KWALIFIKACJA SPC7 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 28.
Kontrola partii wyprodukowanego kompotu truskawkowego wykazała, że w kilku słoikach z kompotem są muchy. W tej sytuacji należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obecność much w słoikach to zanieczyszczenie fizyczne świadczące o poważnej niezgodności i braku zapewnienia bezpieczeństwa wyrobu.
Nie wolno "ratować" produktu przez cedzenie ani ponowną pasteryzację w opakowaniu, bo nie usuwa to ryzyka i nie rozwiązuje przyczyny. Właściwe działanie to wykluczenie całej partii z dystrybucji.

Pełne wyjaśnienie:

Wykrycie much w kilku słoikach kompotu oznacza, że w partii produktu końcowego wystąpiło zanieczyszczenie fizyczne oraz sygnał, że proces lub warunki pakowania/przechowywania nie zapewniły odpowiedniej ochrony wyrobu przed szkodnikami. Taka niezgodność jest traktowana jako zagrożenie bezpieczeństwa żywności, ponieważ obecność owadów może wiązać się także z przeniesieniem drobnoustrojów lub zanieczyszczeń z otoczenia.

Dlatego odpowiedź "wykluczyć całą partię wyrobu z dystrybucji" jest właściwa: w praktyce oznacza to zablokowanie partii (brak wydania do obrotu), a jeśli produkt został już przekazany dalej – uruchomienie procedury wycofania. Kluczowe jest, że nie oceniamy tylko "tych kilku słoików", lecz wiarygodność całego procesu i możliwość, że problem dotyczy większej części partii lub że przyczyna jest systemowa.

Opcja "usunąć owady i poddać kompoty ponownej pasteryzacji w opakowaniu" jest błędna z kilku powodów: (1) wymagałaby otwierania i ingerencji w produkt, co samo w sobie zwiększa ryzyko wtórnego skażenia; (2) ponowna pasteryzacja nie jest automatycznie dopuszczalnym sposobem "naprawy" produktu końcowego, a jej skuteczność zależy od wielu parametrów technologicznych i walidacji; (3) nie eliminuje problemu jakościowego i zaufania do partii.

Opcja "przeznaczyć do sprzedaży część partii produkcyjnej bez owadów" także jest nieprawidłowa, bo zakłada, że można wiarygodnie oddzielić produkt bezpieczny od niebezpiecznego tylko na podstawie oględzin. W przypadku zanieczyszczeń i uchybień higienicznych nie ma pewności, że pozostałe słoiki nie są obciążone tym samym ryzykiem (np. kontakt z owadami w strefie rozlewu, wadliwe zamknięcia, błędy w magazynowaniu opakowań).

Opcja "przecedzić kompoty w celu usunięcia owadów i przeznaczyć do sprzedaży" jest błędna, bo sprowadza problem do usunięcia widocznego ciała obcego. Takie działanie nie przywraca bezpieczeństwa partii, nie eliminuje możliwych zanieczyszczeń mikrobiologicznych ani nie spełnia wymagań postępowania z wyrobem niezgodnym.

W praktyce po decyzji o wycofaniu/blokadzie partii powinno się wykonać analizę przyczyn (np. kontrola zabezpieczeń przed szkodnikami, szczelność stref, stan opakowań, procedury mycia i dezynfekcji, warunki przechowywania) oraz wdrożyć działania zapobiegawcze, aby zdarzenie nie powtórzyło się w kolejnych partiach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zanieczyszczenie fizyczne to obecność w produkcie obcych ciał, np. owadów, szkła, metalu lub fragmentów opakowania. Jest to niezgodność jakościowa i jednocześnie zagrożenie bezpieczeństwa, bo może powodować urazy oraz wskazuje na problemy higieniczne w procesie.
Owady w wyrobie gotowym świadczą o nieskutecznej ochronie produktu i możliwym skażeniu na etapie rozlewu, zamykania lub magazynowania. Nie da się wiarygodnie określić zakresu ryzyka tylko na podstawie oględzin kilku sztuk, dlatego bezpieczną decyzją jest blokada/wycofanie całej partii.
Nie jest to właściwe podejście, bo obecność zanieczyszczeń w części opakowań sugeruje problem procesowy. Nawet jeśli w innych słoikach nie widać owadów, nadal może istnieć ryzyko (np. kontakt w strefie produkcji). W praktyce uruchamia się procedurę postępowania z niezgodnością dla całej partii.
Nie. Ponowna pasteryzacja nie jest prostym "naprawieniem" wady, bo zwykle wymagałaby ingerencji w produkt (otwarcia, przełożenia, ponownego zamknięcia), co zwiększa ryzyko wtórnego skażenia. Dodatkowo nie usuwa ona wady jakościowej i nie zastępuje decyzji o wycofaniu wyrobu niezgodnego.
Partia produkcyjna to ilość wyrobu wytworzona w porównywalnych warunkach (ten sam surowiec, proces, czas/zmiana, linia) i możliwa do zidentyfikowania. Pojęcie partii jest kluczowe dla kontroli jakości oraz ewentualnego wycofania produktu, bo pozwala ustalić zakres niezgodności i śledzić dystrybucję.
Typowe działania to: blokada partii, ocena ryzyka i decyzja o wycofaniu, a następnie analiza przyczyny (np. szczelność strefy pakowania, monitoring szkodników, stan siatek i drzwi, higiena). Na końcu wdraża się działania zapobiegawcze: poprawę zabezpieczeń, procedur i kontroli, aby problem nie wrócił.
HACCP wymaga identyfikacji zagrożeń (tu: zanieczyszczenie fizyczne i higieniczne), określenia punktów kontroli oraz reakcji na odchylenia. Gdy wykryje się niezgodność, stosuje się działania korygujące: zatrzymanie/wycofanie produktu oraz usunięcie przyczyny. Ważne jest też udokumentowanie zdarzenia i weryfikacja skuteczności działań.
Najczęściej problem wynika z braku skutecznej ochrony strefy rozlewu i pakowania: nieszczelne drzwi/okna, brak siatek, nieprawidłowe przechowywanie słoików i zakrętek, błędy w higienie, niewystarczający monitoring szkodników lub nieprawidłowa organizacja ruchu personelu i surowców.
Należy udokumentować: identyfikację partii (oznaczenia, daty, ilości), opis niezgodności, decyzję o blokadzie/wycofaniu, listę odbiorców i kanały dystrybucji, sposób zagospodarowania wyrobu oraz wyniki analizy przyczyn i działań zapobiegawczych. Dokumentacja ułatwia kontrolę i ogranicza ryzyko powtórzenia błędu.
Na egzaminie szukaj odpowiedzi, która zapewnia bezpieczeństwo konsumenta i jest zgodna z logiką postępowania z wyrobem niezgodnym: blokada partii, wycofanie z obrotu i analiza przyczyny. Odpowiedzi typu "cedzenie", "wybór części partii" lub "ratowanie produktu" zwykle ignorują ryzyko i są błędne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Właściwe działanie to wykluczenie całej partii z dystrybucji."

Źródła:

  • Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r., zasady bezpieczeństwa żywności i odpowiedzialność podmiotów, art. 14 (wymogi bezpieczeństwa żywności), EUR-Lex
  • Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, załącznik II (wymagania higieniczne dla pomieszczeń i ochrony przed szkodnikami), EUR-Lex
  • Codex Alimentarius Commission: 'General Principles of Food Hygiene CXC 1-1969' (HACCP system and guidelines for its application), sekcje dot. HACCP i działań korygujących

Materiały:

  • Materiały szkolne z zakresu HACCP i GHP/GMP dla produkcji przetworów owocowych
  • Instrukcje zakładowe: postępowanie z wyrobem niezgodnym oraz procedura wycofania
  • Podręczniki technologii żywności dotyczące pasteryzacji i higieny linii rozlewniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego