KWALIFIKACJA SPC2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 4.
Korzystając z zamieszczonej receptury, określ ile kg migdałów należy pobrać z magazynu, aby wyprodukować 500 kg marcepana.
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą na 100 kg marcepana.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyprodukować 500 kg marcepana, z receptury odczytuje się udział migdałów w masie wyrobu. Jeżeli migdały stanowią 25% wsadu, to potrzebna ilość wynosi 500 kg × 0,25 = 125 kg. Resztę masy stanowią pozostałe składniki zgodnie z recepturą.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe są dwa kroki: odczytanie z receptury, jaki jest udział migdałów w marcepanie, oraz przeliczenie tej wartości na planowaną masę partii produkcyjnej (500 kg).

Jeżeli receptura wskazuje, że migdały stanowią 25% masy marcepana, to oznacza to, że na każde 100 kg wyrobu przypada 25 kg migdałów. Dla partii 500 kg wykonujemy przeskalowanie:

  • 25% = 0,25
  • masa migdałów = 500 kg × 0,25 = 125 kg

Dlatego poprawna jest odpowiedź "125 kg" – wynika wprost z proporcji recepturowej i masy planowanej produkcji.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "20 kg" – to wartość zbyt mała; zwykle wynika z pomylenia wielkości partii (np. policzenia dla 80 kg lub wykonania niepełnego przeskalowania) albo błędnego odczytu udziału z receptury.
  • "200 kg" – to wartość zawyżona; często pojawia się, gdy ktoś błędnie przyjmie 40% zamiast 25% lub pomyli zapis receptury (np. weźmie inną pozycję/kolumnę).
  • "1 250 kg" – to wynik nielogiczny dla partii 500 kg (ilość składnika nie może przekroczyć masy całego wyrobu). Taki błąd bywa skutkiem pomylenia dzielenia z mnożeniem przez procent lub przesunięcia przecinka (0,25 vs 2,5).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybki "test rozsądku" — jeśli składnik ma 25% udziału, to jego masa musi być około 1/4 z 500 kg, czyli w przybliżeniu 125 kg. Takie oszacowanie pozwala szybko wychwycić wyniki zbyt duże lub zbyt małe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z receptury udział migdałów (np. 25% albo 25 kg na 100 kg wyrobu). Potem przeskaluj do 500 kg: masa migdałów = 500 × udział. Dla 25% będzie to 500 × 0,25 = 125 kg.
Procent w recepturze najczęściej oznacza udział masowy składnika w gotowym wyrobie lub we wsadzie. Np. 25% migdałów znaczy, że na 100 kg marcepana przypada 25 kg migdałów, a reszta to pozostałe składniki.
Receptury bywają podane na inną wielkość partii (np. 100 kg, 10 kg, 1 kg). Jeśli produkcja ma 500 kg, trzeba użyć proporcji, aby zachować ten sam skład i jakość. Bez przeskalowania produkt może wyjść zbyt słodki, zbyt suchy lub niezgodny z normą zakładową.
Najczęściej myli się jednostki (kg vs %), bierze się dane z niewłaściwej kolumny receptury albo zapomina o przeliczeniu procentu na ułamek (25% = 0,25). Częsty jest też brak kontroli wyniku: składnik nie może ważyć więcej niż cały wyrób.
Tak. Zrób szybkie oszacowanie: jeśli migdały mają 25% udziału, to powinno wyjść około 1/4 z 500 kg, czyli ~125 kg. Taki "test rozsądku" pozwala od razu odrzucić wyniki skrajne, np. większe niż 500 kg lub podejrzanie małe.
Pobranie według bilansu wykonuje się przed przygotowaniem wsadu do mieszania/ucierania, gdy planowana jest konkretna partia produkcyjna. Operator powinien dobrać ilości zgodnie z recepturą, aby uniknąć braków na stanowisku i ograniczyć zwroty lub nadwyżki surowca.
Użyj prostego mnożnika skali. Dla 500 kg i receptury na 100 kg mnożnik wynosi 500/100 = 5. Każdy składnik z receptury mnożysz przez 5. To działa zarówno dla wartości w kilogramach, jak i dla innych jednostek, o ile są proporcjonalne do masy partii.
Bo 500 kg to masa całej partii gotowego wyrobu. Pojedynczy składnik (np. migdały) nie może mieć masy większej niż suma wszystkich składników, czyli większej niż masa finalna. Taki wynik wskazuje na błąd w procentach, w mnożeniu lub w zapisie dziesiętnym.
Zwróć uwagę na nagłówki tabeli/kolumn (np. "%", "kg/100 kg", "kg"). Jeśli jest znak "%", przelicz na ułamek i mnoż przez masę partii. Jeśli jest "kg na 100 kg", możesz najpierw policzyć proporcję (na 500 kg to razy 5), bez zamiany na procent.
Ćwicz trzy rzeczy: odczyt danych z tabeli receptury, zamianę procentów na ułamki oraz skalowanie partii (mnożnik 500/100, 250/50 itd.). Po każdym zadaniu rób kontrolę logiczną wyniku. To ogranicza błędy wynikające z pośpiechu i pomylenia kolumn.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Aby wyprodukować 500 kg marcepana, z receptury odczytuje się udział migdałów w masie wyrobu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z obliczeń procentowych (proporcje, przeskalowanie receptur)
  • Podręcznik/opracowanie szkolne z technologii gastronomicznej/cukierniczej: praca z recepturą i bilansem surowców
  • Zadania treningowe z bilansowania surowców dla partii produkcyjnych (arkusze ćwiczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego