Kąt zenitalny to miara odchylenia kierunku celowania od kierunku zenitu (pionu). Z definicji jest to kąt liczony od zenitu do danego kierunku w płaszczyźnie pionowej. Dlatego jego wartości mieszczą się w zakresie odpowiadającym półobrotowi.
W geodezji spotyka się dwa równoległe sposoby zapisu miary kąta:
- Stopnie: półobrót to 180°, więc kąt zenitalny przyjmuje wartości 0–180°.
- Gony (grady): półobrót to 200g, więc kąt zenitalny przyjmuje wartości 0–200g.
Odpowiedź "0° – 200°" jest poprawna wyłącznie wtedy, gdy w istocie chodzi o skalę gonową, ale w treści użyto symbolu stopnia. To jest częsta pułapka egzaminacyjna: student pamięta zakres 0–200, lecz nie weryfikuje, czy jednostka w pytaniu jest zgodna z tym zakresem.
Pozostałe propozycje są błędne, bo:
- "0° – 100°" zbyt zawęża zakres i nie odpowiada półobrotowi ani w stopniach, ani w gonach.
- "0° – 300°" oraz "0° – 400°" sugerują zakres większy niż półobrót, czyli odnoszą się raczej do pełnego obrotu lub mieszają różne definicje kątów pionowych, co nie pasuje do kąta zenitalnego.
W praktyce przed pomiarem warto wykonać szybki test: sprawdzić ustawienia jednostek w instrumencie oraz porównać odczyt dla celowania w zenit/nadir. Dzięki temu unika się grubych błędów jednostek w obliczeniach wysokościowych i w opracowaniu wyników.
