KWALIFIKACJA TWO6 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 34.
Korzystając z informacji zawartych we fragmencie karty charakterystyki czynnika chłodniczego wskaż, które z wymienionych zagrożeń może wystąpić w przypadku pojawienia się wysokiego stężenia tego gazu spowodowanego rozszczelnieniem się zbiornika z gazem w pomieszczeniu zamkniętym.
Ilustracja przedstawia fragment karty charakterystyki czynnika chłodniczego, co sugeruje, że jest to dokument używany w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W pomieszczeniu zamkniętym wyciek gazu może szybko doprowadzić do wysokiego stężenia, które wypiera tlen z powietrza. Skutkiem jest niedotlenienie i ryzyko utraty przytomności, a w skrajnym przypadku śmierć. Dlatego realnym zagrożeniem jest uduszenie osoby przebywającej w takim pomieszczeniu.

Pełne wyjaśnienie:

Wyciek czynnika chłodniczego (gazu) w pomieszczeniu zamkniętym jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ bez skutecznej wentylacji stężenie gazu rośnie, a ilość tlenu w powietrzu spada. Wiele gazów stosowanych jako czynniki chłodnicze może działać jak asfiksant (gaz duszący) nie dlatego, że jest "trucizną", ale dlatego, że wypiera tlen. W praktyce prowadzi to do objawów niedotlenienia: zawrotów głowy, osłabienia, zaburzeń koordynacji, utraty przytomności, a następnie zagrożenia życia. Z tego powodu odpowiedź "Uduszenie się osoby przebywającej w pomieszczeniu." oddaje główne ryzyko w scenariuszu wysokiego stężenia gazu po rozszczelnieniu zbiornika.

Pozostałe odpowiedzi opisują zagrożenia, które nie wynikają wprost z samego faktu wysokiego stężenia gazu w zamkniętej przestrzeni:

  • "Uwalnianie żrących oparów." – żrące opary są typowe dla substancji o działaniu korozyjnym lub produktów rozkładu w specyficznych warunkach, ale w samym opisie sytuacji kluczowy jest mechanizm niedotlenienia, nie działanie żrące.
  • "Wydzielanie się łatwopalnych oparów i ich samozapłon." – palność zależy od rodzaju czynnika i warunków zapłonu. Sama informacja o wysokim stężeniu w pomieszczeniu zamkniętym nie przesądza o samozapłonie; natomiast ryzyko spadku tlenu jest uniwersalne dla scenariusza nagromadzenia gazu.
  • "Zatrucie pokarmowe osoby przebywającej w pomieszczeniu." – zatrucie pokarmowe dotyczy drogi narażenia przez spożycie, która nie pasuje do zdarzenia "wyciek gazu" i przebywania w pomieszczeniu.

W praktyce okrętowej oznacza to konieczność szybkiej reakcji: alarmu, ewakuacji z zagrożonej przestrzeni, uruchomienia wentylacji/oddymiania (jeśli przewidziane), odcięcia źródła wycieku oraz stosowania właściwych procedur i środków ochrony. Kluczową umiejętnością egzaminacyjną jest rozpoznanie, że w zamkniętej przestrzeni głównym skutkiem wysokiego stężenia gazu jest niedobór tlenu i ryzyko uduszenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że gaz nagromadził się w ilości istotnie zmieniającej skład powietrza. Najczęściej prowadzi to do wypierania tlenu, co zwiększa ryzyko niedotlenienia, utraty przytomności i uduszenia, zwłaszcza przy słabej wentylacji.
Bo część gazów działa jak asfiksant: nie musi być silnie toksyczna, aby była groźna. Wystarczy, że zajmie miejsce tlenu w powietrzu. Im gorsza wentylacja i większy wyciek, tym szybciej spada zawartość tlenu i rośnie zagrożenie.
Typowe sygnały to zawroty głowy, osłabienie, dezorientacja, przyspieszony oddech i problemy z koordynacją. To objawy, które mogą narastać szybko. W takiej sytuacji kluczowe jest opuszczenie pomieszczenia i zapewnienie dopływu świeżego powietrza.
Nie. Palność zależy od rodzaju czynnika i warunków (stężenie, źródło zapłonu, temperatura). W wielu sytuacjach głównym zagrożeniem w zamkniętym pomieszczeniu jest niedobór tlenu, a nie zapłon. Na egzaminie trzeba trzymać się scenariusza z wysokim stężeniem gazu.
Najczęściej są to informacje o zagrożeniu przy wdychaniu, opis skutków wysokiego stężenia w zamkniętej przestrzeni oraz zalecenia dotyczące wentylacji i ewakuacji. W SDS warto szukać sekcji o zagrożeniach, pierwszej pomocy i postępowaniu w razie uwolnienia do środowiska.
W pierwszej kolejności przerwij pracę, ostrzeż inne osoby i opuść pomieszczenie. Następnie uruchom przewidzianą wentylację, zabezpiecz dostęp i postępuj zgodnie z procedurą awaryjną jednostki. Nie wracaj bez oceny atmosfery i właściwych środków ochrony.
Zawsze, gdy wyciek następuje w przestrzeni o ograniczonej wymianie powietrza: maszynownia, komory, magazyn, małe pomieszczenia techniczne. Wentylacja zmniejsza stężenie gazu i przywraca bezpieczniejszy poziom tlenu, ograniczając ryzyko niedotlenienia.
Częsty błąd to wybór "groźniej brzmiącej" opcji (np. żrące opary) zamiast tej wynikającej z opisu scenariusza. Inny błąd to mylenie dróg narażenia: sytuacja dotyczy wdychania i atmosfery w pomieszczeniu, a nie spożycia czy kontaktu z żywnością.
W typowym scenariuszu przebywania w pomieszczeniu z wyciekiem gazu nie jest to główne zagrożenie, bo droga narażenia jest przede wszystkim inhalacyjna. Egzaminowo trzeba dopasować skutek do sytuacji: wysokie stężenie gazu w powietrzu daje ryzyko niedotlenienia.
Ucz się schematu: co się dzieje w zamkniętej przestrzeni, jakie są drogi narażenia, jaka jest rola wentylacji i jakie działania awaryjne są priorytetem. Ćwicz czytanie SDS: zagrożenia, pierwsza pomoc, postępowanie przy wycieku oraz środki ochrony.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w pomieszczeniu zamkniętym wyciek gazu może szybko doprowadzić do wysokiego stężenia, które wypiera tlen z powietrza.

Źródła:

  • European Chemicals Agency (ECHA), "Safety data sheets (SDS) – guidance and requirements", https://echa.europa.eu/safety-data-sheets - accessed 2026-03-04
  • Regulation (EC) No 1907/2006 of the European Parliament and of the Council (REACH), Annex II (Requirements for the compilation of safety data sheets), consolidated text
  • Regulation (EC) No 1272/2008 (CLP), Title II (Hazard classification) and hazard communication principles, consolidated text

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące prac w przestrzeniach zamkniętych
  • Instrukcje eksploatacji (DTR) okrętowych instalacji chłodniczych i procedury awaryjne
  • Poradniki dot. interpretacji kart charakterystyki (SDS) i piktogramów zagrożeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego