Rotametr to przepływomierz o zmiennym przekroju, w którym w przezroczystej (lub metalowej) stożkowej rurze znajduje się pływak. Wraz ze wzrostem przepływu pływak unosi się do góry, a jego położenie odpowiada natężeniu przepływu odczytywanemu ze skali.
Dlatego poprawny montaż jest ściśle związany z fizyką działania:
- Pozycja pionowa jest wymagana, bo pływak musi poruszać się swobodnie w osi pionowej; grawitacja działa wtedy przewidywalnie i nie "dociska" pływaka do ścianki.
- Kierunek przepływu od dołu do góry jest typowy dla rotametrów pływakowych: strumień czynnika działa na pływak przeciwnie do ciężaru, umożliwiając ustalenie się równowagi sił i stabilny odczyt.
Odpowiedź "Rotametr należy montować w pozycji pionowej z przepływem czynnika z dołu do góry." jest poprawna, bo spełnia oba warunki zapewniające poprawną pracę i wskazania.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:
- "…w pozycji pionowej z przepływem czynnika z góry do dołu" – w typowej konstrukcji pływak nie ustala się wtedy prawidłowo; przepływ i ciężar działają w zbliżonym kierunku, co sprzyja błędom wskazań, niestabilności i ryzyku przywierania pływaka.
- "…w pozycji poziomej z przepływem czynnika z lewej do prawej" – montaż poziomy zmienia warunki podparcia pływaka; grawitacja powoduje dociśnięcie do ścianki, co może prowadzić do tarcia, zacięć oraz błędów odczytu.
- "…w pozycji poziomej z przepływem czynnika z prawej do lewej" – problem jest analogiczny: sam kierunek poziomy jest niezgodny z zasadą działania pływaka, więc wynik pomiaru staje się niewiarygodny niezależnie od tego, czy przepływ jest "w prawo" czy "w lewo".
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać regułę: rotametr pływakowy = pion + przepływ od dołu do góry (chyba że producent danego modelu wyraźnie podaje inaczej w instrukcji lub oznaczeniu kierunku na korpusie).
