Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2020 (test 2)



PYTANIE NR 7.
Korzystając z danych i wytycznych pobierania próbek wody do badań laboratoryjnych określ, którą próbkę pobrano w sposób prawidłowy.
Ilustracja przedstawia fragment wytycznych dotyczących pobierania próbek wody do badań, pochodzący z instrukcji WIOŚ w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny pobór próbki z rzeki wymaga pobrania jej z nurtu oraz na właściwej głębokości. Dla cieków płytszych niż 50 cm obowiązuje wyjątek: punkt poboru wyznacza się na 1/3 głębokości. Próbka "B" spełnia te warunki (nurt, 48 cm → 16 cm), a pozostałe łamią zasady miejsca lub głębokości.

Pełne wyjaśnienie:

W pobieraniu próbek wody kluczowa jest reprezentatywność oraz stosowanie właściwej metody dla typu wody. Dla wód płynących (rzek) próbki pobiera się z nurtu, a nie z brzegu, ponieważ strefa przybrzeżna może mieć inne warunki (np. lokalne dopływy, osady, roślinność) i zafałszować wynik.

Drugim parametrem jest głębokość poboru liczona od zwierciadła wody. Zasada ogólna dla rzek i jezior wskazuje zakres 20–50 cm poniżej powierzchni, natomiast dla rzek płytszych niż 50 cm stosuje się wyjątek: pobór na 1/3 głębokości cieku. W praktyce oznacza to proste przeliczenie: jeśli rzeka ma 48 cm, to 1/3 tej wartości to 16 cm.

Odpowiedź "B" jest poprawna, bo opisuje pobór w nurcie rzeki oraz na 1/3 głębokości dla cieku o głębokości 48 cm (czyli 16 cm). Dzięki temu spełnione są jednocześnie wymagania miejsca oraz głębokości, a próbka jest zgodna z wytycznymi dla płytkich cieków.

Pozostałe warianty są nieprawidłowe z typowych powodów terenowych:

  • "A" wskazuje pobór z brzegu rzeki, co narusza zasadę poboru z nurtu (nawet jeśli głębokość poboru mieści się w zakresie).
  • "C" dotyczy jeziora w najgłębszym miejscu, ale głębokość poboru 60 cm przekracza dopuszczalny zakres 20–50 cm, więc nie spełnia kryterium głębokości.
  • "D" ma prawidłową głębokość 20 cm, lecz wskazuje najpłytsze miejsce jeziora; wytyczne wymagają poboru w najgłębszym miejscu czaszy, aby próbka była porównywalna i reprezentatywna.

W zadaniach egzaminacyjnych warto zawsze wykonać kontrolę w dwóch krokach: (1) sprawdzić, czy typ wody i miejsce poboru są właściwe (nurt / najgłębsze miejsce), (2) sprawdzić głębokość poboru (20–50 cm lub 1/3 dla płytkiej rzeki) oraz unikać zmącenia osadu dennego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jakie są podstawowe zasady pobierania próbek z rzeki do badań?
W rzekach próbkę pobiera się z nurtu, nie z brzegu, aby uniknąć wpływu strefy przybrzeżnej. Głębokość poboru zwykle wynosi 20–50 cm poniżej zwierciadła wody, a przy bardzo płytkich ciekach stosuje się regułę 1/3 głębokości.
Dlaczego nie powinno się pobierać próbki rzeki z brzegu?
Brzeg może mieć inną jakość wody niż nurt (zastoje, roślinność, osady, lokalne dopływy i spływy). Pobór z brzegu zwiększa ryzyko, że próbka nie będzie reprezentatywna dla całego cieku, przez co wyniki laboratoryjne mogą być zafałszowane.
Co oznacza zasada 1/3 głębokości w płytkich rzekach?
Gdy rzeka ma mniej niż 50 cm głębokości, zamiast stałego zakresu 20–50 cm pobiera się próbkę na 1/3 rzeczywistej głębokości cieku. To pozwala dobrać punkt poboru adekwatnie do warunków terenowych i nie pobierać zbyt płytko lub zbyt głęboko.
Jak obliczyć głębokość poboru próbki metodą 1/3?
Należy podzielić zmierzoną głębokość rzeki przez 3. Przykład: dla 48 cm otrzymujemy 48/3 = 16 cm. Ta wartość oznacza głębokość poboru liczona od poziomu zwierciadła wody, o ile wytyczne wymagają zastosowania reguły dla płytkich cieków.
Jakie miejsce poboru jest prawidłowe w jeziorze?
W jeziorze próbki pobiera się w najgłębszym miejscu czaszy zbiornika, aby wyniki były porównywalne i reprezentatywne. Następnie dobiera się prawidłową głębokość poboru (typowo 20–50 cm poniżej zwierciadła), pilnując, by nie zmącić osadów dennych.
Dlaczego w jeziorze nie pobiera się próbki w najpłytszym miejscu?
Strefa płycizn często jest silniej zależna od lokalnych czynników (nagrzewanie, roślinność, mieszanie przez wiatr, dopływy z lądu). Pobór z najpłytszego miejsca może nie odzwierciedlać warunków w części głębszej i utrudnia porównywanie wyników między zbiornikami i terminami.
Czy głębokość poboru 60 cm w jeziorze jest poprawna?
Nie, jeżeli wytyczne wskazują zakres 20–50 cm poniżej zwierciadła wody. Pobór na 60 cm przekracza limit i może zmieniać charakter próbki (np. inna temperatura, inne warunki tlenowe), co wpływa na porównywalność wyników badań.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy pobieraniu próbek wody?
Typowe błędy to: pobór z brzegu zamiast z nurtu, mylenie zasad dla rzek i jezior, pobór z niewłaściwej głębokości (np. głębiej niż 50 cm), pomijanie reguły 1/3 w płytkich ciekach oraz przypadkowy wybór miejsca w jeziorze zamiast najgłębszego punktu.
Dlaczego ważne jest, aby nie zmącić osadu dennego podczas poboru?
Zmącenie osadu może uwolnić do próbki zawiesiny i zanieczyszczenia zalegające na dnie, co sztucznie podniesie niektóre parametry (np. mętność, metale związane z osadem). W efekcie wynik nie opisuje wody w toni, lecz mieszaninę wody i wzruszonych osadów.
Jak przygotować się do zadań egzaminacyjnych o pobieraniu próbek wody?
Ćwicz rozróżnianie: rzeka vs jezioro, nurt vs brzeg, najgłębsze vs najpłytsze miejsce. Zrób listę reguł głębokości: 20–50 cm oraz wyjątek 1/3 dla płytkich rzek. Na egzaminie zawsze sprawdzaj najpierw miejsce, potem głębokość.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawny pobór próbki z rzeki wymaga pobrania jej z nurtu oraz na właściwej głębokości."

Źródła:

  • Instrukcja WIOŚ w Warszawie – fragment wytycznych pobierania próbek wody do badań laboratoryjnych (materiał przywołany w treści/ilustracji zadania; brak danych wydania w dostarczonym opisie).
  • Hydroidea – materiały szkoleniowe z zakresu pobierania próbek wody (wskazane w uzasadnieniu tiebreakera; brak danych bibliograficznych w dostarczonym opisie).

Materiały:

  • Instrukcje i procedury pobierania próbek publikowane przez WIOŚ (procedury terenowe, karty poboru)
  • Podręczniki/opracowania metodyczne z zakresu monitoringu wód powierzchniowych
  • Ćwiczenia praktyczne z poboru próbek (symulacje na ciekach płytkich i głębokich, jeziorach)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego