KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 36.
Korzystając z danych zawartych w tabeli oblicz ile maszyno-godzin pracował 10 tonowy walec statyczny samojezdny przy zagęszczeniu podbudowy z gruntu stabilizowanego cementem o grubości 12 cm, na odcinku drogi długości 200 m i szerokości 5 m?
Ilustracja przedstawia tabelę z katalogu nakładów rzeczowych, która jest częścią egzaminu zawodowego dla operatorów maszyn i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć liczbę maszynogodzin, wyznacza się obmiar robót dla odcinka (najpierw powierzchnię 200 m × 5 m, a jeśli tabela wymaga – także objętość po uwzględnieniu grubości 12 cm).
Następnie korzysta się z odpowiedniej pozycji tabeli dla walca 10 t i dzieli obmiar przez wydajność (lub mnoży przez normę), otrzymując 3,6 m-g.

Pełne wyjaśnienie:

W maszynach drogowych maszynogodzina (m-g) oznacza czas pracy jednej maszyny przez 1 godzinę. W takich zadaniach wynik uzyskuje się przez połączenie obmiaru robót z danymi z tabeli (wydajność albo norma nakładu pracy maszyny).

Krok 1: obmiar robót
Najpierw ustala się wielkość robót na odcinku drogi o długości 200 m i szerokości 5 m, czyli liczy się powierzchnię. Jeśli tabela odnosi się do pracy w przeliczeniu na objętość (m3), trzeba dodatkowo uwzględnić grubość warstwy 12 cm, pamiętając o zamianie jednostek na metry.

Krok 2: wybór właściwego wiersza w tabeli
W tabeli należy odszukać pozycję dotyczącą 10-tonowego walca statycznego samojezdnego i rodzaju zagęszczanej warstwy (podbudowa z gruntu stabilizowanego cementem) oraz odpowiedniej grubości/warstwy technologicznej.

Krok 3: przeliczenie na m-g
Jeżeli tabela podaje wydajność (np. m2/h lub m3/h), to liczbę m-g wyznacza się jako: obmiar / wydajność. Jeżeli tabela podaje normę (np. m-g na m2 lub m-g na m3), to liczbę m-g wyznacza się jako: obmiar × norma. Po wykonaniu tych działań otrzymuje się wynik 3,6 m-g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
Wartości 36,0 m-g, 360,0 m-g i 3600,0 m-g zwykle wynikają z typowych błędów rachunkowych: pomylenia cm z m (np. potraktowania 12 cm jak 12 m lub 1,2 m), zgubienia przecinka dziesiętnego albo zastosowania nie tej jednostki z tabeli (mnożenie przez grubość, gdy tabela jest powierzchniowa, lub odwrotnie).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku (m, m2, m3, m-g). To szybko ujawnia, czy korzystasz z właściwej kolumny tabeli i czy wynik ma sensowny rząd wielkości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw liczysz obmiar robót (np. m2 lub m3). Potem sprawdzasz w tabeli, czy masz wydajność (jednostka/h) czy normę (m-g/jednostkę). Dla wydajności: m-g = obmiar / wydajność. Dla normy: m-g = obmiar × norma.
Bo grubość warstwy bywa podana w centymetrach, a obliczenia objętości wykonuje się w metrach. Pomyłka 12 cm i 0,12 m daje wynik zawyżony 10× lub 100×. To najczęstsza przyczyna odpowiedzi typu 36, 360 albo 3600 m-g zamiast wartości rzędu kilku m-g.
Walec statyczny zagęszcza głównie masą własną i naciskiem na podłoże, bez wzbudzania drgań. Walec wibracyjny dodatkowo wykorzystuje wibracje, co często zwiększa skuteczność i wydajność zagęszczania. W tabelach norm ważne jest, by wybrać właściwy typ walca, bo ma inną wydajność.
Liczy się powierzchnię: długość × szerokość. Taki obmiar jest potrzebny, gdy tabela podaje normę lub wydajność w m2. Jeśli tabela jest objętościowa (m3), trzeba jeszcze pomnożyć powierzchnię przez grubość warstwy (po zamianie cm na m).
Zależy od tego, jak podano dane w tabeli. Jeśli tabela podaje wydajność w m2/h albo normę w m-g/m2, wystarczy powierzchnia. Gdy tabela odnosi się do m3/h lub m-g/m3, musisz policzyć objętość, czyli uwzględnić grubość warstwy.
Najczęściej: (1) błędna zamiana 12 cm na metry, (2) użycie nie tej kolumny tabeli (m2 zamiast m3), (3) pomylenie działania (dzielenie vs mnożenie) przy wydajności i normie, (4) zgubienie przecinka dziesiętnego, (5) brak kontroli rzędu wielkości.
Nie. Masa jest ważna, ale na wydajność wpływają też m.in. rodzaj gruntu/warstwy, wilgotność, grubość warstwy, liczba przejść, prędkość robocza, szerokość bębna i organizacja robót. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych korzysta się z tabel, które uwzględniają typowe założenia pracy.
To wskazuje rodzaj materiału i technologii podbudowy, co może zmieniać wymagane parametry zagęszczenia oraz normy/wydajność sprzętu. W tabelach często są osobne pozycje dla różnych warstw (np. podbudowy, nasypy) i materiałów, więc ten zapis pomaga wybrać właściwy wiersz do obliczeń.
Wykonaj kontrolę sensowności: dla krótkiego odcinka 200 m × 5 m wynik rzędu kilku m-g bywa typowy, a wartości setek czy tysięcy m-g zwykle oznaczają błąd jednostek. Pomaga też szybkie oszacowanie: jeśli wydajność w tabeli jest "kilkaset m2/h", to czas powinien wyjść kilka godzin.
Ćwicz schemat: obmiar → dobór pozycji z tabeli → jednostki → działanie. Ucz się rozpoznawać, czy tabela jest powierzchniowa czy objętościowa, i zapisuj jednostki przy każdym kroku. Warto też robić krótką kontrolę wyniku (rząd wielkości), bo to szybko wyłapuje błędy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 34% zdających egzamin. bardzo trudne

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii robót drogowych (z rozdziałami o zagęszczaniu i sprzęcie do zagęszczania)
  • Materiały szkoleniowe BUD.13 dotyczące normowania i obmiaru robót
  • Instrukcje eksploatacji (DTR) walców drogowych – parametry pracy i zalecenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego