KWALIFIKACJA HGT9 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 35.
Kosztem zmiennym jest należność za usługę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt zmienny to taki, który rośnie wraz z liczbą uczestników lub zakresem świadczeń. Wyżywienie zwykle rozlicza się "na osobę", więc przy większej grupie należność za usługę żywienia rośnie. Usługi pilota/przewodnika częściej mają charakter ryczałtu dla grupy.

Pełne wyjaśnienie:

Koszt zmienny w działalności turystycznej to koszt, którego wartość (w typowym modelu rozliczeń) zmienia się wraz z liczbą klientów/uczestników albo z liczbą "porcji" danego świadczenia. W praktyce organizowania usług na obszarach wiejskich łatwo to zauważyć w elementach pakietu: nocleg, wyżywienie, bilety wstępu, ubezpieczenie czy materiały dla uczestników często są liczone w stawce za osobę.

Odpowiedź "wyżywienia uczestników." jest poprawna, ponieważ catering/wyżywienie najczęściej rozlicza się wprost od liczby osób (np. liczba śniadań, obiadów, kolacji). Gdy grupa jest większa, rośnie liczba posiłków do przygotowania i wydanych porcji, a więc rośnie też należność dla dostawcy lub koszt własny organizatora.

Pozostałe propozycje mogą w wielu realnych sytuacjach być rozliczane ryczałtowo (czyli niezależnie od liczby uczestników), dlatego nie są najlepszym przykładem kosztu zmiennego w ujęciu egzaminacyjnym:

  • "przewodnictwa turystycznego." – przewodnik często ma stawkę za usługę dla grupy (np. za dzień lub trasę), więc koszt nie musi rosnąć proporcjonalnie do każdej dodatkowej osoby.
  • "transportową zakupioną w czarterze." – czarter bywa kupowany jako usługa za pojazd/trasę/czas, więc po zapełnieniu miejsc koszt jednostkowy na osobę maleje, a sama należność nie musi zmieniać się przy każdej kolejnej osobie.
  • "pilotażu wycieczek." – praca pilota również często jest wyceniana jako ryczałt za obsługę imprezy, a nie jako stawka za każdego uczestnika.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz odpowiedzi, pytaj siebie: czy dodanie jednej osoby powoduje powstanie dodatkowej jednostki świadczenia? Jeśli tak (np. kolejny posiłek), łatwiej uzasadnić koszt zmienny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt zmienny to wydatek, który (w danym modelu rozliczeń) rośnie lub maleje wraz z liczbą klientów albo skalą usługi. W turystyce często są to elementy liczone "za osobę", np. posiłki czy bilety, bo każda dodatkowa osoba generuje kolejną jednostkę świadczenia.
Wyżywienie zwykle rozlicza się w stawce na osobę lub na porcję (np. śniadanie/obiad). Gdy liczba uczestników rośnie, rośnie liczba posiłków do zapewnienia, a więc rośnie łączna należność dla dostawcy lub koszt własny organizatora.
Nie zawsze. Przewodnik bywa rozliczany ryczałtowo za usługę dla grupy (np. za dzień lub trasę), więc łączny koszt może nie zmieniać się przy każdej dodatkowej osobie. Koszt zmienny pojawia się dopiero wtedy, gdy rozliczenie jest wprost "per uczestnik".
Zależy od sposobu rozliczenia. Jeśli płacisz za pojazd/trasę/czas (ryczałt), koszt jest bardziej stały względem liczby osób. Jeśli opłata jest naliczana od liczby pasażerów lub biletów, wtedy nabiera cech kosztu zmiennego.
Sprawdź, czy koszt rośnie wraz z "wolumenem": liczbą uczestników, porcji, noclegów, biletów. Jeśli dodanie jednej osoby powoduje konieczność zakupu dodatkowego świadczenia (np. posiłku), to typowy sygnał kosztu zmiennego. Przy ryczałcie dla grupy zwykle nie.
Najczęściej są to koszty zależne od liczby gości: wyżywienie, zużycie materiałów higienicznych, pranie pościeli przy rotacji gości, bilety wstępu kupowane dla uczestników, drobne upominki lub materiały do warsztatów liczone na osobę.
Koszt stały to wydatek, który w krótkim okresie nie zależy bezpośrednio od liczby klientów, np. część opłat stałych za obiekt, dzierżawa, część ubezpieczeń, stałe abonamenty czy minimalne koszty administracyjne. Może być "stały", nawet jeśli jest ponoszony co miesiąc.
Pilot często odpowiada za obsługę całej imprezy: organizację, kontakt, koordynację i realizację programu. W praktyce wycenia się to jako usługę dla całej grupy (za dzień lub za imprezę), a nie jako stawkę za każdego uczestnika, więc koszt nie musi rosnąć liniowo.
Wyodrębnienie kosztów zmiennych pozwala policzyć koszt na jednego uczestnika i sprawdzić, jak zmieni się wynik finansowy przy mniejszej lub większej liczbie osób. Potem dodaje się koszty stałe (często w przeliczeniu na osobę) i planowaną marżę, aby ustalić cenę sprzedaży.
Najczęstszy błąd to klasyfikowanie kosztu po nazwie usługi, a nie po sposobie rozliczenia (per osoba vs ryczałt). Drugi błąd to mylenie kosztu zmiennego z kosztem bezpośrednim. Warto zawsze zadać pytanie: czy łączny koszt wzrośnie po dodaniu 1 uczestnika?
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Koszt zmienny to taki, który rośnie wraz z liczbą uczestników lub zakresem świadczeń."

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych z rachunku kosztów w turystyce
  • Podręczniki i skrypty z podstaw rachunkowości zarządczej (koszty stałe i zmienne)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące kalkulacji imprez turystycznych i pakietowania usług

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego