KWALIFIKACJA SPC7 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 29.
Korzystając z informacji zamieszczonych w tabeli, określ minimalną liczbę próbek, którą należy pobrać z partii produkcyjnej, liczącej 100 kg kiełbasy jałowcowej.
Ilustracja przedstawia fragment instrukcji laboratoryjnej dotyczącej minimalnej liczby próbek pierwotnych, które należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalną liczbę próbek ustala się przez odczyt z tabeli planu pobierania próbek dla danej wielkości partii.
Dla partii kiełbasy o masie 100 kg, zgodnie z informacją z tabeli, minimalna liczba pobrań wynosi 5 próbek, a wartości 1, 3 i 10 nie odpowiadają temu przedziałowi.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu nie wykonuje się obliczeń proporcjonalnych "na kilogramy". Kluczowa jest interpretacja tabeli (planu próbkowania), która zwykle podaje minimalną liczbę próbek w zależności od wielkości partii (np. masy lub liczby opakowań) i czasem także od poziomu kontroli.

Dla partii produkcyjnej kiełbasy jałowcowej o masie 100 kg należy w tabeli odnaleźć właściwy przedział obejmujący 100 kg, a następnie odczytać przypisaną mu liczbę próbek. Z tabeli wynika, że minimalna liczba to 5 próbek, czyli tyle pobrań należy wykonać co najmniej, aby spełnić wymagania planu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "1 próbka" – to typowy błąd zaniżenia wynikający z intuicyjnego podejścia "jedno badanie na partię". W praktyce jedna próbka rzadko zapewnia reprezentatywność dla partii o tej masie.
  • "3 próbki" – często wynika z pomylenia przedziału w tabeli (np. odczytu dla mniejszej partii) albo z przeoczenia wymaganego minimum.
  • "10 próbek" – to błąd zawyżenia: wybór większej liczby, bo "będzie dokładniej". Pytanie wymaga jednak minimalnej liczby, czyli takiej, którą wskazuje tabela jako wymaganą, a nie dowolnie większej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w treści słowa "minimalną" oraz "korzystając z tabeli". Najpierw identyfikuj właściwy zakres (np. 100 kg należy do konkretnego przedziału), dopiero potem odczytuj wartość z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To najmniejsza liczba pobrań, które trzeba wykonać z partii, aby spełnić wymagania planu próbkowania. "Minimalna" nie oznacza "dowolna", tylko wartość wymaganą w procedurze/tabeli, zapewniającą reprezentatywność oceny partii.
Najpierw określ parametr, według którego zbudowano tabelę (masa partii lub liczba jednostek). Następnie znajdź przedział obejmujący 100 kg (np. 51–100 lub 100–200, zależnie od tabeli) i odczytaj przypisaną minimalną liczbę próbek.
Bo próbki mają być reprezentatywne, a plan próbkowania ma ustandaryzować ryzyko błędnej oceny partii. Dobór "na oko" może zaniżyć kontrolę (zbyt mało próbek) lub niepotrzebnie ją podrożyć (zbyt dużo), co jest błędem na egzaminie i w praktyce.
W praktyce można pobrać więcej próbek, jeśli wymagają tego warunki lub ryzyko, ale w zadaniu egzaminacyjnym pytanie dotyczy minimum. Dlatego odpowiedź "większa, bo dokładniej" jest zwykle niepoprawna, jeśli tabela wskazuje mniejszą wartość.
Najczęściej: odczyt sąsiedniego przedziału (np. dla mniejszej partii), pomylenie jednostek (kg vs sztuki), nieuwzględnienie słowa "minimalna", a także mylenie "liczby próbek" z "liczbą badań" lub "próbką zbiorczą".
To określona ilość wyrobu wytworzona w porównywalnych warunkach (np. z tej samej mieszanki surowców, w tym samym czasie/zmianie), traktowana jako jedna jednostka do identyfikacji i oceny jakości. Z partii pobiera się próbki do kontroli.
Bo masa partii jest kryterium do wyboru odpowiedniego zakresu w tabeli próbkowania. Wiele tabel działa progowo (przedziały), więc 100 kg musi zostać przypisane do właściwego wiersza, a dopiero potem odczytuje się minimalną liczbę próbek.
Nie zawsze. "Próbka" może oznaczać pojedyncze pobranie (inkrement), a "próbka zbiorcza" bywa mieszaniną kilku pobrań. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba trzymać się definicji użytej w tabeli/procedurze, bo wpływa to na liczbę wymaganych pobrań.
Zależnie od wymagań zakładu i rodzaju wyrobu mogą to być badania mikrobiologiczne, fizykochemiczne (np. parametry składu) oraz ocena sensoryczna. Liczba pobrań wynika z planu próbkowania, a rodzaj badań z programu kontroli jakości.
Stosuj stałą procedurę: (1) podkreśl wielkość partii i to, co masz odczytać (minimum), (2) znajdź w tabeli właściwy przedział, (3) sprawdź jednostki, (4) odczytaj wartość i porównaj z odpowiedziami. Unikniesz wtedy mylenia wierszy i kolumn.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • ISO 2859-1:1999, Sampling procedures for inspection by attributes — Part 1: Sampling schemes indexed by acceptance quality limit (AQL) for lot-by-lot inspection (ogólne zasady planów próbkowania)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kontroli jakości w technologii żywności (pobieranie próbek, plany próbkowania)
  • Instrukcje zakładowe/GHP-GMP dotyczące pobierania próbek w zakładach mięsnych
  • Podręczniki do kwalifikacji związanych z organizacją i nadzorowaniem produkcji wyrobów spożywczych (działy: kontrola jakości, dokumentacja, badania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego