W zadaniach opartych o KNR "nakład rzeczowy pracy sprzętu" (tu: walca statycznego samojezdnego 10 t) wyraża się najczęściej w m-g, czyli motogodzinach pracy maszyny. Kluczowe jest, że wynik nie wynika wyłącznie z geometrii odcinka drogi, ale z połączenia:
- przedmiaru robót (ile robót wykonujemy),
- nakładu jednostkowego z KNR (ile m-g przypada na jednostkę przedmiaru),
- prawidłowego przeliczenia skali (np. jeśli KNR podaje nakład na 100 m², to trzeba podzielić lub pomnożyć przez 100).
Krok 1: ustalenie przedmiaru. Z danych: szerokość 7,0 m i długość 250 m wyznaczają powierzchnię odcinka. Jeśli tablica KNR odnosi nakład do powierzchni (m², 10 m², 100 m²), pracujesz na powierzchni. Jeśli odnosi do objętości (m³, 10 m³, 100 m³), musisz uwzględnić grubość warstwy po zagęszczeniu 25 cm, czyli zamienić ją na metry i obliczyć objętość.
Krok 2: odczyt nakładu jednostkowego. Z fragmentu tablicy KNR wybiera się pozycję odpowiadającą: dolnej warstwie podbudowy z kruszywa łamanego oraz pracy walca statycznego 10 t. Ten nakład jest podany jako liczba m-g na jednostkę przedmiaru.
Krok 3: przeliczenie na cały zakres. Wynik końcowy to iloczyn: (nakład jednostkowy) × (liczba jednostek przedmiaru). W tym miejscu najczęściej powstają błędy: pominięcie, że KNR bywa "na 100", oraz mylenie m² z m³.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "90,475 m-g"? Ponieważ odpowiada przeliczeniu nakładu jednostkowego z KNR na cały odcinek drogi, przy zachowaniu właściwej jednostki odniesienia i skali z tablicy.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
- "35,350 m-g" pasuje do sytuacji, gdy omyłkowo przyjęto inną jednostkę odniesienia (np. potraktowano "na 100" jak "na 10") albo policzono tylko część przedmiaru.
- "83,475 m-g" sugeruje błąd w jednym z przeliczeń geometrycznych lub w skali KNR (różnica jak po "drobnej" korekcie, np. nieuwzględnienie fragmentu/zaokrągleń).
- "28,175 m-g" jest typowe dla poważnego błędu skali (np. podzielenie przez 3 lub 10 bez podstawy) albo nieuwzględnienia, że chodzi o dolną warstwę i konkretną grubość po zagęszczeniu.
Wskazówka egzaminacyjna: przed mnożeniem zawsze zapisz jednostki z tablicy KNR (m-g/…); jeśli w nagłówku jest "100", wykonaj kontrolę: czy wynik ma sens rzędu wielkości dla 1750 m² odcinka. Taka kontrola często pozwala wyłapać pomyłkę skali.
