KWALIFIKACJA GIW11 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 10.
Jeżeli podczas procesu klasyfikacji mechanicznej uszkodzeniu uległo sito przesiewacza, a w produkcie dolnym znajdą się ziarna większe niż średnica podziałowa, to są to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli w produkcie dolnym (tym, który powinien przejść przez oczka sita) znajdują się ziarna większe niż średnica podziałowa, oznacza to przedostanie się frakcji zbyt dużej przez uszkodzone sito.
Taka frakcja to nadziarno w produkcie dolnym.

Pełne wyjaśnienie:

W przesiewaniu (klasyfikacji mechanicznej) rozdział opiera się na porównaniu wymiaru ziarna z wymiarem charakterystycznym sita, często opisywanym jako średnica podziałowa (umowna granica rozdziału). W idealnym przypadku:

  • produkt dolny (przejście) zawiera ziarna mniejsze od granicy rozdziału,
  • produkt górny (nadawa) zawiera ziarna większe od granicy rozdziału.

Jeżeli jednak sito przesiewacza uległo uszkodzeniu (np. rozdarciu), pojawia się dodatkowa droga przejścia. Wtedy do produktu dolnego mogą przedostawać się ziarna, które w normalnych warunkach powinny pozostać na sicie.

Ziarna większe niż średnica podziałowa są z definicji nadziarnem. Skoro występują one w produkcie dolnym, mamy do czynienia z błędem rozdziału polegającym na "zanieczyszczeniu" produktu dolnego nadziarnem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • podziarna – to ziarna drobniejsze od granicy rozdziału; nie pasują do warunku "większe niż średnica podziałowa".
  • ziarna odsiewu – określenie bywa używane potocznie, ale nie jest tu precyzyjną nazwą frakcji wynikającą z relacji do średnicy podziałowej.
  • ziarna wypadu – nie jest standardowym terminem opisującym frakcję w przesiewaniu w odniesieniu do średnicy podziałowej; może mylić z innymi zjawiskami technologicznymi.

W praktyce obecność nadziarna w produkcie dolnym jest sygnałem do sprawdzenia stanu sit, naciągu, uszczelnień oraz do oceny, czy nie występują uszkodzenia mechaniczne wpływające na jakość klasyfikacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nadziarno to frakcja ziaren o wymiarach większych od przyjętej granicy rozdziału (np. średnicy podziałowej/oczka sita). W idealnym przesiewaniu powinno pozostać na sicie i tworzyć produkt górny, a jego obecność w produkcie dolnym oznacza błąd rozdziału.
Podziarno to ziarna mniejsze od granicy rozdziału. W przesiewaniu powinno przechodzić przez oczka sita i stanowić produkt dolny. Jeśli podziarno trafia do produktu górnego, zwykle wynika to z niedokładnego przesiewania (np. za duża wilgotność, zapychanie oczek).
Uszkodzenie (rozdarcie, dziura) tworzy dodatkowy "otwór" większy niż nominalne oczko. Przez taki ubytek mogą przedostawać się ziarna, które normalnie zostałyby zatrzymane na sicie. Efektem jest zanieczyszczenie produktu dolnego frakcją zbyt grubą, czyli nadziarnem.
Najczęściej wykrywa się to przez kontrolę uziarnienia: analiza sitowa lub kontrolne przesiewanie próbki produktu dolnego. Jeżeli pojawia się zauważalny udział ziaren większych od granicy rozdziału, jest to sygnał nieszczelności lub uszkodzenia sita albo niewłaściwej pracy przesiewacza.
Do częstych przyczyn należą: uszkodzenie/zużycie sita, zapychanie oczek (materiał wilgotny, ilasty), zbyt duży nadaw, niewłaściwe drgania (amplituda/częstotliwość), nieprawidłowe nachylenie pokładu, nieszczelności boczne oraz brak właściwego naciągu sita.
Nie zawsze. W praktyce "średnica podziałowa" bywa używana jako umowna granica rozdziału danej operacji, zbliżona do nominalnego oczka, ale zależna też od warunków pracy i właściwości materiału. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle odnosi się do granicy: mniejsze przechodzą, większe zostają.
Nadziarno w produkcie dolnym obniża jakość frakcji drobnej: może powodować problemy w kolejnych operacjach (np. wzbogacaniu, odwadnianiu), pogarszać parametry handlowe produktu i zwiększać reklamacje. Często prowadzi też do strat, bo materiał jest kierowany do niewłaściwego strumienia technologicznego.
Typowo: zatrzymanie i zabezpieczenie urządzenia, ocena stopnia uszkodzenia, wymiana lub naprawa segmentu sita, kontrola naciągu i mocowań, sprawdzenie belek/elementów nośnych oraz uszczelnień. Po uruchomieniu wykonuje się kontrolę jakości rozdziału na próbkach produktu.
Częsty błąd to kierowanie się samym słowem "dolny" i wybieranie "podziarna" bez sprawdzenia warunku o rozmiarze ziaren. Drugi błąd to pominięcie informacji o uszkodzeniu sita i zakładanie rozdziału idealnego. Pomaga schemat: większe = nad-, mniejsze = pod-.
Najpierw ustal relację rozmiaru ziarna do granicy rozdziału (większe czy mniejsze od średnicy podziałowej). Potem sprawdź, w którym produkcie ziarno się znalazło (górny/dolny). Awaria sita zwykle oznacza "przeciek" frakcji niepożądanej do drugiego produktu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych z przeróbki mechanicznej kopalin (skrypty/ podręczniki do przesiewania i klasyfikacji).
  • Instrukcje eksploatacji przesiewaczy stosowanych w zakładach przeróbczych (DTR producenta) – rozdziały o kontroli i wymianie sit.
  • Notatki własne z definicjami terminów technologicznych: nadziarno, podziarno, frakcja, uziarnienie.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego