KWALIFIKACJA EKA4 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 14.
Właściciel Sklepu PUCHATEK (płatnik podatku VAT) stosuje przy sprzedaży towarów marżę w wysokości 50% ceny sprzedaży netto. Na podstawie załączonej faktury zakupu towaru, oblicz jednostkową cenę sprzedaży brutto sanek dziecięcych.
Ilustracja przedstawia fakturę VAT wystawioną przez Hurtownię EWA sp.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Marża 50% ceny sprzedaży netto oznacza, że zysk stanowi 50% ceny sprzedaży, więc koszt zakupu to druga połowa ceny: cena netto = 50,00 / (1−0,50) = 100,00 zł. Następnie dolicza się VAT 23%: 100,00 × 1,23 = 123,00 zł. Pozostałe kwoty wynikają z mylenia marży z narzutem lub z pominięcia VAT.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest poprawne zrozumienie sformułowania: "marża 50% ceny sprzedaży netto". W praktyce handlowej i w rachunkowości zarządczej marża to udział zysku w cenie sprzedaży (liczona od ceny sprzedaży), a narzut to procent liczony od kosztu zakupu.

Definicja marży (w ujęciu procentowym) ma postać:
marża = (cena sprzedaży − koszt) / cena sprzedaży.
Jeżeli marża wynosi 50%, to znaczy, że koszt stanowi 50% ceny sprzedaży netto. Z faktury odczytujemy koszt jednostkowy netto zakupu sanek: 50,00 zł.

Obliczenie ceny sprzedaży netto przy marży 50%:
cena sprzedaży netto = koszt / (1 − marża)
cena netto = 50,00 / (1 − 0,50) = 50,00 / 0,50 = 100,00 zł.

Następnie trzeba przejść z ceny netto na brutto, stosując stawkę VAT 23%:
cena brutto = cena netto × (1 + VAT)
cena brutto = 100,00 × 1,23 = 123,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
Wynik 75,00 zł netto (a więc 92,25 zł brutto) pojawia się wtedy, gdy ktoś policzy narzut 50% na koszt: 50,00 × 1,50 = 75,00, a potem doliczy VAT (75,00 × 1,23 = 92,25). To jednak inna konstrukcja procentowa niż marża od ceny sprzedaży. Wariant 100,00 zł to cena netto bez doliczenia VAT, a 92,25 zł to brutto przy narzucie, nie przy marży.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, od czego liczony jest procent (od ceny sprzedaży czy od kosztu). To jedno zdanie w treści przesądza o wyborze właściwego wzoru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Marża (margin) liczona od ceny sprzedaży to część przychodu, która zostaje jako zysk: (cena sprzedaży − koszt) / cena sprzedaży. Gdy marża wynosi 50%, oznacza to, że koszt stanowi 50% ceny sprzedaży netto, a nie że koszt mnoży się przez 1,5.
Marża jest procentem liczonym od ceny sprzedaży, a narzut jest procentem liczonym od kosztu zakupu. Ta różnica zmienia wynik: przy 50% marży cena netto to koszt/0,5, a przy 50% narzutu cena netto to koszt×1,5.
Stosuje się wzór: cena netto = koszt / (1 − marża). Dla kosztu 50,00 zł i marży 50%: 50,00 / 0,50 = 100,00 zł. To działa, bo marża określa udział zysku w cenie sprzedaży, a nie w koszcie.
Bo marża 50% oznacza, że zysk to 50% ceny sprzedaży. Skoro cena sprzedaży składa się z kosztu i zysku, to przy podziale 50/50 obie części są równe. Matematycznie wynika to bezpośrednio z definicji marży liczonej od ceny sprzedaży.
Cenę brutto liczysz jako netto × 1,23 (gdy VAT=23%). Przykład: 100,00 zł netto × 1,23 = 123,00 zł brutto. Uważaj, by nie doliczać VAT do kosztu zakupu, jeśli najpierw trzeba wyznaczyć cenę sprzedaży netto.
Tak, ale najprościej jest odczytać cenę jednostkową netto zakupu. Jeśli masz tylko brutto i stawkę VAT, najpierw przelicz na netto (dzieląc przez 1,23 dla 23%), a dopiero potem stosuj wzór na marżę. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle podane jest netto.
Najczęstsze pomyłki to: (1) zamiana marży z narzutem, (2) mnożenie kosztu przez 1,5 zamiast dzielenia przez (1−marża), (3) pominięcie VAT przy przejściu na brutto, (4) mylenie ceny jednostkowej z wartością całej pozycji na fakturze.
Marżę docelową stosuje się przy ustalaniu cennika tak, by zapewnić pokrycie kosztów działalności i zysk. Sprzedawca zna koszt zakupu i oczekiwaną marżę, więc wylicza cenę sprzedaży netto wzorem koszt/(1−marża). To typowe w handlu detalicznym.
Jeśli marża jest liczona jako % ceny sprzedaży, to w typowej interpretacji nie przekracza 100%, bo odnosi się do całej ceny sprzedaży. Natomiast narzut liczony od kosztu może być bardzo wysoki (nawet powyżej 100%), bo jego podstawą jest koszt, a nie cena.
Szukaj w treści, do czego odnosi się procent: jeśli jest "% ceny sprzedaży" lub "% ceny sprzedaży netto" — to marża. Jeśli jest "% ceny zakupu", "% kosztu" lub "narzut" — to narzut. W razie wątpliwości zapisz definicję i sprawdź, czy procent dotyczy sprzedaży czy kosztu.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Marża (handel)" — definicja marży i sposób liczenia (od ceny sprzedaży): https://pl.wikipedia.org/wiki/Mar%C5%BCa_(handel) - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (EN), "Markup (business)" — rozróżnienie mark-up (narzut) jako % kosztu: https://en.wikipedia.org/wiki/Markup_(business) - dostęp 2026-02-27
  • Ministerstwo Finansów, "Stawki VAT" (informacja o podstawowych stawkach, w tym 23%): https://www.gov.pl/web/finanse/stawki-vat - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw rachunkowości zarządczej (kalkulacja marży i narzutu)
  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji cen i polityki cenowej w przedsiębiorstwie
  • Zadania praktyczne: kalkulacje netto/brutto z różnymi stawkami VAT

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego