KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 18.
Klient kupił towar z 5% rabatem, płacąc za niego 855,00 zł. Cena towaru przed udzieleniem rabatu wynosiła
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rabat 5% oznacza, że zapłacona kwota stanowi 95% ceny wyjściowej. Skoro po rabacie zapłacono 855,00 zł, to cenę przed rabatem oblicza się dzieląc przez 0,95: 855,00 ÷ 0,95 = 900,00 zł. Sprawdzenie: 900,00 × 0,95 = 855,00.

Pełne wyjaśnienie:

Rabat procentowy zmniejsza cenę wyjściową o wskazany procent. Przy rabacie 5% klient płaci nie 100% ceny, lecz 95% (bo 100% − 5% = 95%). To kluczowe, bo w zadaniu znamy cenę po rabacie i musimy odtworzyć cenę przed rabatem.

Stosujemy więc przeliczenie odwrotne z użyciem współczynnika:

cena przed rabatem = cena po rabacie ÷ 0,95

Podstawiamy dane:

855,00 zł ÷ 0,95 = 900,00 zł

W praktyce warto wykonać kontrolę wyniku (sprawdzenie wsteczne), bo szybko ujawnia typowe pomyłki:

  • 900,00 zł × 0,95 = 855,00 zł, więc wynik jest spójny z treścią.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Częsty błąd polega na odjęciu 5% od 855,00 zł (to traktuje 855,00 zł jako bazę 100%), co daje 812,25 zł i nie prowadzi z powrotem do 855,00 zł po zastosowaniu rabatu. Inny błąd to dobranie liczby "na oko" lub dodanie 5% do 855,00 zł, co również nie odtwarza ceny wyjściowej. Jedynie 900,00 zł po pomnożeniu przez 0,95 daje dokładnie 855,00 zł, czyli spełnia warunek zadania.

Umiejętność takiego liczenia jest użyteczna w pracy technika ekonomisty m.in. przy sprawdzaniu faktur, not korygujących oraz poprawności zastosowanych rabatów w dokumentach sprzedaży.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rabat 5% oznacza, że cena zostaje obniżona o 5% względem ceny wyjściowej, a kupujący płaci 95% tej ceny. W zapisie współczynnikowym zamiast 1,00 używa się 0,95. To ułatwia szybkie obliczenia na fakturach i w kalkulacjach handlowych.
Trzeba wykonać działanie odwrotne do obniżki: podzielić cenę po rabacie przez współczynnik (1 − rabat). Dla 5% jest to 0,95, więc cena przed rabatem = cena po rabacie ÷ 0,95. Potem warto sprawdzić wynik, mnożąc przez 0,95.
Odejmowanie 5% od zapłaconej kwoty zakłada błędnie, że zapłacona kwota to 100% ceny wyjściowej. Tymczasem po rabacie zapłata jest już "po obniżce", czyli stanowi 95% ceny. Aby wrócić do 100%, trzeba "odwrócić" rabat przez dzielenie przez 0,95.
Najprościej zrobić kontrolę wsteczną: pomnóż obliczoną cenę wyjściową przez (1 − rabat). Przy 5% mnożysz przez 0,95. Jeśli wynik dokładnie równa się cenie zapłaconej po rabacie, obliczenie jest poprawne. To dobra praktyka w kontroli dokumentów.
Najczęstsze są dwa błędy: (1) odejmowanie 5% od kwoty po rabacie zamiast dzielenia przez 0,95; (2) dodawanie 5% do kwoty po rabacie, co nie daje ceny wyjściowej. Pomyłki wynikają z nieustalenia, jaka kwota jest bazą 100%.
Gdy trzeba zweryfikować poprawność rabatu na fakturze, sprawdzić warunki umowy handlowej, analizować marżę i rentowność sprzedaży albo przygotować korektę dokumentu. Odtworzenie ceny wyjściowej pomaga też w reklamacjach i w kontroli zgodności rozliczeń z kontrahentem.
Współczynnik to część ceny, która pozostaje do zapłaty: 1 − (rabat/100). Dla 5%: 1 − 0,05 = 0,95. Dla 20%: 1 − 0,20 = 0,80. Tego współczynnika używasz do mnożenia (liczenie ceny po rabacie) lub dzielenia (liczenie ceny przed rabatem).
Nie zawsze. Rabat może być naliczany od ceny netto albo brutto – zależy od zasad sprzedaży, cennika i sposobu prezentacji cen w dokumentach. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest, jaka "cena" jest podana w treści. Matematycznie mechanizm rabatu pozostaje ten sam.
Gdy znasz kwotę upustu, najpierw ustal cenę wyjściową lub cenę po rabacie, a następnie przelicz procent: rabat% = (kwota upustu ÷ cena wyjściowa) × 100%. Jeśli znasz cenę po rabacie, to cena wyjściowa = cena po rabacie + upust (kwotowy).
Ćwicz dwa schematy: (1) "w przód" – cena po rabacie = cena wyjściowa × (1 − rabat); (2) "wstecz" – cena wyjściowa = cena po rabacie ÷ (1 − rabat). Zawsze dopisuj, ile procent stanowi zapłata (np. 95%), i rób sprawdzenie wsteczne.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rabat 5% oznacza, że zapłacona kwota stanowi 95% ceny wyjściowej.

Źródła:

  • Wikipedia (pl) – "Procent" (opis pojęcia i obliczeń procentowych): https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (pl) – "Rabat" (definicja rabatu jako upustu cenowego): https://pl.wikipedia.org/wiki/Rabat - dostęp 2026-03-02
  • Khan Academy (pl) – "Procenty" (materiały ćwiczeniowe, przeliczenia procentowe): https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki szkolne z matematyki: procenty i zadania procentowe
  • Materiały dydaktyczne z podstaw rachunkowości/handlu dotyczące rabatów
  • Zadania maturalne i egzaminacyjne z działu "procenty"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego