Asertywność w relacji terapeutycznej oznacza komunikowanie się w sposób jasny, spokojny i oparty na szacunku: dla potrzeb klienta oraz dla własnych granic i odpowiedzialności zawodowej. Gdy klient mówi o niezadowoleniu z terapii, celem nie jest "wygranie sporu", tylko utrzymanie przymierza terapeutycznego i zebranie informacji, co należy poprawić.
Odpowiedź: "Wyraź swoje zrozumienie dla jego frustracji i proponuj dalszą dyskusję na ten temat." jest właściwa, bo zawiera kluczowe elementy asertywności:
- Uznanie emocji (empatia) – klient czuje się wysłuchany, co obniża napięcie.
- Brak oceniania – nie pada komunikat, że klient "nie ma racji", więc nie uruchamia się mechanizm obronny.
- Otwarcie na dialog – zaproszenie do rozmowy pozwala doprecyzować, co konkretnie nie działa (np. tempo, dobór aktywności, cele).
- Współpraca – daje przestrzeń do uzgodnienia dalszych kroków, a w razie potrzeby do modyfikacji planu terapii.
Pozostałe reakcje są nieprawidłowe, bo osłabiają współpracę:
- "Ignoruj jego niezadowolenie i kontynuuj terapię według planu." – to postawa bierna/unikająca; klient nie dostaje informacji, że jego zdanie ma znaczenie, co często zwiększa opór i frustrację.
- "Powiedz mu, że jest w błędzie i że terapia jest skuteczna." – to odpowiedź konfrontacyjna; nawet jeśli terapia obiektywnie pomaga, klient może mieć realne trudności (ból, lęk, brak sensu ćwiczeń). Zaprzeczanie przeżyciom pogarsza relację.
- "Powiedz mu, że jeśli nie jest zadowolony, może poszukać innego terapeuty." – brzmi jak ultimatum i przerzucenie odpowiedzialności; może być odebrane jako odrzucenie i zamknięcie rozmowy zamiast rozwiązania problemu.
Praktyczna wskazówka egzaminacyjna: przy skargach klienta wybieraj odpowiedzi, które łączą empatię + pytanie/omówienie + gotowość do wspólnego ustalenia dalszych działań, a unikaj opcji zawierających ignorowanie, ocenę, groźbę lub "odsyłanie".