KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 29.
Jeżeli przełożenie w skrzyni biegów wynosi ib=1,0 a przełożenie tylnego mostu wynosi it=4,1 to przełożenie całkowite układu napędowego równa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przełożenie całkowite układu napędowego wyznacza się jako iloczyn przełożeń kolejnych stopni: i = ib · it. Dla ib=1,0 oraz it=4,1 otrzymujemy i = 1,0 · 4,1 = 4,1. Pozostałe wartości wynikają z błędnego dodawania lub pominięcia jednego przełożenia.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie napędowym pojazdu (silnik → sprzęgło → skrzynia biegów → wał napędowy → przekładnia główna/most) moment i prędkość obrotowa są "przekształcane" przez kolejne przekładnie. Każdy stopień ma swoje przełożenie i, które opisuje, ile razy zmienia się prędkość obrotowa (a pośrednio moment) na wyjściu względem wejścia.

Przełożenie całkowite dla elementów połączonych szeregowo wyznacza się jako iloczyn przełożeń poszczególnych stopni:

icałk = ib · it

W zadaniu podano:

  • ib = 1,0 (przełożenie skrzyni biegów),
  • it = 4,1 (przełożenie tylnego mostu).

Obliczenie jest proste:

icałk = 1,0 · 4,1 = 4,1

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "3,1" – typowy wynik błędu rachunkowego lub nieuprawnionego odejmowania (np. 4,1 − 1,0), które nie ma uzasadnienia w definicji przełożenia całkowitego.
  • "1,0" – to wartość przełożenia samej skrzyni biegów; wybór tej opcji oznacza pominięcie przełożenia mostu, czyli jednego z kluczowych stopni układu.
  • "5,1" – zwykle pochodzi z błędnego dodawania przełożeń (1,0 + 4,1), a przełożenia w szeregu nie sumują się, tylko mnożą.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli jedno z przełożeń wynosi 1,0, to nie zmienia ono wartości iloczynu (działa jak "przełożenie bezpośrednie"), więc przełożenie całkowite jest równe drugiemu przełożeniu podanemu w zadaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przełożenie całkowite to wynik połączenia kolejnych przełożeń w torze przeniesienia napędu (np. skrzynia biegów i przekładnia główna). Dla przekładni połączonych szeregowo najczęściej liczy się je jako iloczyn przełożeń poszczególnych stopni.
Gdy napęd przechodzi kolejno przez skrzynię biegów i przekładnię główną (most), stosuje się zależność: icałk = ib · it. W praktyce to proste mnożenie dwóch liczb podanych w zadaniu.
Dodawanie nie wynika z definicji przełożenia. Każdy stopień przekładni zmienia prędkość obrotową w pewnej proporcji, a kolejne stopnie działają "po sobie". Dlatego efekt końcowy jest mnożeniem proporcji (iloczyn), a nie sumą wartości.
Wartość 1,0 oznacza przełożenie bezpośrednie: prędkość obrotowa na wyjściu skrzyni (w danym biegu) jest taka sama jak na wejściu. W iloczynie przełożeń nie zmienia ono wyniku, więc przełożenie całkowite wyjdzie równe przełożeniu mostu.
Im większe przełożenie całkowite, tym większe obroty silnika są potrzebne, aby uzyskać tę samą prędkość pojazdu (przy tym samym rozmiarze opon). Jednocześnie większe przełożenie daje większy moment na kołach, co poprawia ruszanie i przyspieszanie.
Najczęstsze pomyłki to: dodawanie przełożeń zamiast mnożenia, pomijanie jednego stopnia (np. mostu) oraz bezrefleksyjne wybieranie większej liczby "bo wygląda sensowniej". Pomaga zapisanie wzoru i sprawdzenie jednostajności rachunku.
W typowym pojeździe przełożenie przekładni głównej (mostu) jest stałe i nie zależy od wybranego biegu w skrzyni. Zmienia się natomiast przełożenie skrzyni biegów. Dlatego przy wyznaczaniu przełożenia całkowitego zmienną częścią jest zwykle ib.
Przydaje się np. gdy porównujesz obroty silnika z prędkością pojazdu, oceniasz "za krótkie/za długie" przełożenia po zmianie mostu lub kół, albo weryfikujesz, czy zamontowano właściwy wariant przekładni. To ułatwia też interpretację danych z prób drogowych.
Sprawdź logikę: dla dwóch stopni w szeregu wynik powinien być iloczynem. Jeśli jedno przełożenie wynosi 1,0, wynik ma być równy drugiemu. Dodatkowo przełożenie całkowite zwykle nie jest mniejsze od największego z przełożeń składowych, jeśli oba są ≥1.
Rozmiar opon nie zmienia samego przełożenia przekładni (skrzyni i mostu), ale wpływa na "przełożenie na drogę", czyli zależność między obrotami a prędkością jazdy. Większe koło zwiększa drogę na obrót, więc przy tych samych obrotach auto jedzie szybciej.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Przełożenie całkowite układu napędowego wyznacza się jako iloczyn przełożeń kolejnych stopni: i = ib · it."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do przedmiotów: podstawy budowy pojazdów, układ napędowy
  • Zadania rachunkowe z przełożeń (skrzynia biegów, przekładnia główna, przełożenie całkowite)
  • Materiały producentów/dokumentacje serwisowe wyjaśniające przełożenia (sekcje o skrzyni i przekładni głównej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego