KWALIFIKACJA ROL12 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 7.
Kłując igłą opuszkę palca psa sprawdza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ukłucie opuszki palca jest bodźcem bólowym działającym na receptory skórne, dlatego służy do oceny czucia powierzchownego (zwłaszcza bólu powierzchownego). Nie jest to test czucia głębokiego, które sprawdza się silniejszym uciskiem struktur głębiej położonych, ani ocena ruchów mimowolnych.

Pełne wyjaśnienie:

Ukłucie igłą opuszki palca psa wywołuje bodziec bólowy na poziomie skóry. Taka próba służy przede wszystkim do oceny czucia powierzchownego, czyli zdolności odbioru bodźców z powierzchni ciała (m.in. bólu powierzchownego). W praktyce obserwuje się nie tylko sam ruch kończyny, ale też reakcję świadomą zwierzęcia (np. odwrócenie głowy, wokalizacja, próba ucieczki), co pomaga odróżnić czucie od czystego odruchu.

Odpowiedź "odruchy rdzeniowe" jest myląca, bo cofnięcie kończyny po bodźcu może mieć charakter odruchowy. Jednak celem opisanego testu w takim sformułowaniu jest sprawdzenie, czy bodziec bólowy z powierzchni skóry jest odbierany jako czucie – a nie pełna, ukierunkowana ocena łuków odruchowych.

Odpowiedź "ruchy mimowolne" jest nieprawidłowa, ponieważ ruchy mimowolne (np. drżenia, tiki, mioklonie) nie są wywoływane celowo bodźcem bólowym i nie stanowią podstawowego wyniku takiej próby. Tu bodziec jest kontrolowany, a reakcja ma charakter odpowiedzi na stymulację.

Odpowiedź "czucie głębokie" również jest nieprawidłowa. Czucie głębokie (zwłaszcza ból głęboki) ocenia się bodźcem działającym na tkanki głębiej położone, zwykle bardziej intensywnym i aplikowanym w inny sposób niż powierzchowne nakłucie skóry. W diagnostyce różnicuje się te pojęcia, bo mają odmienne znaczenie kliniczne.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli bodziec dotyczy skóry (ukłucie, szczypnięcie fałdu skórnego), najczęściej sprawdza się czucie powierzchowne. Jeśli bodziec ma działać "głębiej", wtedy rozważa się testy czucia głębokiego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czucie powierzchowne to odbiór bodźców z powierzchni ciała, głównie ze skóry (dotyk, ból powierzchowny, temperatura). W badaniu klinicznym ocenia się je przez łagodne lub umiarkowane bodźce skórne i obserwację reakcji zwierzęcia, nie tylko samego ruchu kończyny.
Najczęściej stosuje się kontrolowany bodziec na skórę (np. ukłucie lub szczypnięcie fałdu skórnego) i ocenia, czy pies reaguje świadomie: odwraca głowę, wokalizuje, próbuje się oddalić. Sama reakcja cofnięcia kończyny może być odruchem i wymaga ostrożnej interpretacji.
Ruchy mimowolne występują spontanicznie (np. drżenia) i nie są bezpośrednią odpowiedzią na zaplanowany bodziec. Ukłucie jest bodźcem czuciowym (bólowym) aplikowanym celowo, aby sprawdzić, czy bodziec z powierzchni skóry jest odbierany i wywołuje adekwatną reakcję zwierzęcia.
Odruch rdzeniowy to automatyczna odpowiedź ruchowa, która może zachodzić bez udziału świadomości (rdzeń kręgowy). Czucie powierzchowne dotyczy odbioru bodźca i często ocenia się je po zachowaniu zwierzęcia wskazującym na percepcję bólu. Dlatego samo cofnięcie kończyny nie zawsze przesądza o czuciu.
Czucie głębokie obejmuje bodźce odbierane z tkanek położonych głębiej (m.in. ból głęboki, propriocepcja). W praktyce klinicznej ma duże znaczenie diagnostyczne, szczególnie przy urazach i chorobach rdzenia kręgowego. Nie ocenia się go typowym, powierzchownym nakłuciem skóry.
W warunkach klinicznych stosuje się bodźce działające na tkanki głębsze niż skóra (np. silniejszy ucisk struktur dystalnych) i ocenia reakcję świadomą. Dobór metody zależy od pacjenta i sytuacji oraz powinien być wykonywany ostrożnie, aby nie wyrządzić szkody i nie wywołać nadmiernego stresu.
Nie zawsze. Cofnięcie łapy może wynikać z odruchu rdzeniowego, który bywa zachowany mimo zaburzeń percepcji bólu. Dlatego w ocenie czucia zwraca się uwagę na zachowanie świadome (np. spojrzenie na miejsce bodźca, wokalizacja), a nie tylko na sam ruch kończyny.
Typowe błędy to: uznawanie samego ruchu kończyny za dowód czucia, brak rozróżnienia między bodźcem powierzchownym i głębokim oraz zbyt silna lub zbyt słaba stymulacja. Często też pomija się wpływ stresu, lęku lub agresji na reakcję psa w badaniu.
Ocena czucia jest ważna m.in. po urazach kończyn, przy podejrzeniu uszkodzenia nerwów obwodowych, w niedowładach oraz w sytuacjach nagłych, gdy trzeba szybko opisać stan pacjenta lekarzowi weterynarii. Pomaga też w monitorowaniu zmian w czasie (pogorszenie lub poprawa).
Ucz się w parach pojęć: czucie powierzchowne vs czucie głębokie oraz reakcja świadoma vs odruch rdzeniowy. Pomaga tworzenie krótkich skojarzeń: "skóra = powierzchowne", "głębiej = głębokie". Na egzaminie czytaj, jaki bodziec jest opisany i czego dotyczy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Ukłucie opuszki palca jest bodźcem bólowym działającym na receptory skórne, dlatego służy do oceny czucia powierzchownego (zwłaszcza bólu powierzchownego)."

Źródła:

  • BSAVA Manual of Canine and Feline Neurology, 4th edition, rozdział: Neurological examination (ocena czucia powierzchownego i głębokiego)
  • de Lahunta A., Glass E.: Veterinary Neuroanatomy and Clinical Neurology, 4th edition, rozdziały dotyczące badania neurologicznego i dróg czuciowych
  • Lorenz M.D., Coates J.R., Kent M.: Handbook of Veterinary Neurology, 5th edition, część: Physical and neurologic examination (sensory testing)

Materiały:

  • Podręczniki neurologii małych zwierząt (rozdziały: badanie neurologiczne, czucie powierzchowne i głębokie)
  • Skrypty szkolne z technik badania klinicznego i neurologicznego psa
  • Materiały dydaktyczne o różnicowaniu odruchów rdzeniowych i reakcji czuciowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego