KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 3.
Jeżeli element o rzeczywistej długości 8 m ma na rysunku długość 16 cm, to oznacza, że został narysowany w skali
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala to stosunek długości na rysunku do długości rzeczywistej w tych samych jednostkach.
8 m = 800 cm. Skoro 16 cm na rysunku odpowiada 800 cm w rzeczywistości, to 16:800 = 1:50 po skróceniu. Dlatego poprawna jest skala 1 : 50.

Pełne wyjaśnienie:

Skala rysunku technicznego to stosunek wymiaru na rysunku do wymiaru rzeczywistego, zapisany w tej samej jednostce (np. cm do cm). Dlatego pierwszym krokiem jest ujednolicenie jednostek.

W zadaniu element ma długość rzeczywistą 8 m, a na rysunku 16 cm.

  • Zamiana jednostek: 8 m = 800 cm.
  • Ułożenie proporcji (rysunek : rzeczywistość): 16 cm : 800 cm.
  • Uproszczenie ułamka: 16/800 = 1/50 (dzielimy licznik i mianownik przez 16).

Otrzymujemy więc skalę 1 : 50, czyli 1 jednostka na rysunku odpowiada 50 jednostkom w rzeczywistości. Praktycznie: 1 cm na rysunku oznacza 50 cm w terenie, a 2 cm oznaczają 1 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • 1 : 20 dawałoby 16 cm × 20 = 320 cm, czyli 3,2 m (za mało w porównaniu do 8 m).
  • 1 : 200 dawałoby 16 cm × 200 = 3200 cm, czyli 32 m (za dużo).
  • 1 : 500 dawałoby 16 cm × 500 = 8000 cm, czyli 80 m (zdecydowanie za dużo).

Typowa pułapka na egzaminie to pominięcie zamiany metrów na centymetry albo odwrócenie stosunku (np. zapis 50:1). Najbezpieczniej zawsze zapisać: skala = (wymiar na rysunku) / (wymiar rzeczywisty) i dopiero skracać ułamek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala rysunku to stosunek długości na rysunku do długości rzeczywistej (w tych samych jednostkach). Zapis 1:50 oznacza, że 1 cm na rysunku odpowiada 50 cm w rzeczywistości, czyli rysunek jest pomniejszony 50 razy.
Najpierw sprowadź obie wartości do tej samej jednostki (np. cm). Potem policz stosunek: rysunek : rzeczywistość i skróć ułamek. Otrzymasz zapis skali w postaci 1:n (lub m:n, jeśli nie da się do 1).
Skala jest poprawnym stosunkiem tylko wtedy, gdy porównujesz te same jednostki. Jeśli zestawisz cm z m, wynik będzie błędny, mimo że rachunki "wyglądają" poprawnie. Konwersja jednostek usuwa tę pułapkę i pozwala prawidłowo skracać proporcję.
Zapis 1:50 oznacza pomniejszenie: rysunek jest 50 razy mniejszy od rzeczywistości. Powiększenie zwykle zapisuje się odwrotnie (np. 2:1), gdy element na rysunku jest większy niż w rzeczywistości.
Możesz policzyć "ile razy" większa jest rzeczywistość: podziel długość rzeczywistą (w cm) przez długość na rysunku (w cm). Jeśli wyjdzie 50, to skala to 1:50. Ta metoda jest szybka, ale nadal wymaga zgodnych jednostek.
Najczęściej: brak zamiany jednostek (m↔cm), odwrócenie proporcji (rzeczywistość:rysunek), błędne skracanie ułamka oraz automatyczny wybór "popularnej" skali bez obliczeń. Pomaga zapisanie kroków: jednostki → proporcja → skrócenie.
Gdy skala to 1:n, to długość rzeczywista = długość na rysunku × n (w tych samych jednostkach). Np. przy 1:50 odcinek 4 cm na rysunku oznacza 4×50=200 cm, czyli 2 m w rzeczywistości.
Skala 1:50 jest częsta na rysunkach budowlanych i wykonawczych, np. dla rzutów pomieszczeń, detali, przekrojów czy fragmentów zbrojenia, gdy potrzebna jest większa czytelność niż w 1:100. Ułatwia dokładne odczytywanie odległości.
W praktyce spotyka się różne skale zależnie od rodzaju rysunku: ogólne rzuty bywają bardziej "oddalone", a detale i przekroje bardziej "zbliżone". Kluczowe na egzaminie jest rozumienie zasady skali i umiejętność przeliczeń, a nie zapamiętywanie listy skal.
Tak. Zwykle wystarcza prosta arytmetyka: zamiana jednostek (np. m na cm), ułożenie ułamka i skrócenie. Warto ćwiczyć skracanie przez wspólny dzielnik, bo to najszybsza metoda w zadaniach typu 16/800 → 1/50.
info

Statystycznie 83% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Skala to stosunek długości na rysunku do długości rzeczywistej w tych samych jednostkach.8 m = 800 cm. Skoro 16 cm na rysunku odpowiada 800 cm w rzeczywistości, to 16:800 = 1:50 po skróceniu."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Skala (kartografia)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (pl): "Skala i rysunki w skali" – https://pl.khanacademy.org/math (wyszukiwanie w serwisie: skala, rysunek w skali) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl): "Konwersja jednostek" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeliczanie_jednostek (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki (dział: proporcje i skala)
  • Materiały z rysunku technicznego budowlanego (pojęcie skali i wymiarowania)
  • Zadania ćwiczeniowe z przeliczania jednostek i wyznaczania skali rysunku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego