KWALIFIKACJA SPC7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 29.
Korzystając z informacji zawartych w instrukcji laboratoryjnej, określ minimalną liczbę próbek, którą należy pobrać z partii produkcyjnej, liczącej 100 kg kiełbasy jałowcowej.
Ilustracja przedstawia fragment instrukcji laboratoryjnej dotyczącej pobierania próbek z partii produkcyjnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalna liczba próbek ma wynikać z zapisów obowiązującej instrukcji laboratoryjnej dla danego produktu i wielkości partii. Dla partii 100 kg kiełbasy jałowcowej instrukcja wskazuje minimum 5 próbek, aby próbki były reprezentatywne i możliwe było wykonanie wymaganych badań.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy próbkowania partii produkcyjnej w zakładzie spożywczym. W praktyce liczba próbek nie jest dobierana "na oko", tylko wynika z instrukcji laboratoryjnej/procedury pobierania próbek, która opisuje minimalne wymagania dla określonego rodzaju produktu i wielkości partii (np. w kilogramach, sztukach lub opakowaniach).

Dla partii liczącej 100 kg kiełbasy jałowcowej właściwą odpowiedzią jest 5 próbek, ponieważ właśnie taki próg minimalny przewiduje wskazana instrukcja. Taka liczba pobrań ma zapewnić reprezentatywność (uwzględnienie zmienności w obrębie partii) oraz umożliwić wykonanie wszystkich zaplanowanych oznaczeń (np. mikrobiologicznych lub chemicznych) zgodnie z procedurą.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 1 próbka – zwykle nie zapewnia reprezentatywności partii; łatwo o błąd wynikający z lokalnej zmienności surowca, procesu lub pakowania.
  • 3 próbki – może być spotykane w innych planach pobierania próbek (dla innych mas partii lub innych wyrobów), ale w tym przypadku nie spełnia minimalnego progu z instrukcji.
  • 10 próbek – choć zwiększałoby pokrycie partii, pytanie dotyczy minimalnej liczby próbek. Zawyżenie liczby nie jest odpowiedzią poprawną, jeśli procedura wskazuje inne minimum.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach odwołujących się do dokumentacji (instrukcja, procedura, plan pobierania) kluczowe są słowa "minimalna" oraz "korzystając z informacji zawartych". Najpierw identyfikujesz właściwy próg w tabeli/algorytmie z instrukcji, a dopiero potem dobierasz odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Partia produkcyjna to określona ilość wyrobu wytworzona w porównywalnych warunkach (np. tego samego dnia, z tej samej receptury i procesu), którą ocenia się jako całość. W praktyce partia jest podstawą identyfikowalności i decyzji o dopuszczeniu wyrobu na rynek.
Minimalna liczba próbek to najmniejsza liczba pobrań z partii, która spełnia wymagania procedury i pozwala uznać wynik badań za reprezentatywny. Minimum jest ustalane w instrukcji/procedurze, aby ograniczyć ryzyko przeoczenia niezgodności w partii.
Ponieważ to instrukcja określa zasady próbkowania dla konkretnego produktu i wielkości partii. Różne wyroby (np. kiełbasy, mięso mielone, wędliny dojrzewające) mogą mieć inne wymagania co do liczby i sposobu pobrania próbek.
Zbyt mała liczba próbek zwiększa ryzyko, że próbka nie będzie reprezentatywna i badania "nie wykryją" problemu, który faktycznie występuje w części partii. Może to prowadzić do błędnej oceny jakości, reklamacji, strat i problemów w systemie bezpieczeństwa żywności.
Nie zawsze. Jeśli pytanie brzmi o minimalną liczbę próbek, poprawna jest wartość minimalna z instrukcji, a nie większa "na zapas". Na egzaminie liczy się zgodność z poleceniem i umiejętność odczytania właściwego progu z dokumentu.
Najczęstsze błędy to: pomijanie słowa "minimalna", zgadywanie liczby zamiast odczytu z instrukcji oraz mylenie liczby próbek z liczbą opakowań lub liczbą badań. Pomaga uważne czytanie polecenia i sprawdzenie progu dla właściwej masy partii.
Ćwicz pracę z dokumentami: wyszukiwanie informacji w tabelach, progach decyzyjnych i opisach kroków. Zwracaj uwagę na warunki (masa partii, rodzaj wyrobu, cel badania) oraz na słowa kluczowe typu "minimalna", "maksymalna", "najniższa".
Najczęściej: definicje partii, minimalną liczbę próbek zależną od wielkości partii, sposób pobierania (miejsca pobrań), wymagania higieniczne, oznakowanie próbek, warunki transportu/przechowywania oraz zasady dokumentowania pobrania dla identyfikowalności.
Zależy to od tego, jak procedura definiuje partię i jednostkę próbkowania. Dla partii "luzem" częściej stosuje się progi w kilogramach, a dla wyrobów konfekcjonowanych – progi w sztukach/opakowaniach. Zawsze rozstrzyga to instrukcja dla danego wyrobu.
Próbka zbiorcza bywa łączona z kilku pobrań cząstkowych, aby lepiej reprezentowała partię. Próbka laboratoryjna to część materiału, która faktycznie trafia do badania. Sposób tworzenia próbek (łączenie/niełączenie) powinien być opisany w instrukcji zakładowej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Minimalna liczba próbek ma wynikać z zapisów obowiązującej instrukcji laboratoryjnej dla danego produktu i wielkości partii."

Materiały:

  • Instrukcje i procedury zakładowe dotyczące pobierania próbek (aktualne wersje)
  • Podręczniki z zakresu kontroli jakości i pobierania próbek w przemyśle mięsnym
  • Materiały dydaktyczne z systemów GMP/GHP oraz podstaw HACCP (w części o monitorowaniu i weryfikacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego