KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 23.
Jeżeli przełożenie w skrzyni biegów wynosi ib=1,0 a przełożenie tylnego mostu wynosi it=4,1 to przełożenie całkowite układu napędowego równa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przełożenie całkowite układu napędowego wyznacza się jako iloczyn przełożeń kolejnych stopni przeniesienia napędu.
Dlatego i = ib · it = 1,0 · 4,1 = 4,1. Wartość 1,0 nie zmienia wyniku, bo oznacza przełożenie bez redukcji.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie przeniesienia napędu poszczególne elementy (np. skrzynia biegów i przekładnia główna/most napędowy) zmieniają prędkość obrotową oraz moment w sposób kaskadowy. Z tego powodu przełożenie całkowite dla kolejnych stopni jest w typowym ujęciu iloczynem przełożeń tych stopni:

i = ib · it

W zadaniu podano: ib = 1,0 oraz it = 4,1. Obliczenie jest więc proste:

i = 1,0 · 4,1 = 4,1

Odpowiedź "4,1." jest poprawna, ponieważ przełożenie 1,0 oznacza brak zmiany (przełożenie bez redukcji/bez przyspieszenia obrotów) i nie wpływa na wartość iloczynu.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne:

  • "3,1." i "5,1." mogą wynikać z mechanicznej pomyłki rachunkowej lub z nieuprawnionego dodawania/odejmowania przełożeń zamiast ich mnożenia. W układzie szeregowym przełożenia nie sumują się w taki sposób.
  • "1,0." pomija wpływ przełożenia mostu 4,1. W praktyce przekładnia główna znacząco zmienia relację obrotów silnika do obrotów kół, więc nie można jej ignorować.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w danych pojawia się 1,0, traktuj to jako "mnożenie przez 1" (nie zmienia wyniku), ale nadal wykonaj obliczenie, aby uniknąć pochopnego wyboru odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przełożenie całkowite to łączna zmiana prędkości obrotowej i momentu po przejściu przez kolejne elementy przeniesienia napędu (np. skrzynię biegów i most napędowy). Najczęściej liczy się je jako iloczyn przełożeń kolejnych stopni.
W typowym zadaniu egzaminacyjnym stosuje się zależność: i = ib · it. Wystarczy pomnożyć przełożenie wybranego biegu w skrzyni przez przełożenie przekładni głównej (mostu). Zwróć uwagę na zapis dziesiętny (np. 4,1).
Każdy kolejny stopień przekładni działa "na wynik" poprzedniego: zmienia obroty w określonej proporcji. Gdy jeden stopień redukuje obroty np. 4,1 razy, a inny ma 1,0, to łącznie efekt jest 1,0 razy 4,1. Dodawanie nie opisuje proporcji, tylko sumę, więc prowadzi do błędów.
Tak, ale w praktyce jest to wpływ neutralny: mnożenie przez 1 nie zmienia wartości przełożenia całkowitego. Przełożenie 1,0 oznacza brak redukcji (stosunek 1:1), więc przełożenie całkowite będzie takie, jak przełożenie kolejnego elementu, np. mostu.
Większe przełożenie mostu (np. 4,1) zwykle zwiększa moment dostępny na kołach kosztem prędkości obrotowej kół. W uproszczeniu: im większe przełożenie całkowite, tym łatwiej o przyspieszenie i ruszanie pod obciążeniem, ale trudniej o wysoką prędkość maksymalną.
Najczęstsze błędy to: dodawanie przełożeń zamiast mnożenia, pominięcie jednego z przełożeń (np. mostu), złe przepisanie wartości dziesiętnej (4,1 vs 4.1) oraz liczenie "w pamięci" bez sprawdzenia rachunku. Pomaga zapisanie wzoru i podstawienie liczb krok po kroku.
Gdy przełożenie skrzyni (dla danego biegu) wynosi 1,0, wtedy przełożenie całkowite i = 1,0 · it, czyli jest równe it. Podobnie byłoby, gdy inny stopień miał 1,0. To typowy przypadek biegu "bezpośredniego" 1:1.
W danych technicznych skrzyni biegów bieg bezpośredni ma przełożenie równe 1,0. Oznacza to, że wał wejściowy i wyjściowy (w uproszczeniu) mają taką samą prędkość obrotową. W praktyce to często bieg używany do jazdy ze stałą prędkością.
Takie wartości są typowymi "dystraktorami" sprawdzającymi, czy zdający wykonał poprawne działanie i nie pomylił operacji. Mogą odpowiadać błędnemu dodaniu (1,0 + 4,1), odejmowaniu albo przypadkowej pomyłce w rachunku. Poprawna metoda to iloczyn przełożeń.
Zapisz krótko wzór i = ib · it, podstaw wartości i wykonaj jedno mnożenie. Jeśli któraś wartość to 1,0, wynik się nie zmieni, ale i tak zapisz rachunek, by uniknąć przeoczeń. Na końcu porównaj z odpowiedziami w tym samym formacie (np. 4,1).
info

Statystycznie 83% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Przełożenie całkowite układu napędowego wyznacza się jako iloczyn przełożeń kolejnych stopni przeniesienia napędu.Dlatego i = ib · it = 1,0 · 4,1 = 4,1."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przełożenie" – opis pojęcia i zależności dla przekładni, https://pl.wikipedia.org/wiki/Prze%C5%82o%C5%BCenie - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (EN): "Gear ratio" – definicja przełożenia i sposób łączenia przełożeń w szeregu, https://en.wikipedia.org/wiki/Gear_ratio - dostęp 2026-03-02
  • Engineering ToolBox: "Gears - Velocity Ratio / Gear Ratio" – podstawowa definicja przełożenia, https://www.engineeringtoolbox.com/gears-velocity-ratio-d_1180.html - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw budowy i eksploatacji układów przeniesienia napędu pojazdów
  • Notatki szkolne: definicje przełożeń i przykładowe zadania rachunkowe
  • Karty katalogowe/serwisowe pojazdów: wartości przełożeń skrzyni i przekładni głównej (mostu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego