KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2015 (test 2)

PYTANIE NR 16.
Korzystając z tabeli obciążalności prądowej przewodów, dobierz przewód o najmniejszym przekroju żył miedzianych do wykonania trójfazowej instalacji wtynkowej, która jest zabezpieczona wyłącznikiem instalacyjnym z oznaczeniem B20.
Ilustracja przedstawia tabelę obciążalności prądowej przewodów, która jest kluczowym elementem w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór przekroju polega na tym, aby obciążalność długotrwała przewodu w instalacji wtynkowej była nie mniejsza niż prąd znamionowy zabezpieczenia. Dla wyłącznika B20 minimalny przekrój Cu w typowych tabelach dla przewodu 5‑żyłowego to 2,5 mm². 1,5 mm² bywa za mały, a 4 i 6 mm² nie spełniają warunku "najmniejszego przekroju".

Pełne wyjaśnienie:

W doborze przewodu do obwodu chronionego wyłącznikiem instalacyjnym kluczowa jest zasada, że przewód nie może być przeciążany. W praktyce oznacza to porównanie prądu znamionowego zabezpieczenia (tu: 20 A) z obciążalnością prądową długotrwałą przewodu odczytaną z tabel dla danego sposobu ułożenia (tu: instalacja wtynkowa) oraz dla danego materiału żył (miedź).

Odpowiedź "YDY 5x2,5 mm2" jest właściwa, ponieważ w typowych zestawieniach obciążalności dla przewodów miedzianych układanych w tynku przekrój 2,5 mm² ma obciążalność pozwalającą na współpracę z zabezpieczeniem 20 A, przy zachowaniu wymogu doboru najmniejszego przekroju spełniającego warunek.

  • "YDY 5x1,5 mm2" jest nieprawidłowe, bo w wielu warunkach ułożenia w tynku obciążalność 1,5 mm² może okazać się niższa niż 20 A. Skutkiem byłoby ryzyko przegrzewania przewodu zanim zadziała zabezpieczenie.
  • "YADY 5x4 mm2" i "YADY 5x6 mm2" nie spełniają polecenia doboru najmniejszego przekroju. Choć większy przekrój zwykle zwiększa zapas obciążalności, to nie jest to odpowiedź wymagana w tym typie zadania.

Na egzaminie warto pamiętać o trzech krokach: (1) odczytaj In zabezpieczenia (B20 → 20 A), (2) wybierz właściwą tabelę dla sposobu ułożenia i liczby żył obciążonych, (3) wskaż najmniejszy przekrój, dla którego obciążalność przewodu jest co najmniej równa prądowi zabezpieczenia. Jeżeli w zadaniu nie podano korekt (temperatura, grupowanie przewodów), przyjmuje się warunki standardowe tabel używanych w materiałach dydaktycznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
B20 oznacza wyłącznik nadprądowy o prądzie znamionowym 20 A i charakterystyce zadziałania typu B. W praktyce służy do ochrony przewodów przed przeciążeniem i zwarciem, a typ B jest często stosowany w obwodach ogólnego przeznaczenia w budynkach.
Dobór wykonuje się tak, aby obciążalność długotrwała przewodu (z tabel dla danego sposobu ułożenia) była co najmniej równa 20 A. Następnie wybiera się najmniejszy przekrój, który spełnia ten warunek, z uwzględnieniem materiału żył (Cu/Al) i warunków pracy.
Przekrój 1,5 mm² może mieć zbyt małą obciążalność w zależności od sposobu ułożenia (np. w tynku), temperatury i liczby obciążonych żył. Gdy obciążalność jest niższa niż 20 A, przewód może się przegrzewać, zanim zabezpieczenie zadziała, co pogarsza trwałość izolacji.
Gdy zadanie dotyczy typowej instalacji wtynkowej i używa standardowych tabel obciążalności dla przewodów miedzianych, 2,5 mm² często jest minimalnym przekrojem współpracującym z zabezpieczeniem 20 A. Ostatecznie zależy to jednak od założeń tabeli (sposób ułożenia, korekty).
Sposób ułożenia wpływa na odprowadzanie ciepła z przewodu. W tynku chłodzenie bywa gorsze niż w powietrzu, więc ta sama żyła może mieć niższą dopuszczalną obciążalność. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych trzeba korzystać z tabel właściwych dla ułożenia wtynkowego.
Większy przekrój zwykle daje większy zapas obciążalności i mniejsze spadki napięcia, ale nie zawsze jest "lepszy" w zadaniu egzaminacyjnym. Gdy pytanie wymaga najmniejszego przekroju, wybór większego przekroju jest błędem formalnym, mimo że technicznie może działać poprawnie.
Zapis 5x2,5 mm² oznacza przewód pięciożyłowy, gdzie każda żyła ma przekrój 2,5 mm². W instalacjach trójfazowych odpowiada to zwykle układowi 3P+N+PE (trzy fazy, przewód neutralny i ochronny), co pasuje do wielu obwodów trójfazowych w budynkach.
Najważniejsze jest dobranie tabeli do materiału żył (miedź/aluminium), sposobu ułożenia (w tynku, w rurce, w powietrzu), oraz liczby obciążonych żył. Te trzy elementy najczęściej decydują, czy dany przekrój spełnia warunek dla prądu zabezpieczenia.
Wymóg "najmniejszego przekroju" sprawdza umiejętność optymalnego doboru: przewód ma spełnić warunki bezpieczeństwa, ale bez nieuzasadnionego przewymiarowania. To typowe w praktyce kosztowej i montażowej, gdzie dobiera się rozwiązanie poprawne, a zarazem ekonomiczne.
Typowe błędy to: wybór przekroju "na pamięć" zamiast z tabeli, nieuwzględnienie sposobu ułożenia (wtynkowo vs w powietrzu), pomijanie liczby żył obciążonych oraz ignorowanie słowa "minimalny". Pomaga metoda: In → tabela właściwa → najmniejszy przekrój spełniający warunek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 26% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dobór przekroju polega na tym, aby obciążalność długotrwała przewodu w instalacji wtynkowej była nie mniejsza niż prąd znamionowy zabezpieczenia.

Źródła:

  • PN-HD 60364-5-52:2011 (lub nowsze wydanie), Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Oprzewodowanie, rozdział dotyczący obciążalności prądowej przewodów i sposobów ułożenia
  • PN-EN 60898-1:2019-11, Wyłączniki do zabezpieczenia nadprądowego instalacji domowych i podobnych (MCB), część dot. prądu znamionowego i charakterystyk wyzwalania typu B

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z zakresu instalacji elektrycznych niskiego napięcia (dobór przewodów i zabezpieczeń)
  • Tablice obciążalności prądowej przewodów i kabli dla różnych sposobów ułożenia (materiały dydaktyczne do kwalifikacji elektrycznych)
  • Instrukcje producentów przewodów (karty katalogowe – zakres temperatur pracy, dopuszczalne obciążenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego