KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 27.
Jeżeli oczekiwana wydajność sprężarki ma wynosić 250 do 350 l/min, przy ciśnieniu roboczym 7 barów i dostępnym zasilaniu jednofazowym, to najbardziej odpowiednim typem sprężarki tłokowej będzie sprężarka typu
Ilustracja przedstawia tabelę z informacjami technicznymi dotyczącymi różnych modeli sprężarek tłokowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór sprężarki wykonuje się przez dopasowanie wydajności do wymaganego zakresu 250–350 l/min przy 7 bar oraz sprawdzenie zgodności z dostępnym zasilaniem jednofazowym.
Model HL310/90 odpowiada wymaganiom zadania, podczas gdy pozostałe warianty są przeznaczone do innego zapotrzebowania lub konfiguracji.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowe są trzy warunki doboru: oczekiwana wydajność (250–350 l/min), ciśnienie robocze (7 bar) oraz ograniczenie zasilania do jednej fazy. W praktyce zawodowej mechatronika oznacza to, że sprężarka ma zapewnić odpowiedni przepływ powietrza dla odbiorników (np. narzędzi lub elementów automatyki) przy wymaganym ciśnieniu, a jednocześnie jej napęd musi być możliwy do zasilenia z dostępnej sieci.

Poprawny wybór polega na tym, aby wskazać model, który według danych katalogowych mieści się w wymaganym zakresie pracy. Odpowiedź "HL310/90" jest właściwa, ponieważ w zestawie odpowiedzi to wariant przewidziany do pracy w podanym przedziale wydajności i przy zadanym ciśnieniu, przy założeniu zasilania jednofazowego.

  • "HL310/25" jest niewłaściwa, bo typowo odpowiada konfiguracji "mniejszej" (np. mniejszy osprzęt/zbiornik), co w zadaniach doborowych oznacza ryzyko niespełnienia wymagań wydajnościowych w całym zakładanym zakresie lub gorszą pracę cykliczną.
  • "HK425/200" nie pasuje do warunków doboru, ponieważ jest to inna klasa/konfiguracja urządzenia; w zadaniach egzaminacyjnych takie modele zwykle przewiduje się dla innych potrzeb (np. wyższa wydajność lub inna wersja zasilania/napędu niż jednofazowa).
  • "HK650/300" również nie spełnia założeń doboru dla tej aplikacji: sugeruje urządzenie z innego zakresu pracy. W praktyce wybór przewymiarowanego rozwiązania może skutkować niepotrzebnie większym kosztem, większym poborem mocy i problemami z dopasowaniem do dostępnego zasilania.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o dobór sprężarki zawsze odczytuj wszystkie warunki (wydajność, ciśnienie, zasilanie) i traktuj je jako równorzędne. Pominięcie choć jednego z nich bardzo często prowadzi do wyboru pozornie "mocniejszego" modelu, który nie jest właściwy dla danej instalacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobór zaczyna się od ustalenia zapotrzebowania odbiorników na powietrze (l/min) przy wymaganym ciśnieniu. Następnie wybiera się sprężarkę, której wydajność efektywna (dla danego bar) pokrywa ten zakres z zapasem. Na końcu sprawdza się zasilanie (1-faza/3-fazy) i warunki pracy.
Wydajność sprężarki zależy od ciśnienia: im wyższe ciśnienie robocze, tym zwykle mniejsza wydajność efektywna. Dlatego nie wystarczy znać "l/min" bez wskazania bar. Parametr 7 bar definiuje realne warunki pracy instalacji pneumatycznej i pozwala porównać modele.
Zasilanie jednofazowe oznacza, że urządzenie musi być przystosowane do pracy z sieci 230 V. Część sprężarek (zwłaszcza większych) wymaga zasilania trójfazowego, więc odpada mimo dobrej wydajności. Na egzaminie to często warunek rozstrzygający, obok wydajności i ciśnienia.
Najczęstsze błędy to: wybór "największego" modelu bez sprawdzenia zasilania, ignorowanie ciśnienia roboczego i porównywanie tylko liczby w symbolu. Uczniowie też mylą wydajność teoretyczną z efektywną. Warto czytać warunki zadania jak listę obowiązkowych filtrów.
Nie zawsze. Większy zbiornik może zmniejszać częstotliwość załączeń i stabilizować ciśnienie, ale nie zastąpi wymaganej wydajności sprężarki przy pracy ciągłej. Może też zwiększać gabaryty i koszt. Najpierw dobiera się wydajność do odbiorników, a dopiero potem optymalizuje pojemność zbiornika.
Dzieje się tak, gdy porównuje się różne definicje wydajności (np. zasysanie vs wydajność na wyjściu) albo gdy wydajność spada przy wzroście ciśnienia. Problemem bywa też praca cykliczna: krótkie przerwy, przegrzewanie, zbyt mały zbiornik lub duże wahania poboru powietrza.
Jeśli w treści pojawia się informacja o "dostępnym zasilaniu jednofazowym", traktuj ją jako warunek eliminujący modele wymagające 3 faz. Na egzaminie zawsze sprawdzaj ograniczenia infrastruktury (zasilanie, miejsce, hałas), bo to one często odróżniają poprawną odpowiedź od pozornie "mocniejszej".
Typowo są to siłowniki pneumatyczne w prostych układach automatyki, elementy przygotowania powietrza (FRL), przedmuch, pneumatyczne chwytaki oraz narzędzia warsztatowe. Dobór sprężarki musi uwzględniać zarówno chwilowe piki poboru, jak i pracę długotrwałą w cyklu.
Warto sprawdzić: moc i typ silnika (230 V/400 V), dopuszczalny cykl pracy, pojemność zbiornika, hałas, wymagania serwisowe, rodzaj smarowania, jakość powietrza (olej/bezolej), oraz wyposażenie w osuszacz/filtry. Te parametry decydują o niezawodności w utrzymaniu ruchu.
Najpierw wypisz warunki z treści (wydajność, ciśnienie, zasilanie) i potraktuj je jak filtry. Następnie wybierz opcję, która spełnia wszystkie naraz, bez "domyślania się". Jeśli modele wyglądają podobnie, szukaj takiej, która pasuje do zakresu (np. 250–350 l/min), a nie tylko do jednej liczby.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z pneumatyki siłowej (wydajność, sprężanie, instalacje)
  • Karty katalogowe i instrukcje producentów sprężarek (parametry przy danym ciśnieniu)
  • Materiały dydaktyczne z doboru napędów i zasilania w mechatronice (1-faza/3-fazy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego