KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 29.
Korzystając z informacji zamieszczonych tabeli określ, ile próbek pierwotnych towaru sypkiego luzem należy pobrać do badań, jeżeli wielkość partii wynosi 10,5 tony.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z pobieraniem próbek pierwotnych towaru sypkiego luzem.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę próbek pierwotnych ustala się przez odczyt z tabeli planu próbkowania dla towaru sypkiego luzem.
Dla wielkości partii 10,5 t należy wybrać właściwy przedział masy w tabeli, a następnie odczytać przypisaną mu liczbę inkrementów. Z tabeli wynika, że wymagane jest pobranie 20 próbek.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z próbkowania kluczowe jest rozróżnienie pojęć: próbka pierwotna (pojedynczy pobór/inkrement z partii), próbka zbiorcza (połączenie próbek pierwotnych) oraz próbka do badań przygotowana z próbki zbiorczej. Pytanie dotyczy wyłącznie liczby próbek pierwotnych dla towaru sypkiego luzem.

Procedura rozwiązania jest zawsze taka sama:

  1. Ustalić wielkość partii (tu: 10,5 t) i znaleźć w tabeli odpowiedni przedział masy.
  2. Odczytać z tabeli wymaganą liczbę próbek pierwotnych przypisaną do tego przedziału.

Dla partii o masie 10,5 t tabela wskazuje konieczność pobrania 20 próbek pierwotnych. Taki dobór ma na celu zapewnienie reprezentatywności próbki zbiorczej: w towarach sypkich występuje niejednorodność (segregacja ziarnowa, różnice wilgotności, zanieczyszczenia), dlatego liczba inkrementów rośnie wraz z wielkością partii.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 15 próbek i 10 próbek oznaczają zbyt małą liczbę inkrementów dla tej wielkości partii, co zwiększa ryzyko, że próbka nie odzwierciedli faktycznej jakości całej partii (błąd próbkowania).
  • 25 próbek przekracza wartość wynikającą z tabeli dla wskazanego przedziału; w praktyce oznaczałoby pobór większej liczby inkrementów niż wymagane w danym planie, co nie jest uzasadnione w tym zadaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy pytanie dotyczy liczby próbek pierwotnych, czy np. liczby opakowań/próbek laboratoryjnych. Te wartości mogą się różnić, a mylenie ich jest częstą przyczyną błędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Próbka pierwotna to pojedynczy pobór (inkrement) materiału z partii towaru sypkiego.

Z wielu próbek pierwotnych tworzy się zwykle próbkę zbiorczą, z której dopiero przygotowuje się próbkę do badań. Liczba próbek pierwotnych wpływa na reprezentatywność.

Najpierw znajdź w tabeli przedział masy, do którego należy 10,5 t. Następnie odczytaj wartość w kolumnie dotyczącej liczby próbek pierwotnych.

Nie wykonujesz tu obliczeń, tylko poprawny odczyt z właściwego wiersza.

Im większa partia, tym większe ryzyko niejednorodności (np. segregacja frakcji, lokalne zawilgocenia, zanieczyszczenia).

Większa liczba inkrementów zwiększa szansę, że próbka zbiorcza będzie reprezentować całą partię, a wyniki badań będą miarodajne.

Nie. Próbka pierwotna to pojedynczy pobór z partii. Próbka laboratoryjna to materiał przygotowany do badań, zwykle po połączeniu i uśrednieniu próbek pierwotnych (próbka zbiorcza) oraz po ewentualnym zmniejszeniu masy metodą redukcji.
Najczęstsze błędy to: wybór niewłaściwego przedziału masy w tabeli, pomylenie ton z kilogramami, mylenie liczby próbek pierwotnych z liczbą próbek do laboratorium oraz "zgadywanie" bez sprawdzenia tabeli.
Stosuje się je m.in. przy przyjęciu surowca do zakładu (np. zboże, sól, cukier), podczas kontroli magazynowania (silosy, pryzmy) oraz przed uruchomieniem produkcji, gdy trzeba potwierdzić zgodność partii ze specyfikacją jakościową.
Trzeba pobierać inkrementy z różnych miejsc partii (różne głębokości i punkty), unikać poboru tylko z wierzchu, stosować właściwe przyrządy (sondy, próbniki) oraz przestrzegać liczby poborów wskazanej w tabeli/procedurze.
Ponieważ w praktyce zakładowej liczby inkrementów zwykle nie wymyśla się "z głowy", tylko ustala na podstawie tabel w procedurach, normach lub instrukcjach. Egzamin sprawdza umiejętność pracy z dokumentacją i poprawnego doboru planu poboru próbek.
Sygnałem są sformułowania typu: "Korzystając z informacji zamieszczonych w tabeli…" lub "na podstawie tabeli…". Wtedy rozwiązanie polega na znalezieniu odpowiedniego przedziału i odczycie wartości. Obliczenia pojawiają się dopiero przy redukcji próbki lub przeliczeniach wyników.
Sprawdź dwa razy: (1) jednostkę wielkości partii (t/kg) i zapis dziesiętny (10,5), (2) czy 10,5 leży w danym przedziale (np. 10–15 t). Potem upewnij się, że odczytujesz kolumnę dotyczącą próbek pierwotnych, a nie np. masy próbki.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Z tabeli wynika, że wymagane jest pobranie 20 próbek."

Materiały:

  • Procedury zakładowe dotyczące pobierania próbek surowców sypkich
  • Podręczniki z zakresu kontroli jakości w przemyśle spożywczym (rozdziały o próbkowaniu)
  • Materiały szkoleniowe z GHP/GMP i podstaw HACCP (część o monitoringu i pobieraniu próbek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego