KWALIFIKACJA MED2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 30.
Kod 1 objawów chorobowych służący do określenia kategorii potrzeb leczniczych przyzębia, w badaniu wskaźnikiem CPITN, oznacza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kod 1 w badaniu wskaźnikiem CPITN odnosi się do wczesnego objawu zapalenia dziąseł, czyli krwawienia wywołanego zgłębnikowaniem. Stan prawidłowy odpowiada kodowi 0, a kamień i kieszonki są typowe dla wyższych kodów, wskazujących większe potrzeby lecznicze.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik CPITN służy do przesiewowej oceny stanu przyzębia i oszacowania potrzeb leczniczych. Poszczególne kody opisują coraz bardziej zaawansowane nieprawidłowości wykrywane podczas badania z użyciem sondy periodontologicznej.

Odpowiedź "krwawienie podczas zgłębnikowania" jest poprawna, ponieważ kod 1 wiąże się z obecnością krwawienia pojawiającego się po delikatnym sondowaniu. Jest to typowy objaw zapalenia dziąseł, często spotykany jeszcze bez widocznych złogów kamienia lub bez cech destrukcji przyzębia w postaci patologicznych kieszonek.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne sytuacje kliniczne, charakterystyczne dla odmiennych kodów:

  • "stan prawidłowy przyzębia" nie pasuje do kodu 1, bo stan bez objawów zapalenia (w tym bez krwawienia) jest kwalifikowany jako najniższy poziom oceny.
  • "występowanie kamienia nad- i poddziąsłowego" wskazuje na obecność czynników retencyjnych wymagających usunięcia, co w logice CPITN jest przypisywane do wyższego kodu niż samo krwawienie.
  • "obecność kieszonek dziąsłowych o głębokości 3,5-5,5 mm" odnosi się do pogłębionej kieszonki przyzębnej, czyli cechy bardziej zaawansowanej choroby przyzębia. To nie jest wczesny, "łagodny" wynik jak kod 1.

W praktyce klinicznej poprawne rozpoznanie kodu 1 ma znaczenie dla profilaktyki: zwykle sugeruje konieczność wzmocnienia instruktażu higieny, kontroli płytki nazębnej i monitorowania stanu dziąseł, zanim dojdzie do zmian wymagających bardziej rozbudowanego leczenia periodontologicznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kod 1 w CPITN oznacza obecność krwawienia wywołanego zgłębnikowaniem (sondowaniem) dziąseł. To sygnał stanu zapalnego dziąseł, zwykle jeszcze bez cech zaawansowanej destrukcji przyzębia, takich jak patologiczne kieszonki.
Po delikatnym wprowadzeniu sondy do bruzdy dziąsłowej obserwuje się, czy pojawia się krew (od razu lub po krótkiej chwili). Ważna jest technika: zbyt duży nacisk może wywołać krwawienie urazowe i zafałszować wynik.
W logice CPITN kod 1 jest już wynikiem nieprawidłowym, bo obejmuje objaw zapalenia (krwawienie). Stan prawidłowy oznacza brak krwawienia i brak innych patologii, dlatego jest klasyfikowany jako najniższy, "zerowy" poziom oceny.
Kamień nazębny (nad- lub poddziąsłowy) jest czynnikiem retencyjnym płytki i zwykle wiąże się z wyższą kategorią potrzeb leczniczych niż samo krwawienie. W praktyce sugeruje potrzebę zabiegów higienizacyjnych i eliminacji złogów.
Nie jest to typowe. Kod 1 odnosi się do krwawienia bez cech bardziej zaawansowanego uszkodzenia przyzębia. Pogłębione kieszonki są kojarzone z bardziej zaawansowaną chorobą przyzębia i w klasyfikacjach przesiewowych zwykle odpowiadają wyższym kodom.
Najczęściej myli się kod 1 z kodem dotyczącym kamienia, albo utożsamia się "niski numer" ze stanem prawidłowym. Częstym błędem jest też zbyt silne sondowanie, które wywołuje krwawienie urazowe i prowadzi do zawyżenia wyniku.
Ucz się mapy kodów jako ciągu narastających objawów: od braku zmian, przez krwawienie, czynniki retencyjne, aż po kieszonki. Pomaga tworzenie fiszek: "kod → objaw kliniczny → typowa potrzeba postępowania", a także ćwiczenia na opisach przypadków.
Wskaźniki przesiewowe stosuje się przy badaniach kontrolnych, kwalifikacji do profilaktyki i wstępnej ocenie ryzyka chorób przyzębia. Ułatwiają szybkie wychwycenie pacjentów wymagających instruktażu higieny, higienizacji lub pogłębionej diagnostyki.
Krwawienie to wczesny, łatwo uchwytny sygnał stanu zapalnego dziąseł. Dla higienistki jest to punkt wyjścia do edukacji pacjenta, kontroli skuteczności higieny domowej i zaplanowania działań profilaktycznych, zanim rozwiną się zmiany w przyzębiu.
Bruzdę dziąsłową (fizjologiczną przestrzeń) trzeba odróżnić od kieszonki patologicznej (pogłębienia związanego z chorobą przyzębia). Krwawienie jest objawem zapalenia, który może wystąpić bez kieszonek, zwłaszcza na wczesnym etapie problemu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kod 1 w badaniu wskaźnikiem CPITN odnosi się do wczesnego objawu zapalenia dziąseł, czyli krwawienia wywołanego zgłębnikowaniem.

Źródła:

  • World Health Organization, "Oral Health Surveys: Basic Methods" (5th edition), WHO, 2013 (rozdziały dot. badań periodontologicznych i wskaźników).
  • Ainamo J., Barmes D., Beagrie G., Cutress T., Martin J., Sardo-Infirri J., "Development of the World Health Organization (WHO) Community Periodontal Index of Treatment Needs (CPITN)", International Dental Journal, 1982 (opis koncepcji i kodów CPITN).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z periodontologii dla higienistek/asystentek stomatologicznych (rozdziały: diagnostyka przyzębia, wskaźniki)
  • Materiały dydaktyczne o badaniu sondą periodontologiczną i interpretacji krwawienia oraz kamienia
  • Publikacje i wytyczne WHO dotyczące badań epidemiologicznych jamy ustnej (część o wskaźnikach periodontologicznych)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego