KWALIFIKACJA BUD18 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 14.
Jeżeli podczas pomiaru niwelacyjnego odczyt z łaty niwelacyjnej kreską górną wynosi g = 2000 mm, a kreską dolną d = 1500 mm, to odczyt z łaty kreską środkową powinien przyjąć wartość
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt nitką środkową jest wartością pośrednią pomiędzy odczytami nitkami skrajnymi. Przyjmuje się go jako średnią arytmetyczną: s = (g + d)/2. Dla g = 2000 mm i d = 1500 mm otrzymujemy s = (2000 + 1500)/2 = 1750 mm, czyli dokładnie w połowie między odczytami.

Pełne wyjaśnienie:

W niwelacji odczyt z łaty może być wykonywany na kilka nitek w siatce celowniczej lunety (nitka górna, środkowa i dolna). W takim zapisie nitka środkowa odpowiada położeniu "w środku" między nitkami skrajnymi, dlatego jej odczyt powinien leżeć pomiędzy odczytami górnym i dolnym.

Jak to policzyć?
Jeżeli podano odczyt nitką górną g oraz nitką dolną d, to odczyt nitką środkową s przyjmuje się jako średnią arytmetyczną tych dwóch wartości:

s = (g + d) / 2

Podstawiamy dane z zadania:
s = (2000 mm + 1500 mm) / 2 = 3500 mm / 2 = 1750 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • s = 1500 mm – to odczyt nitką dolną, a nie środkową. Nitka środkowa nie może pokrywać się ze skrajną, jeśli g i d są różne.
  • s = 1250 mm – wartość jest mniejsza niż odczyt dolny (1500 mm), więc nie leży między odczytami skrajnymi; to sygnał, że zastosowano błędną operację.
  • s = 2000 mm – to odczyt nitką górną; analogicznie jak wyżej, nie jest to odczyt środkowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz w treści "kreska/ nitka środkowa" i podane dwie wartości skrajne, sprawdź, czy odpowiedź jest dokładnie w połowie między nimi. To szybka kontrola, która ogranicza błędy rachunkowe i zapisu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej przyjmuje się, że odczyt kreską (nitką) środkową jest średnią arytmetyczną odczytów skrajnych: s = (g + d)/2. Dzięki temu s leży dokładnie pomiędzy g i d, co pozwala szybko skontrolować poprawność zapisu w terenie.
Bo nitka środkowa jest geometrycznie położona w połowie między nitkami skrajnymi w siatce celowniczej. Jeśli łata jest odczytywana na nitki górną i dolną, to wartość odpowiadająca połowie tego "przedziału" daje odczyt nitką środkową.
To oznaczenia odczytów na poszczególne nitki: g – odczyt nitką górną, s – odczyt nitką środkową, d – odczyt nitką dolną. W zadaniach egzaminacyjnych często wykorzystuje się je do kontroli lub prostych obliczeń.
Tak, jeśli g i d to odczyty nitek skrajnych z tego samego celowania, to odczyt środkowy powinien być wartością pośrednią. Gdy wynik wychodzi poza przedział [d, g], zwykle oznacza to błąd rachunkowy, pomyłkę w przepisywaniu lub niezgodność oznaczeń.
Najczęściej myli się nitkę środkową ze skrajną (przepisuje się g lub d jako s) albo wykonuje złą operację, np. odejmuje zamiast uśredniać. Częsty jest też błąd uwagi: brak sprawdzenia, czy s jest dokładnie "w połowie" między wartościami skrajnymi.
Nie zmieniają sposobu, tylko zapis liczbowy. Zawsze liczysz średnią: (g + d)/2. Ważne, by używać tych samych jednostek dla obu odczytów. Jeśli g i d są w milimetrach, to wynik s też będzie w milimetrach.
Odczyty skrajne wykorzystuje się m.in. do kontroli i w metodach związanych z nitkami dalmierczymi (np. do wyznaczania odległości). W wielu ćwiczeniach terenowych spotyka się też zapis trzech odczytów, by łatwo wykryć pomyłkę w zapisie nitką środkową.
Sprawdź różnicę: g − d. Połowa tej różnicy to "odstęp" od d do s i od s do g. Dla 2000 i 1500 różnica wynosi 500, połowa to 250, więc s = 1500 + 250 = 1750. To szybka kontrola bez pełnego liczenia średniej.
W typowym zadaniu szkolnym/egzaminacyjnym tak, bo zakłada się stałe położenie nitek w siatce celowniczej i symetrię. Wtedy s jest jednoznaczne jako średnia. Gdyby chodziło o inną zależność (np. odległość), treść musiałaby to wyraźnie określać.
Opanuj definicje (niwelacja, reper, przewyższenie), umiejętność czytania łaty oraz proste zależności rachunkowe (różnice i średnie). Ćwicz krótkie zadania: obliczanie odczytów, przewyższeń i szybkie kontrole wyniku, bo to typowy format pytań egzaminacyjnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Odczyt nitką środkową jest wartością pośrednią pomiędzy odczytami nitkami skrajnymi."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z miernictwa geodezyjnego: dział "Niwelacja"
  • Instrukcje ćwiczeń terenowych z niwelacji (odczyty z łaty, zapis w dzienniku)
  • Zadania rachunkowe z podstaw niwelacji (odczyty, przewyższenia, kontrola obliczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego