KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2007

PYTANIE NR 44.
Jeżeli na tłok siłownika o przekroju S = 0,003 m2 wywierane jest ciśnienie czynnika 2 MPa, to siła naporu na tłok wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Siła naporu na tłok wynika z zależności F = p·S. Ciśnienie 2 MPa = 2·106 Pa, a pole S = 0,003 m2. Zatem F = 2·106·0,003 = 6000 N = 6 kN. Dlatego poprawny wynik to 6 kN.

Pełne wyjaśnienie:

W siłownikach pneumatycznych i hydraulicznych ciśnienie czynnika działające na powierzchnię tłoka powoduje powstanie siły. Zależność jest liniowa i wynika bezpośrednio z definicji ciśnienia:

p = F / S, więc po przekształceniu otrzymujemy F = p · S.

W zadaniu dane są:

  • pole przekroju tłoka: S = 0,003 m²,
  • ciśnienie czynnika: p = 2 MPa.

Krok 1: konwersja jednostek ciśnienia do układu SI (Pa).
Przedrostek "mega" oznacza 106, dlatego:

2 MPa = 2 · 106 Pa.

Krok 2: obliczenie siły w niutonach:

F = p · S = (2 · 106 Pa) · (0,003 m²)
F = 2 · 106 · 3 · 10-3 N = 6 · 103 N
czyli F = 6000 N.

Krok 3: zamiana N na kN (przedrostek "kilo" oznacza 103):

6000 N = 6 kN.

Dlatego odpowiedź "6 kN" jest poprawna.

Pozostałe odpowiedzi są błędne typowo z powodu pomyłek w skali:

  • "2 kN" odpowiada sytuacji, jakby użyto mniejszego pola lub błędnie przeliczono dane; to zaniżenie wyniku o czynnik 3.
  • "9 kN" może wynikać z przypadkowego podstawienia 0,0045 m² lub błędu rachunkowego; nie zgadza się z proporcją F ∝ S.
  • "12 kN" to wynik 2× większy od poprawnego, często spotykany przy nieuwadze w mnożeniu lub błędnym odczycie pola.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź jednostki. Pa·m² daje N, a potem łatwo przejść na kN przez podzielenie przez 1000.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
2 MPa to 2 megapascal, czyli 2 · 106 Pa. Przedrostek mega oznacza milion. W zadaniach o siłownikach warto zawsze zamieniać MPa na Pa, aby bezpiecznie użyć wzoru F = p·S i otrzymać wynik w niutonach.
Stosuje się zależność wynikającą z definicji ciśnienia: F = p · S, gdzie p to ciśnienie w Pa, a S to pole w m2. Wynik otrzymasz w N. Potem ewentualnie przelicz na kN, dzieląc przez 1000.
Bo we wzorze F = p·S przy standardowych jednostkach SI (Pa i m2) wynik wyjdzie w niutonach. Jeśli zostawisz MPa bez konwersji, łatwo popełnić błąd skali (np. o 106) i wybrać błędną odpowiedź.
1 kN = 1000 N. Gdy wyjdzie Ci wynik w N, np. 6000 N, to dzielisz przez 1000 i otrzymujesz 6 kN. Ten krok warto robić na końcu, żeby nie mieszać przedrostków (mega i kilo) w jednym etapie.
Przekrój S to pole powierzchni tłoka, na którą działa ciśnienie czynnika. Pole jest wielkością powierzchniową, dlatego w układzie SI ma jednostkę m2. Im większe S przy tym samym ciśnieniu, tym większa siła (F ∝ S).
Tak, zależność F = p·S opisuje siłę od ciśnienia niezależnie od tego, czy czynnikiem jest powietrze (pneumatyka) czy olej (hydraulika). W praktyce dochodzą straty (tarcie, spadki ciśnienia), ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle liczy się model idealny.
Najczęściej myli się przedrostki jednostek: MPa z Pa oraz kN z N. Drugi typ błędu to nieuwzględnienie, że pole musi być w m2. Pomaga krótka kontrola: Pa·m2 daje N, a dopiero potem zamiana na kN.
Możesz użyć rachunku przybliżonego: 2 MPa = 2·106 Pa, a 0,003 m2 to 3·10-3. Mnożysz 2·3=6, a wykładniki 106·10-3=103, czyli 6·103 N = 6 kN.
Gdy dobierasz element wykonawczy do zadania: docisk, podnoszenie, zacisk, manipulacja. Znając ciśnienie zasilania i wymagane obciążenie, możesz oszacować potrzebną powierzchnię tłoka (średnicę). To częste przy uruchamianiu i modernizacji układów wykonawczych.
Analiza jednostek działa jak "bezpiecznik" przed błędami. Jeśli po podstawieniu wychodzi Ci np. MPa·m2 bez konwersji, zatrzymaj się i zamień MPa na Pa. Poprawna ścieżka to Pa·m2=N, a następnie N→kN. To znacząco zmniejsza ryzyko pomyłki.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Siła naporu na tłok wynika z zależności F = p·S."

Materiały:

  • Podstawy mechaniki płynów: definicja ciśnienia i zależność F=p·S
  • Tablice jednostek i przedrostków SI (MPa, kN) oraz ćwiczenia z konwersji
  • Zadania rachunkowe z hydrauliki/pneumatyki dotyczące siłowników (dobór średnicy/powierzchni do siły)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego