KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 7.
Korzystając z danych zamieszczonych w tabeli, oblicz ile wynosi dzienne zapotrzebowanie na białko, na poziomie EAR dla 19-letniego mężczyzny o masie ciała 65 kg.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą zapotrzebowania na białko w krajowej racji pokarmowej, wyrażonego w gramach na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć dobowe zapotrzebowanie na białko na poziomie EAR, należy z tabeli odczytać wartość EAR dla 19-letniego mężczyzny wyrażoną w g/kg masy ciała, a następnie pomnożyć ją przez masę ciała 65 kg. Otrzymany iloczyn (po właściwym zaokrągleniu) daje wynik 47,45 g/dzień.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba przeliczyć normę białka z poziomu EAR na wartość dobową w gramach dla konkretnej osoby. Kluczowe są dwa kroki: poprawny odczyt danych z tabeli oraz poprawne przeliczenie jednostek.

1) Dobór właściwego wiersza w tabeli
Należy wybrać pozycję dotyczącą mężczyzn oraz wieku 19 lat (czyli właściwego przedziału wiekowego obejmującego 19. rok życia). Trzeba upewnić się, że wybieramy poziom EAR, a nie inną normę (częstą pomyłką jest sięgnięcie po inną kolumnę z normami).

2) Przeliczenie g/kg masy ciała na g/dzień
Jeżeli tabela podaje EAR w postaci g białka na 1 kg masy ciała, to dobowe zapotrzebowanie w gramach liczymy wzorem:

zapotrzebowanie (g/dzień) = EAR (g/kg) × masa ciała (kg)

Dla masy ciała 65 kg wykonujemy jedno mnożenie i na końcu stosujemy zaokrąglenie zgodne z zasadami przyjętymi w zadaniach (najczęściej do 2 miejsc po przecinku, jeśli tak zapisano odpowiedzi).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "47,45 g"?
To wynik mnożenia wartości EAR odczytanej z tabeli dla tej grupy (mężczyzna, 19 lat) przez 65 kg. Wynik jest podany w gramach na dobę, więc odpowiada temu, o co pyta treść: dzienne zapotrzebowanie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "52,65 g" – typowo odpowiada użyciu niewłaściwej wartości z tabeli (np. innej normy niż EAR albo innego przedziału wiekowego) lub zaokrąglaniu na etapie pośrednim.
  • "58,50 g" – taki wynik często wynika z przyjęcia wyższego poziomu normy (bardziej "bezpiecznego" dla populacji) zamiast EAR albo z nieprawidłowego odczytu jednostki.
  • "61,75 g" – to zwykle efekt pomylenia kolumn (np. inna płeć/wiek) lub zastosowania wartości, która nie jest przeznaczona dla 19-letnich mężczyzn.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim policzysz, sprawdź trzy rzeczy: (1) płeć, (2) właściwy wiek/przedział, (3) czy w tabeli na pewno jest poziom EAR oraz w jakich jednostkach (g/kg czy g/dzień). Dopiero potem wykonaj mnożenie przez masę ciała.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
EAR to poziom normy opisujący przeciętne zapotrzebowanie w danej grupie (wiek, płeć). W zadaniach egzaminacyjnych oznacza to, że trzeba skorzystać z wartości EAR z tabeli, a nie z innych poziomów norm, i na jej podstawie wykonać obliczenia dla konkretnej masy ciała.
Gdy norma jest podana w g/kg masy ciała, liczymy: g/dzień = (g/kg) × masa ciała (kg). Najpierw wybierz właściwy wiersz (płeć i wiek), potem wykonaj jedno mnożenie i dopiero na końcu zaokrąglij wynik do formatu z odpowiedzi.
Masa ciała jest potrzebna do przeliczenia normy jednostkowej (g/kg) na wartość dobową (g/dzień). Bez masy ciała nie da się policzyć zapotrzebowania, bo tabela zwykle podaje wskaźnik na 1 kg masy, a nie gotową liczbę gramów na dobę.
Najczęstsze pomyłki to: wybór złej kolumny (inna norma niż EAR), wybór złej grupy (np. inny wiek lub płeć), pomylenie jednostek (uznanie g/kg za g/dzień) oraz zaokrąglanie w połowie obliczeń. Każda z tych pomyłek przesuwa wynik do innej odpowiedzi.
Sprawdź jednostki: jeśli w tabeli jest g/kg, to po przemnożeniu przez kg otrzymujesz gramy na dobę. W zapisie warto kontrolować jednostki jak w rachunku fizycznym: (g/kg) × (kg) = g. To pomaga szybko wykryć pominięcie mnożenia lub błąd w odczycie.
Tak, zwykle wynik zaokrągla się na końcu do liczby miejsc po przecinku widocznej w odpowiedziach (często 2). Nie zaokrąglaj wartości pośrednich, bo kumulacja zaokrągleń może dać inną liczbę niż w kluczu. Jeśli polecenie podaje zasady zaokrągleń, trzymaj się ich.
Wybierasz przedział, który obejmuje 19. rok życia (np. 19–30 lub podobny, zależnie od tabeli). Zawsze dopasuj wiek do zakresu podanego w tabeli, zamiast wybierać "najbliższy" na oko. Błędny przedział wiekowy to jedna z najczęstszych przyczyn złego wyniku.
Różnice kilku gramów zwykle wynikają z tego, że w tabeli obok siebie są różne poziomy norm lub różne grupy (wiek/płeć), a każda ma inną wartość w g/kg. Małe przesunięcie w odczycie (np. inna kolumna) po przemnożeniu przez 65 kg daje inną liczbę, często właśnie o kilka gramów.
Nie w sposób pewny. Wartość EAR dla białka musi pochodzić z podanej tabeli (albo z dołączonych norm). Bez niej można co najwyżej zgadywać. Na egzaminie kluczowe jest uważne czytanie tabeli, jednostek oraz nagłówków kolumn, bo to one określają, jak wykonać obliczenie.
Ćwicz schemat: odczyt danych → kontrola jednostek → obliczenie → zaokrąglenie. Rozwiązuj zadania, w których normy są w g/kg oraz w g/dzień, żeby nie mieszać metod. Zwracaj uwagę na różne poziomy norm i ucz się rozpoznawać je po nagłówkach tabel.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Aktualne normy żywienia dla populacji Polski (rozdział o białku i metodologii norm)
  • Podręczniki z dietetyki/żywienia człowieka (normy, interpretacja EAR/RDA, obliczenia)
  • Zestawy zadań rachunkowych z planowania żywienia (ćwiczenia z przeliczaniem g/kg na g/dzień)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego