KWALIFIKACJA ROL2 - WRZESIEŃ 2015 (test 2)

PYTANIE NR 7.
Korzystając z danych zawartych w tabeli, określ numer katalogowy podkładek, które należy zamówić w celu likwidacji luzu na wałku atakującym przekładni głównej wynoszącym 0,25 mm.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Tabela.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór podkładek wykonuje się na podstawie tabeli: dla zadanego luzu 0,25 mm wyszukuje się pozycje (lub zestaw dwóch podkładek), których przypisana grubość/suma grubości odpowiada wartości luzu do skasowania.
Wskazany komplet numerów katalogowych odpowiada w tabeli wymaganej kompensacji 0,25 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W przekładni głównej luz na wałku atakującym reguluje się najczęściej przez zastosowanie podkładek regulacyjnych (dystansowych). Zadanie polega na tym, aby zlikwidować luz wynoszący 0,25 mm, czyli dobrać takie podkładki, które po montażu "zabiorą" dokładnie tę wartość.

Kluczowe jest poprawne użycie tabeli doboru:

  • najpierw identyfikuje się w tabeli wiersz/kolumnę odpowiadającą luzowi 0,25 mm (lub przedziałowi, w którym ta wartość się znajduje),
  • następnie odczytuje się numery katalogowe podkładek przypisane do tej wartości,
  • jeżeli tabela przewiduje komplet (np. dwie podkładki), należy wybrać dokładnie tę parę, a nie pojedynczy element.

Odpowiedź "0050/42-527/0 oraz 0050/71-794/0" jest poprawna, ponieważ odpowiada wskazaniom tabeli dla kompensacji 0,25 mm.

Pozostałe propozycje są błędne typowo z jednego z powodów:

  • zawierają numer katalogowy podkładki przypisanej w tabeli do innej grubości (np. mniejszej lub większej),
  • mieszają elementy z różnych zestawów, przez co suma grubości nie odpowiada 0,25 mm,
  • wybierają bardzo podobny numer (różniący się końcówką), co jest częstą pułapką przy pracy z katalogami.

W praktyce warsztatowej warto po doborze z tabeli dodatkowo wykonać kontrolny pomiar po montażu, ponieważ na wynik wpływają także tolerancje części i stan współpracujących elementów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Luz to niepożądany "zapasu" przemieszczenia (zwykle osiowego) elementu, który powinien być ustawiony w określonej pozycji. Zbyt duży luz na wałku atakującym może powodować hałas, niewłaściwe zazębienie i przyspieszone zużycie przekładni.
Podkładka regulacyjna działa jak dystans: po dołożeniu jej w miejsce przewidziane przez konstrukcję przesuwa wałek/łożysko o swoją grubość. Jeśli dobiera się komplet podkładek, liczy się suma grubości, która ma odpowiadać luzowi do usunięcia.
Najpierw znajdź w tabeli wartość luzu (tu: 0,25 mm) albo odpowiedni przedział. Potem odczytaj przypisane numery katalogowe podkładek. Uważaj, czy tabela wskazuje jedną część, czy zestaw (np. dwie podkładki) do danego luzu.
W wielu przekładniach regulacja odbywa się kompletem elementów (np. dwoma podkładkami o różnych grubościach/położeniu). Tabela może więc przypisywać do danej wartości luzu konkretną parę części, którą należy zamówić i zastosować łącznie.
Najczęstsze pomyłki to: wybór numeru "podobnego" (różnica jednej cyfry), odczyt z niewłaściwej kolumny/wiersza, oraz nieuwzględnienie, że trzeba dobrać komplet. Często myli się też 0,25 mm z 0,20 lub 0,30 mm przy szybkim skanowaniu tabeli.
Zwykle tak, choć są proste: najczęściej porównujesz wartości i ewentualnie sumujesz grubości dwóch podkładek, aby uzyskać wymaganą kompensację (tu: 0,25 mm). Najważniejsze jest jednak poprawne odczytanie tabeli i przypisanych numerów.
Regulację wykonuje się m.in. po wymianie łożysk, po naprawie mostu/zwolnic, po wymianie zębnika lub gdy występują objawy jak wycie przekładni, wzrost temperatury lub nierównomierna praca. Po montażu kontroluje się ustawienie i luz zgodnie z dokumentacją serwisową.
Dobór "na oko" grozi błędnym ustawieniem zazębienia i niewłaściwym dociskiem łożysk. Skutkiem może być szybkie zużycie, hałas lub uszkodzenie przekładni. Tabela (lub katalog serwisowy) zapewnia zgodność z konstrukcją i dostępnością konkretnych grubości oraz numerów katalogowych.
W praktyce wykonuje się pomiar po złożeniu (np. czujnikiem zegarowym w odpowiednim punkcie), a także kontrolę oporów obrotu i pracy przekładni. Sama zgodność z tabelą jest podstawą doboru, ale kontrola po montażu pomaga wykryć wpływ tolerancji i zużycia elementów.
Numer katalogowy identyfikuje konkretną część (typ, wymiary, wykonanie) w systemie producenta lub katalogu. Ułatwia zamówienie właściwego elementu bez ryzyka pomyłki. W zadaniach egzaminacyjnych numer katalogowy jest wynikiem odczytu z tabeli doboru.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe i katalogi części do konkretnych przekładni/mostów napędowych używanych w maszynach rolniczych
  • Materiały dydaktyczne z działu: przekładnie zębate i regulacja luzów
  • Ćwiczenia z czytania tabel doboru części oraz oznaczeń katalogowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego