receptury "na porcję", co w gastronomii jest potrzebne przy skalowaniu produkcji (w górę i w dół) oraz przy utrzymaniu stałej jakości potrawy.

Mamy informację: do zagęszczenia 10 porcji potrzeba 100 g mąki. Jeżeli założymy proporcjonalność (czyli że każda porcja wymaga takiej samej ilości mąki), to ilość mąki na jedną porcję obliczamy przez podzielenie całkowitej ilości przez liczbę porcji:

100 g ÷ 10 = 10 g.

Dlatego poprawna odpowiedź to "10 g".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "5 g" oznaczałoby, że 10 porcji wymaga łącznie 50 g, a nie 100 g, więc nie zgadza się z danymi.
  • "15 g" dawałoby łącznie 150 g dla 10 porcji, czyli zawyża wynik względem podanej ilości.
  • "20 g" dawałoby łącznie 200 g dla 10 porcji, czyli również przeczy warunkowi zadania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pada "na 1 porcję", zwykle dzielisz przez liczbę porcji; gdy "na 10 porcji" albo "z 1 porcji na 10", wtedy mnożysz. To prosta kontrola sensu wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy znasz ilość surowca dla 10 porcji i chcesz wartość na 1 porcję, dzielisz przez 10. To przeliczenie "na jednostkę". Przykład: 100 g na 10 porcji oznacza 100 ÷ 10 = 10 g na 1 porcję.
Dzielenie pojawia się wtedy, gdy przechodzisz z większej liczby porcji na mniejszą, np. z 10 na 1. Rozkładasz łączną ilość surowca na równe części. Mnożenie stosujesz w drugą stronę: z 1 porcji na 10 porcji.
To zwiększenie lepkości i "ciała" zupy przez dodatek mąki (np. w postaci zawiesiny lub zasmażki), aby uzyskać pożądaną konsystencję. W zadaniach egzaminacyjnych często liczy się gramaturę zagęstnika na porcję.
Zrób kontrolę odwrotną: policz, ile wyszłoby dla 10 porcji. Jeśli z obliczeń masz 10 g na porcję, to 10 g × 10 = 100 g, czyli zgadza się z treścią. Gdy kontrola nie pasuje, w obliczeniach jest błąd.
Nie, w tym typie pytania kluczowe jest przeliczenie proporcji i gramatury na porcję. Nazwa zupy jest kontekstem zawodowym. Technologia ma znaczenie w innych pytaniach (np. metoda zagęszczania), ale tu liczy się matematyka.
Najczęściej: pomylenie kierunku działania (mnożenie zamiast dzielenia), brak kontroli wyniku, nieuwaga w jednostkach (g vs porcja) oraz zgadywanie "ładnych liczb". Pomaga zapis: ilość na 1 porcję = ilość łączna ÷ liczba porcji.
Najpierw policz "na 1 porcję" (dzielisz przez 10), potem mnożysz przez 25. To uniwersalny schemat. Przykład z mąką: 100 g ÷ 10 = 10 g/porcję, a następnie 10 g × 25 = 250 g na 25 porcji.
Przeliczenia są ważne w żywieniu zbiorowym i gastronomii: gdy musisz zachować powtarzalność, normy gramatur, koszt porcji i stałą jakość. Ułatwiają planowanie zakupów i produkcji, a także ograniczają straty surowców.
Najczęściej są to proporcje, dzielenie i mnożenie w przeliczeniach receptur, gramatur, liczby porcji oraz czasem proste sumowanie kosztów. Warto ćwiczyć "regułę trzech" oraz szybkie przeliczanie na 1 porcję i na całość.
Nie, bo zadanie podaje konkretną zależność: 100 g dla 10 porcji. 5 g na porcję dawałoby łącznie 50 g, a 20 g na porcję dawałoby 200 g. Oba wyniki są sprzeczne z warunkiem, więc odpadają przy prostej kontroli.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skoro na zagęszczenie 10 porcji zużywa się 100 g mąki, to na 1 porcję przypada 10 razy mniej.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Regu%C5%82a_trzech - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i ćwiczenia z matematyki: proporcje i "reguła trzech"
  • Materiały do technologii gastronomicznej: receptury i przeliczanie na porcje
  • Zadania treningowe z kalkulacji gastronomicznej (porcjowanie, gramatury)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego