KWALIFIKACJA CES1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 12.
Korzystając z informacji podanych w tabeli, podaj dopuszczalną wielkość kawałków nadawy.
Ilustracja przedstawia tabelę z trzema wierszami i dwoma kolumnami.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień rozdrobnienia definiuje się jako n = D/d, gdzie D to wielkość ziarn nadawy, a d to wielkość ziarn produktu. Z tabeli: n = 4 oraz d = 80 mm. Po przekształceniu D = n·d otrzymujemy D = 4·80 mm = 320 mm, więc dopuszczalna nadawa to 320 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W procesach kruszenia i mielenia surowców (także ceramicznych) używa się parametru stopień rozdrobnienia, który opisuje, jak bardzo zmniejszono wymiar charakterystyczny ziaren materiału.

Definicja stosowana w zadaniu to:

n = D/d, gdzie:

  • D – średni (umowny) wymiar liniowy największych kawałków nadawy (materiału podawanego do urządzenia),
  • d – średni wymiar liniowy największych kawałków produktu po rozdrabnianiu,
  • n – stopień rozdrobnienia (bez jednostki).

Z tabeli odczytujemy wartości: n = 4 oraz d = 80 mm. Szukamy D, czyli dopuszczalnej wielkości kawałków nadawy.

Przekształcamy wzór:

D = n · d

Podstawienie danych:

D = 4 · 80 mm = 320 mm

Dlatego poprawna odpowiedź to 320 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 200 mm i 160 mm wynikają zwykle z pomylenia działań (np. dzielenia 80 przez 4 lub innego błędnego przekształcenia). Przy n > 1 nadawa musi być większa niż produkt, więc wartości mniejsze od 80 mm są nielogiczne, a 160/200 mm nie spełnia zależności D = 4·80.
  • 400 mm może pochodzić z błędu w mnożeniu lub przyjęcia innego n. Dla danych z tabeli jedyny wynik zgodny z definicją to 320 mm.

W praktyce przekroczenie dopuszczalnej wielkości nadawy zwiększa ryzyko zablokowania, przeciążenia lub uszkodzeń urządzenia, dlatego operator powinien umieć szybko wyznaczać D z podanego n i d.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stopień rozdrobnienia n to bezwymiarowy wskaźnik mówiący, ile razy zmniejszono charakterystyczny wymiar ziaren. Najczęściej przyjmuje się definicję n = D/d, gdzie D dotyczy nadawy (przed), a d produktu (po). Im większe n, tym intensywniejsze rozdrabnianie.
Najpierw odczytaj z tabeli wartości n (graniczny stopień rozdrobnienia urządzenia) oraz d (wymiar produktu). Następnie użyj zależności n = D/d i przekształć ją do D = n·d. To D jest dopuszczalną wielkością kawałków nadawy.
Jeżeli n = D/d, to nadawa D jest większa od produktu d, gdy n > 1. Aby wyznaczyć D, mnożysz: D = n·d. Dzielenie d przez n dawałoby wielkość produktu z nadawy, a nie odwrotnie, więc prowadzi do systematycznego zaniżenia wyniku.
W typowych tabelach technologicznych nadawa to materiał podawany do urządzenia (większe kawałki), a produkt to materiał po rozdrobnieniu (mniejsze kawałki). W tym zadaniu wprost podano "wymiar rozdrobnionego surowca" jako dane dla produktu, a "dopuszczalna wielkość kawałków nadawy" jest wielkością szukaną.
Najczęstsze pomyłki to: (1) odwrócenie ułamka i liczenie n = d/D, (2) podstawienie złej wielkości z tabeli (np. uznanie d za D), (3) wykonanie dzielenia zamiast mnożenia przy wyznaczaniu D, (4) wybór odpowiedzi "na oko" bliskiej liczbie z tabeli bez sprawdzenia wzoru.
W praktyce rozdrabniania, gdy urządzenie rzeczywiście zmniejsza ziarna, przyjmuje się n > 1, więc z definicji D = n·d i wtedy D jest większe od d. Wyjątki (n≈1) oznaczają brak rozdrabniania albo inny sposób zdefiniowania wymiaru, ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle zakłada się standardową interpretację.
Kruszenie wstępne stosuje się na początku przygotowania surowców, gdy materiał ma duże kawałki i trzeba go doprowadzić do frakcji możliwej do dalszej obróbki. Kruszenie średnie wykonuje się, gdy potrzebna jest drobniejsza granulacja. W praktyce operator dobiera etap m.in. po wymaganym stopniu rozdrobnienia oraz ograniczeniach urządzenia.
Za duże kawałki nadawy mogą spowodować zakleszczenie w komorze kruszenia, przeciążenie napędu, wzrost drgań, uszkodzenia elementów roboczych i przestoje. Dopuszczalna wielkość nadawy wyznacza granicę bezpiecznej eksploatacji urządzenia, dlatego jej obliczanie i kontrola to ważna umiejętność operatora.
Użyj szybkiej kontroli logicznej: skoro n = 4, to nadawa powinna być około 4 razy większa niż produkt. Dla d = 80 mm wynik musi być w okolicy 320 mm. Odpowiedzi dużo mniejsze (np. 160 mm) sugerują błędne dzielenie, a inne wielokrotności wymagają sprawdzenia rachunku.
Ograniczenia wielkości nadawy dotyczą m.in. kruszarek (szczękowych, stożkowych, walcowych) i młynów stosowanych do rozdrabniania surowców. Każde urządzenie ma określone parametry dopuszczalnej frakcji wejściowej, wynikające z geometrii komory, szczeliny roboczej i wytrzymałości elementów. Operator powinien je znać i kontrolować.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Stopień rozdrobnienia definiuje się jako n = D/d, gdzie D to wielkość ziarn nadawy, a d to wielkość ziarn produktu."

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii rozdrabniania i przeróbki surowców mineralnych (definicje n = D/d)
  • Materiały dydaktyczne z technologii ceramiki: przygotowanie surowców i linie rozdrabniania
  • Instrukcje eksploatacji (DTR) kruszarek/młynów: ograniczenia dotyczące nadawy i uziarnienia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego