KWALIFIKACJA GIW11 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 11.
Które klasy ziarnowe otrzymano w wyniku wielokrotnego procesu przesiewania, którego schemat przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat procesu przesiewania materiału w kontekście kwalifikacji zawodowej technika przeróbki kopalin
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przesiewaniu wielostopniowym każda kolejna powierzchnia sita rozdziela produkt pośredni na frakcje ograniczone sąsiednimi granicami rozdziału.
Dlatego produkty końcowe mają postać przedziałów: 0–10, 10–80, 80–125 oraz 125–250 (kolejno między kolejnymi "cięciami" sit).

Pełne wyjaśnienie:

Wielokrotne (kaskadowe) przesiewanie polega na tym, że materiał jest kolejno kierowany na następne sita o określonych granicach rozdziału. Każde sito dzieli strumień na podziarno (ziarna przechodzące przez oczka) oraz nadziarno (ziarna zatrzymane na sicie). Jeśli produkt pośredni trafia na kolejne sito, jest on dalej rozdzielany.

Kluczowa zasada: końcowe klasy ziarnowe w układzie wielostopniowym odpowiadają przedziałom pomiędzy kolejnymi granicami rozdziału. Oznacza to, że granice nie powinny się nakładać, a klasy powinny być rozłączne i obejmować kolejne zakresy uziarnienia.

  • Frakcja 0–10 to typowe podziarno z pierwszej granicy rozdziału.
  • Frakcja 10–80 powstaje, gdy ziarna większe od 10 nie przechodzą pierwszego sita, ale przechodzą przez sito o granicy 80.
  • Frakcja 80–125 to ziarna, które nie przechodzą przez 80, ale przechodzą przez 125.
  • Frakcja 125–250 to ziarna zatrzymane na sicie 125, ale nieprzekraczające granicy 250 w kolejnym stopniu.

Odpowiedzi zawierające zakresy typu 0–250 nie opisują pojedynczej klasy ziarnowej po przesiewaniu, tylko mieszają kilka frakcji w jeden przedział, co przeczy idei frakcjonowania. Z kolei warianty z powtarzającymi się lub nakładającymi zakresami (np. jednocześnie 0–80 i 0–10) wskazują na błąd logiczny w odczycie schematu: klasy końcowe nie powinny się dublować, bo ten sam materiał nie może należeć do dwóch rozłącznych produktów końcowych.

Na egzaminie warto sprawdzić dwa warunki: (1) czy przedziały są rozłączne, (2) czy ich granice odpowiadają kolejnym sitom w układzie. To szybko prowadzi do poprawnego zestawu klas.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klasa ziarnowa (frakcja) to zakres wielkości ziaren ograniczony dwiema granicami, np. 10–80 mm. W przesiewaniu granice te odpowiadają zwykle kolejnym sitom: ziarna są mniejsze od górnej granicy i jednocześnie nie mniejsze od dolnej.
Powstają przez kolejne "cięcia" na sitach: najpierw wydziela się podziarno 0–10, a materiał większy od 10 trafia dalej. Kolejne sito wydziela część 10–80, a nadziarno z niego znów jest przesiewane, tworząc następne przedziały.
Zakres 0–250 obejmuje kilka różnych frakcji naraz, czyli miesza produkty, które w rzeczywistości zostały rozdzielone na sitach. Pojedyncza klasa po przesiewaniu powinna odpowiadać odcinkowi między dwiema sąsiednimi granicami rozdziału, a nie całemu przedziałowi od zera do maksimum.
Podziarno to materiał, który przechodzi przez otwory sita (mniejsze ziarna). Nadziarno to materiał, który zostaje na sicie (większe ziarna). W schematach technologicznych często rozpoznasz to po strumieniu "w dół" (podziarno) i "na koniec" (nadziarno).
Typowe błędy to: odwrócenie pojęć nadziarno/podziarno, łączenie kilku frakcji w jeden przedział (np. 0–250), oraz tworzenie nakładających się klas (np. 0–80 i 0–10 jednocześnie). Pomaga kontrola, czy przedziały są rozłączne i "kroczą" po granicach sit.
Tak, jeśli mówimy o produktach końcowych układu przesiewania. Każde ziarno powinno trafić do dokładnie jednego produktu końcowego, więc przedziały nie powinny się nakładać. Wyjątkiem są sytuacje błędnego opisu lub gdy analizuje się produkty pośrednie, a nie końcowe.
Stosuje się je, gdy trzeba uzyskać kilka frakcji handlowych lub technologicznych jednocześnie (np. do dalszego kruszenia, wzbogacania albo sprzedaży jako kruszywa). Układ wielostopniowy pozwala rozdzielić materiał na wąskie klasy i lepiej dopasować proces do wymagań jakościowych.
Sprawdź, czy odpowiedź tworzy ciąg przedziałów między kolejnymi granicami (np. 0–10, 10–80, 80–125, 125–250), bez luk i bez nakładania. Jeśli widzisz powtórzenia dolnych granic (np. 0–80 i 0–10) albo "wszystko w jednym" (0–250), to sygnał błędu.
Granica 10 mm jest jedną z granic rozdziału: oddziela drobny materiał (poniżej 10 mm) od grubszego. W układzie wielostopniowym taka granica zwykle wyznacza pierwszą frakcję końcową 0–10 oraz materiał kierowany dalej do kolejnych sit, gdzie powstają następne klasy.
Ćwicz czytanie schematów technologicznych i zawsze zapisuj granice sit w kolejności. Następnie buduj frakcje jako przedziały między sąsiednimi granicami. Dodatkowo powtórz definicje nadziarna i podziarna oraz typowe układy sitowe, bo większość pomyłek wynika z odwrócenia tych pojęć.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wills' Mineral Processing Technology: An Introduction to the Practical Aspects of Ore Treatment and Mineral Recovery, 8th edition, chapter "Screening" (Elsevier).
  • SME Mineral Processing and Extractive Metallurgy Handbook, section on "Screening" (Society for Mining, Metallurgy & Exploration).

Materiały:

  • Podręczniki z przeróbki mechanicznej kopalin (działy: przesiewanie, klasyfikacja)
  • Materiały dydaktyczne/Prezentacje z technologii przeróbki kopalin: przesiewacze i układy sit
  • Instrukcje producentów przesiewaczy (terminologia: nadziarno/podziarno, skuteczność przesiewania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego