Koszt wyprodukowania jednej sztuki (koszt jednostkowy) wyznacza się przez podzielenie całkowitego kosztu wytworzenia przez liczbę wyprodukowanych wyrobów:
koszt jednostkowy = koszt wytworzenia wyrobów gotowych / ilość wyprodukowanych wyrobów
W tabeli podano (dla A, B, C, D) zarówno "Koszt wytworzenia wyrobów gotowych", jak i "Ilość wyprodukowanych wyrobów gotowych". Kluczowe jest to, że ilość produkcji jest identyczna dla wszystkich przedsiębiorstw i wynosi 1000 szt. Dzięki temu koszt jednostkowy będzie proporcjonalny do kosztu całkowitego: firma z najwyższym kosztem wytworzenia będzie miała także najwyższy koszt na 1 sztukę.
Dla porównania można wykonać obliczenia:
- A: 25 000 zł / 1000 szt. = 25 zł/szt.
- B: 30 000 zł / 1000 szt. = 30 zł/szt.
- C: 28 000 zł / 1000 szt. = 28 zł/szt.
- D: 26 000 zł / 1000 szt. = 26 zł/szt.
Najwyższy koszt jednostkowy ma więc odpowiedź "B", bo 30 zł/szt. jest największą z otrzymanych wartości.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? "A", "C" i "D" mają niższy całkowity koszt wytworzenia przy tej samej liczbie sztuk, więc po przeliczeniu na jedną sztukę ich koszty jednostkowe są odpowiednio niższe. Typową pułapką jest patrzenie tylko na koszty bezpośrednie (materiały i płace) lub pomijanie kosztów wydziałowych; jednak w zadaniu porównujemy pełny koszt wytworzenia, czyli sumę kosztów bezpośrednich i wydziałowych.