KWALIFIKACJA CES1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 18.
Sito kontrolne stosowane do sprawdzenia uziarnienia gęstwy porcelanowej powinno odpowiadać wielkości oczka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sito kontrolne do sprawdzania uziarnienia gęstwy porcelanowej dobiera się tak, aby zatrzymywało typowe "nadziarno" i aglomeraty pogarszające jakość masy.
Wskazana wielkość oczka 0,063 mm odpowiada drobnej kontroli przesiewowej; wartości 0,6 mm i 1 mm są zbyt duże, a 0,05 mm nie jest tu typową wartością kontrolną.

Pełne wyjaśnienie:

Kontrola uziarnienia gęstwy porcelanowej ma na celu wychwycenie cząstek zbyt dużych (nadziarna), aglomeratów oraz niepożądanych wtrąceń, które mogą powodować wady powierzchni, osłabienie wyrobu lub problemy w formowaniu. Jedną z prostych metod takiej kontroli jest użycie sita kontrolnego, którego wielkość oczka dobiera się do wymaganej "granicznej" frakcji, jaką chcemy zatrzymać.

Odpowiedź "0,063 mm" jest właściwa, ponieważ odpowiada drobnemu oczku stosowanemu do oceny, czy gęstwa jest wystarczająco rozdrobniona i jednorodna. Takie sito pozwala ujawnić obecność cząstek, które nie powinny przechodzić do dalszych etapów procesu (np. do formowania lub odlewania), bo mogą pogorszyć jakość wyrobu porcelanowego.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "0,6 mm" – oczko jest zbyt duże. Przez takie sito przejdzie większość frakcji, którą w praktyce uznaje się jeszcze za nadziarno w gęstwie porcelanowej, więc kontrola byłaby mało czuła i mogłaby "nie wykryć" problemu.
  • "1 mm" – jeszcze większe oczko, przez co test praktycznie nie spełnia roli kontroli uziarnienia; mogłoby zatrzymać tylko bardzo duże zanieczyszczenia, a nie typowe nieprawidłowości rozdrobnienia.
  • "0,05 mm" – choć liczbowo jest to wartość mniejsza (czyli "gęstsze" sito), w tego typu pytaniu zwykle sprawdza się znajomość konkretnego, przyjętego w praktyce oczka kontrolnego. Wybór tej odpowiedzi bywa skutkiem automatycznego kierowania się zasadą "im mniejsze, tym lepiej", bez odniesienia do standardu kontroli.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na rzędy wielkości (setne vs dziesiąte części milimetra). Błąd w przesunięciu przecinka (0,063 vs 0,6) zmienia sito o rząd wielkości i całkowicie zmienia sens kontroli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uziarnienie to rozkład wielkości cząstek stałych w gęstwie (ślizgu). Określa, jaka część materiału ma ziarna drobne, a jaka zbyt grube. Zbyt grube frakcje mogą powodować wady powierzchni, nierównomierne zagęszczanie i problemy w formowaniu porcelany.
Sito kontrolne zatrzymuje cząstki większe niż jego oczka. Przepuszczona część gęstwy wskazuje, że masa jest dostatecznie rozdrobniona, a pozostałość na sicie pokazuje nadziarno lub aglomeraty. To szybka metoda oceny jakości przygotowania masy przed kolejnymi etapami procesu.
Wielkość oczka wyznacza "granicę" cząstek, które mogą przejść dalej. Zbyt duże oczko nie wykryje problematycznych ziaren, a zbyt małe może dać wynik pozornie zły (zatrzyma drobiny, które proces dopuszcza). Dlatego w praktyce stosuje się ustalone wartości kontrolne.
Zwykle nie, ponieważ takie oczka są bardzo duże jak na kontrolę uziarnienia gęstwy porcelanowej. Mogą zatrzymywać tylko pojedyncze, duże zanieczyszczenia, a nie typowe nadziarno wynikające z niewystarczającego mielenia lub tworzenia aglomeratów w masie.
Najczęstsze pomyłki to: błędny odczyt przecinka (0,063 vs 0,6), wybór "okrągłej" wartości bez uzasadnienia technologicznego oraz automatyczne uznanie, że im mniejsze oczko, tym lepsza kontrola. W praktyce liczy się dopasowanie do standardu i celu badania.
To informacja o wielkości oczka sita: 0,063 mm, czyli 63 µm. W praktyce mówi, jakie cząstki zostaną zatrzymane, a jakie przejdą. Ułatwia to ocenę, czy gęstwa jest dostatecznie drobna i jednorodna, aby zapewnić prawidłowe formowanie i jakość porcelany.
Kontrolę wykonuje się zwykle po kluczowych operacjach przygotowania masy, takich jak mielenie, mieszanie i odżelazianie, oraz przed przekazaniem gęstwy do formowania/odlewania. Celem jest wychwycenie odchyleń zanim spowodują wady w wyrobach lub przestoje produkcyjne.
Zbyt grube ziarno lub aglomeraty mogą dać chropowatą powierzchnię, widoczne wtrącenia, pęknięcia po wypale oraz gorsze zagęszczenie. Mogą też powodować problemy w procesie odlewania, np. niestabilne narastanie ścianki i nierównomierne odwodnienie masy.
Nie zawsze. Przesiewanie jest szybkim testem kontroli nadziarna, ale pełna ocena jakości może obejmować też lepkość, gęstość, zawartość części stałych, płynność oraz stabilność w czasie. W praktyce łączy się kilka metod, aby potwierdzić poprawność przygotowania masy.
Ucz się rozpoznawać typowe wartości oczek i rozumieć ich cel: co ma zostać zatrzymane i dlaczego. Ćwicz też konwersję jednostek (mm ↔ µm) oraz analizę rzędu wielkości, bo wiele błędów wynika z pomyłek w przecinku. Warto znać też skutki wadliwego uziarnienia.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe kontroli jakości gęstw/mas ceramicznych (procedury przesiewania)
  • Podręczniki i skrypty z technologii ceramiki dotyczące przygotowania mas porcelanowych i kontroli uziarnienia
  • Dokumentacja techniczno-ruchowa oraz instrukcje obsługi przesiewaczy/sit w laboratorium i na wydziale przygotowania mas

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego