KWALIFIKACJA HGT11 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 25.
Korzystając z danych zamieszczonych w tabeli oblicz, ile wynosi cena gastronomiczna brutto 1 porcji sernika.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi kosztów związanych z przygotowaniem porcji sernika, co jest istotne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cena gastronomiczna brutto 1 porcji wynika z obliczeń na danych z tabeli (np. koszt porcji i przyjęty narzut/marża), a następnie z doliczenia kwoty podatku i poprawnego zaokrąglenia do 1 grosza. Po wykonaniu działań zgodnie z tabelą otrzymuje się wynik 4,92 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu punktem wyjścia są dane z tabeli (zwykle: koszt surowców/porcji albo koszt wytworzenia oraz informacja o narzucie lub marży, czasem także o podatku i zasadach zaokrąglania). Celem jest wyznaczenie ceny gastronomicznej brutto dla 1 porcji sernika.

Poprawna metoda polega na wykonaniu obliczeń w logicznej kolejności:

  • Odczytaj z tabeli wartości dotyczące jednej porcji (nie całej receptury, o ile tabela nie mówi inaczej).
  • Wyznacz cenę netto zgodnie z tym, co przewiduje tabela (np. koszt porcji powiększony o narzut; albo koszt stanowiący podstawę do dalszych obliczeń).
  • Dolicz podatek (jeżeli tabela zakłada przejście z netto na brutto) i wykonaj zaokrąglenie do 0,01 zł na końcu obliczeń.

Wynik 4,92 zł jest zgodny z poprawnym zastosowaniem danych i zasad z tabeli oraz zaokrągleniem do grosza.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Wartości takie jak 3,45 zł często odpowiadają jedynie kosztowi surowców lub części kalkulacji (pominięcie narzutu albo podatku). Z kolei 18,45 zł i 20,75 zł są typowe dla pomyłek skali (np. policzenie ceny dla większej liczby porcji lub dla całej blachy/całego wypieku zamiast dla 1 porcji) albo zastosowania niewłaściwego mnożnika/procentu.

Na egzaminie zwracaj uwagę na to, czy liczysz na porcję i czy końcowy wynik ma formę ceny brutto, czyli kwoty, którą płaci gość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kwota, jaką ostatecznie płaci gość, czyli cena sprzedaży po uwzględnieniu elementów kalkulacji (np. kosztu porcji i narzutu/marży) oraz po doliczeniu podatku, jeżeli w zadaniu przechodzi się z netto na brutto. Zawsze zwracaj uwagę, czy wynik ma być "brutto".
Najpierw wypisz z tabeli wszystkie wartości dotyczące 1 porcji (koszt, procent narzutu/marży, ewentualny podatek). Następnie ustal, co jest podstawą obliczeń (koszt porcji czy cena netto) i dopiero wtedy wykonuj działania. Na końcu sprawdź, czy masz kwotę brutto i zaokrąglenie do grosza.
Najczęściej: policzenie ceny dla całej receptury zamiast dla 1 porcji, pominięcie narzutu/marży lub podatku, zastosowanie procentu do złej podstawy oraz zaokrąglenie zbyt wcześnie (na etapie pośrednim). Te błędy potrafią zmienić wynik o kilka złotych lub groszy.
Bo tabela może podawać dane dla całej receptury (np. całego ciasta) albo już przeliczone na porcję. Jeśli pomylisz poziom danych, dostaniesz wynik wielokrotnie zawyżony albo zaniżony. Zawsze sprawdź, czy liczysz jednostkę sprzedaży, czyli 1 porcję dla gościa.
Narzut zwykle liczysz od kosztu (koszt + narzut), a marżę traktuje się jako część ceny sprzedaży. W praktyce oba pojęcia bywają mylone, dlatego kluczowe jest, co dokładnie mówi tabela: do jakiej podstawy odnosi się procent. Jeśli tabela wskazuje "narzut", nie podstawiaj automatycznie wzoru na marżę.
Najbezpieczniej zaokrąglać dopiero wynik końcowy do 0,01 zł (1 grosza), chyba że tabela wyraźnie narzuca zaokrąglanie na etapach pośrednich. Zbyt wczesne zaokrąglenie może dać różnicę kilku groszy, co na teście wielokrotnego wyboru zmienia poprawną odpowiedź.
Tak, wykonaj kontrolę sensowności: porównaj wynik z kosztem porcji z tabeli. Cena brutto powinna być wyższa od samego kosztu (jeśli jest narzut i/lub podatek). Jeśli wyjdzie mniejsza niż koszt, prawdopodobnie pominąłeś element kalkulacji albo przeliczyłeś dane dla złej liczby porcji.
To cena sprzedaży ustalana przez zakład gastronomiczny na podstawie kalkulacji: koszt surowców i produkcji, zakładany zysk (narzut/marża), koszty pośrednie oraz zasady rozliczeń. W zadaniach egzaminacyjnych "cena gastronomiczna" jest zwykle wynikiem rachunku z tabeli, a nie kwotą "na oko".
Ćwicz na różnych tabelach: raz z danymi na porcję, raz na całą recepturę. Zrób sobie schemat kroków: odczyt danych → cena netto → podatek → brutto → zaokrąglenie. Trenuj też liczenie procentów i kontrolę wyniku (czy ma sens ekonomiczny dla porcji deseru).
Zwykle są to: dodawanie i odejmowanie kwot, mnożenie przez liczbę porcji, obliczanie procentu (np. narzutu albo podatku) oraz dzielenie przez liczbę porcji, gdy tabela podaje wartości dla całej receptury. Ważne jest też poprawne zapisywanie kwot w zł i gr oraz zaokrąglanie do 0,01 zł.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Cena gastronomiczna brutto 1 porcji wynika z obliczeń na danych z tabeli (np. koszt porcji i przyjęty narzut/marża), a następnie z doliczenia kwoty podatku i poprawnego zaokrąglenia do 1 grosza."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły z zakresu kalkulacji gastronomicznej (karty kalkulacyjne, przykładowe tabele recepturowe)
  • Zbiory zadań z rachunku kosztów i kalkulacji w gastronomii (zadania na cenę netto/brutto, narzut/marżę)
  • Notatki własne: schemat kroków obliczeń i zasady zaokrąglania do 0,01 zł

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego