Skala rysunku technicznego to stosunek wymiaru na rysunku do wymiaru rzeczywistego, zapisany w tej samej jednostce (np. cm do cm). Dlatego pierwszym krokiem jest ujednolicenie jednostek.
W zadaniu element ma długość rzeczywistą 8 m, a na rysunku 16 cm.
- Zamiana jednostek: 8 m = 800 cm.
- Ułożenie proporcji (rysunek : rzeczywistość): 16 cm : 800 cm.
- Uproszczenie ułamka: 16/800 = 1/50 (dzielimy licznik i mianownik przez 16).
Otrzymujemy więc skalę 1 : 50, czyli 1 jednostka na rysunku odpowiada 50 jednostkom w rzeczywistości. Praktycznie: 1 cm na rysunku oznacza 50 cm w terenie, a 2 cm oznaczają 1 m.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- 1 : 20 dawałoby 16 cm × 20 = 320 cm, czyli 3,2 m (za mało w porównaniu do 8 m).
- 1 : 200 dawałoby 16 cm × 200 = 3200 cm, czyli 32 m (za dużo).
- 1 : 500 dawałoby 16 cm × 500 = 8000 cm, czyli 80 m (zdecydowanie za dużo).
Typowa pułapka na egzaminie to pominięcie zamiany metrów na centymetry albo odwrócenie stosunku (np. zapis 50:1). Najbezpieczniej zawsze zapisać: skala = (wymiar na rysunku) / (wymiar rzeczywisty) i dopiero skracać ułamek.