Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2014



PYTANIE NR 22.
Jeżeli podczas pomiaru wysokościowego osnowy realizacyjnej geodeta otrzymał sumę teoretyczną różnicy wysokości [Δht] = 1,230 m oraz sumę praktyczną różnicy wysokości [ Δhp] = 1,250 m, to wartość odchyłki f Δh wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odchyłkę fΔh wyznacza się jako różnicę sumy praktycznej i teoretycznej: fΔh = Δhp − Δht. Z danych: 1,250 m − 1,230 m = 0,020 m. Po przeliczeniu 0,020 m = 20 mm, a znak jest dodatni, bo suma praktyczna jest większa.

Pełne wyjaśnienie:

W niwelacji (pomiarze wysokościowym) często porównuje się sumę teoretyczną różnic wysokości (wynikającą z przyjętego układu/znanych wysokości punktów kontrolnych) z sumą praktyczną (uzyskaną z faktycznych odczytów i obliczeń z pomiaru). Różnica tych sum tworzy odchyłkę fΔh, nazywaną też błędem zamknięcia ciągu.

W tym zadaniu podano:
Δht = 1,230 m
Δhp = 1,250 m

Stosujemy typową definicję odchyłki jako różnicy "praktyczna minus teoretyczna":

fΔh = Δhp − Δht

Obliczenie jest jednoetapowe:

  • fΔh = 1,250 m − 1,230 m = 0,020 m
  • 0,020 m = 20 mm (ponieważ 1 m = 1000 mm)

Znak plus wynika z tego, że suma praktyczna jest większa od teoretycznej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "+ 10 mm" i "- 10 mm" to wynik z błędnego odejmowania lub błędnego przeliczenia jednostek (np. pomylenie 0,020 m z 0,010 m).
  • "- 20 mm" pojawia się, gdy ktoś odwróci kolejność odejmowania (Δht − Δhp) albo automatycznie przyjmie ujemny znak dla odchyłki.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw porównaj, która suma jest większa (to daje znak), a dopiero potem przelicz wynik na mm, bo odpowiedzi zwykle są w milimetrach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest odchyłka fΔh w niwelacji?
Odchyłka fΔh to różnica między wynikiem uzyskanym z pomiaru (sumą praktyczną różnic wysokości) a wartością wynikającą z danych kontrolnych/założeń (sumą teoretyczną). Informuje, o ile "nie domyka się" ciąg niwelacyjny i służy do oceny jakości pomiaru.
Jak obliczyć fΔh, gdy znam Δht i Δhp?
Najczęściej przyjmuje się wzór: fΔh = Δhp − Δht. Najpierw odejmij wartości w tych samych jednostkach, a potem (jeśli trzeba) przelicz wynik na mm. Znak wynika z tego, czy suma praktyczna jest większa czy mniejsza od teoretycznej.
Dlaczego w zadaniach geodezyjnych wynik podaje się w milimetrach?
W niwelacji i kontroli dokładności małe różnice są istotne, a milimetry są praktyczną jednostką do zapisu odchyłek. Ułatwia to porównywanie z dopuszczalnymi wartościami i ogranicza ryzyko błędów zapisu typu 0,020 m vs 0,002 m.
Jak szybko przeliczyć 0,020 m na mm na egzaminie?
Wystarczy pomnożyć przez 1000: 0,020 m × 1000 = 20 mm. Dobrą techniką jest przesunięcie przecinka o trzy miejsca w prawo. Uważaj na zera, bo to najczęstsze źródło pomyłek w rachunkach.
Co oznacza dodatni znak odchyłki fΔh?
Dodatni znak oznacza, że suma praktyczna różnic wysokości jest większa od sumy teoretycznej (przy definicji fΔh = Δhp − Δht). W praktyce to sygnał, że w pomiarze "wyszło" więcej niż powinno według kontroli, co wymaga oceny dokładności i ewentualnego wyrównania.
Czy odchyłka fΔh zawsze liczy się jako Δhp − Δht?
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle tak, ale kluczowe jest, aby trzymać się jednej konsekwentnej definicji. Jeśli w materiałach kursu masz zapis odwrotny, zmieni się tylko znak. Na egzaminie zwracaj uwagę na to, jak w danym zestawie zadań definiuje się odchyłkę.
Jakie błędy rachunkowe są najczęstsze przy fΔh?
Najczęstsze to: pomylenie kolejności odejmowania (błędny znak), pozostawienie wyniku w metrach mimo odpowiedzi w mm oraz zgubienie zera w części dziesiętnej. Pomaga szybka kontrola: czy różnica 1,250 i 1,230 to na pewno 0,020, a nie 0,200 lub 0,002.
Po co geodecie kontrola sum praktycznych i teoretycznych?
To element kontroli jakości pomiaru. Porównanie sum pozwala wykryć pomyłki w odczytach, błędy w zapisie, wpływ instrumentu lub warunków terenowych. Dzięki temu można zdecydować o powtórzeniu fragmentu pomiaru albo o wyrównaniu wyników przed dalszymi pracami realizacyjnymi.
Kiedy odchyłka fΔh powinna skłonić do powtórzenia pomiaru?
Gdy jest "zbyt duża" w stosunku do wymaganej dokładności dla danej pracy i długości/układu ciągu. Dokładne progi zależą od przyjętych standardów i warunków zadania. Na egzaminie najpierw poprawnie oblicz fΔh i jednostki, a dopiero potem oceniaj dopuszczalność.
Jak sprawdzić wynik fΔh bez wzoru, tylko logicznie?
Porównaj liczby: jeśli Δhp jest większe od Δht, to różnica musi być dodatnia. Następnie oszacuj wielkość: 1,250 − 1,230 to dwie setne metra, czyli 0,02 m. Dwie setne metra to 20 mm, więc wynik powinien mieć wartość 20 mm i znak "+".
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Odchyłkę fΔh wyznacza się jako różnicę sumy praktycznej i teoretycznej: fΔh = Δhp − Δht."

Materiały:

  • Skrypty/konspekty z niwelacji geometrycznej: definicje sum i błędu zamknięcia
  • Zbiory zadań rachunkowych z geodezji inżynieryjnej (niwelacja, osnowy realizacyjne)
  • Notatki do egzaminu zawodowego technik geodeta: kontrola i wyrównanie pomiarów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego