Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2018



PYTANIE NR 36.
Korzystając z podsumowania księgi przychodów i rozchodów, oblicz podstawę opodatkowania wiedząc, że przedsiębiorca zapłacił za siebie składki:
- na ubezpieczenia społeczne - łącznie 2 999,76 zł,
- na ubezpieczenie zdrowotne, w tym do odliczenia od podatku - łącznie 1 023,96 zł
i w danym okresie nie zaliczał opłaconych za siebie składek na ubezpieczenia społeczne do kosztów w PKPiR.
Ilustracja przedstawia tabelę z podsumowaniem księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 sierpnia 2017 do 31 grudnia 2017
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawę opodatkowania ustala się z podsumowania PKPiR jako przychody minus koszty (dochód). Ponieważ wskazano, że składki społeczne nie były ujęte w kosztach, obniżają dochód jako odliczenie. Składka zdrowotna nie zmniejsza podstawy, lecz dotyczy rozliczenia podatku. Wynik to 8 479,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest rozróżnienie dwóch etapów rozliczeń:

  • Etap 1 – ustalenie dochodu z PKPiR: wynik z podsumowania księgi to różnica przychody – koszty. To punkt wyjścia do dalszych obliczeń.
  • Etap 2 – korekty dochodu o dopuszczalne odliczenia, m.in. składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy, ale tylko w odpowiednim trybie.

W treści podano bardzo ważny warunek: przedsiębiorca nie zaliczał opłaconych za siebie składek społecznych do kosztów w PKPiR. To oznacza, że w samych kosztach ujętych w podsumowaniu PKPiR tych składek nie ma. Składki społeczne mogą więc pomniejszyć dochód jako odliczenie (nie następuje tu "podwójne" rozliczenie).

Jednocześnie podano składkę na ubezpieczenie zdrowotne "w tym do odliczenia od podatku". Niezależnie od szczegółowych zasad obowiązujących w danym roku, w logice zadania ważne jest, że składka zdrowotna nie jest elementem obniżającym podstawę opodatkowania (dochód), tylko odnosi się do etapu kalkulacji podatku (po ustaleniu podstawy).

Dlatego poprawny tok myślenia jest następujący:

  1. Odczytaj z podsumowania PKPiR dochód (przychody minus koszty) za dany okres.
  2. Od tego dochodu odejmij składki na ubezpieczenia społeczne (skoro nie były w kosztach).
  3. Nie odejmuj składki zdrowotnej na etapie podstawy opodatkowania.

Odpowiedź "8 479,00 zł" odpowiada takiemu rozliczeniu: dochód z PKPiR został pomniejszony wyłącznie o składki społeczne, zgodnie z warunkiem zadania. Wyniki typu "7 454,72 zł" zwykle wynikają z błędnego pomniejszenia dochodu także o składkę zdrowotną, a wartości skrajne (np. "503,00 zł" lub "11 478,44 zł") wskazują na pomylenie znaków, etapów rozliczeń albo nieprawidłowe odczytanie danych z podsumowania PKPiR.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest podstawa opodatkowania w PKPiR?
Podstawa opodatkowania (dochód) w ujęciu PKPiR to co do zasady wynik przychody minus koszty, skorygowany o dopuszczalne odliczenia. W zadaniach egzaminacyjnych punktem startowym jest zwykle "podsumowanie PKPiR", a następnie stosuje się warunki z treści (np. składki społeczne nieujęte w kosztach).
Jak obliczyć dochód z podsumowania PKPiR krok po kroku?
Najpierw odczytaj sumę przychodów i sumę kosztów z podsumowania PKPiR. Następnie policz różnicę: dochód = przychody – koszty. Dopiero potem sprawdź, czy zadanie każe coś odjąć od dochodu (np. składki społeczne, jeśli nie były w kosztach) lub uwzględnić na etapie podatku.
Dlaczego składki społeczne mogą obniżać dochód, gdy nie są w kosztach?
Jeżeli składki społeczne przedsiębiorcy nie zostały wpisane do kosztów w PKPiR, to nie pomniejszyły wyniku "przychody – koszty". Wtedy mogą pomniejszyć dochód jako odliczenie, bo w przeciwnym razie byłyby w ogóle "pominięte" w rachunku podatkowym. Trzeba uważać, by nie odliczyć ich drugi raz.
Czy składkę zdrowotną odejmuje się od podstawy opodatkowania?
W typowej logice zadań egzaminacyjnych składka zdrowotna nie jest traktowana jako element pomniejszający dochód (podstawę), tylko jako kwota związana z rozliczeniem podatku. Dlatego w tym zadaniu nie odejmuje się jej na etapie podstawy opodatkowania, a uwzględnia się ją ewentualnie później – zgodnie z warunkami i rokiem.
Jakie są najczęstsze błędy przy zadaniach z odliczeniami składek?
Najczęściej myli się etapy: odliczenia od dochodu są odejmowane od podstawy, a odliczenia od podatku – od podatku. Drugi błąd to "podwójne rozliczenie" składek społecznych: raz w kosztach PKPiR i drugi raz jako odliczenie. Częsty jest też brak uważnego czytania warunku o nieujmowaniu składek w kosztach.
Kiedy składki społeczne wpisuje się do kosztów w PKPiR, a kiedy odlicza od dochodu?
W praktyce wybór zależy od przyjętego sposobu rozliczeń i zasad obowiązujących w danym okresie: składki społeczne mogą być ujmowane jako koszt w PKPiR albo odliczane od dochodu. W zadaniu podano wprost, że nie były zaliczane do kosztów, więc należy potraktować je jako odliczenie od dochodu, aby prawidłowo ustalić podstawę.
Jak rozpoznać w treści zadania, że nie wolno odjąć składki zdrowotnej od dochodu?
Sygnałem jest sformułowanie, że składka zdrowotna jest "do odliczenia od podatku" (czyli dotyczy podatku, a nie dochodu) oraz fakt, że zadanie pyta o podstawę opodatkowania. Jeśli w poleceniu nie ma wprost informacji o pomniejszaniu dochodu składką zdrowotną, nie odejmuje się jej na tym etapie.
Jak sprawdzić, czy nie zrobiłem podwójnego odliczenia składek społecznych?
Porównaj dane z PKPiR z treścią zadania: jeśli składki społeczne były już wpisane w koszty, to dochód z podsumowania jest już nimi pomniejszony i nie wolno odejmować ich drugi raz. Jeżeli zadanie mówi, że nie były w kosztach, to dopiero wtedy odejmujesz je od dochodu jako odliczenie.
Co oznacza w zadaniu "podsumowanie PKPiR" i jak je czytać?
"Podsumowanie PKPiR" to zestawienie sum przychodów i kosztów (czasem także innych kolumn) za okres. Czytając je, szukasz wartości potrzebnych do ustalenia dochodu: łącznych przychodów i łącznych kosztów. Dopiero potem stosujesz warunki z treści (np. jak potraktować składki przedsiębiorcy).
Jak przygotować się do egzaminu EKA.5 z zadań rachunkowych o PKPiR?
Ćwicz zadania na podsumowaniach PKPiR i zawsze zapisuj schemat: 1) przychody – koszty = dochód, 2) odliczenia od dochodu (np. składki społeczne, jeśli nie w kosztach), 3) dopiero potem elementy wpływające na podatek. Dobrą metodą jest robienie krótkiej listy: "co pomniejsza dochód", a "co pomniejsza podatek".
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że podstawę opodatkowania ustala się z podsumowania PKPiR jako przychody minus koszty (dochód).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.5 z działu: rozliczenia podatkowe i PKPiR
  • Komentarze/opracowania szkoleniowe wyjaśniające różnice: odliczenie od dochodu vs odliczenie od podatku
  • Zestawy zadań rachunkowych z PKPiR (podsumowania miesięczne/roczne) z rozwiązaniami krok po kroku
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego