KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 26.
Koszty bezpośrednie dla wykonania montaży urządzeń i systemów energetyki odnawialnej wynoszą: dla R – 2 000 zł; dla M – 3 000 zł; dla S – 200 zł. Wielkość kosztów pośrednich stanowi 80% i jest to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszty pośrednie oblicza się jako procent sumy kosztów bezpośrednich. Najpierw dodaj: 2 000 zł + 3 000 zł + 200 zł = 5 200 zł. Następnie policz 80% tej kwoty: 5 200 × 0,80 = 4 160 zł. To jest wartość narzutu kosztów pośrednich, a nie koszt całkowity.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano koszty bezpośrednie trzech pozycji (R, M, S). Koszty bezpośrednie to takie, które można jednoznacznie przypisać do konkretnego zlecenia (np. robocizna, materiały i sprzęt użyty w danym montażu). Koszty pośrednie (ogólne) to narzut obejmujący m.in. obsługę administracyjną, organizację i zarządzanie projektem czy koszty funkcjonowania firmy. W tym zadaniu koszty pośrednie stanowią 80% kosztów bezpośrednich, czyli liczymy je jako procent od sumy kosztów bezpośrednich.

Krok 1: zsumuj koszty bezpośrednie.
R: 2 000 zł
M: 3 000 zł
S: 200 zł
Suma: 2 000 + 3 000 + 200 = 5 200 zł.

Krok 2: oblicz 80% tej sumy.
80% = 0,80, więc:
5 200 × 0,80 = 4 160 zł.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "4 160 zł", bo dokładnie odpowiada definicji: koszty pośrednie = (suma kosztów bezpośrednich) × (wskaźnik narzutu).

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "1 760 zł" może wynikać z obliczenia procentu od niepełnej podstawy (np. pominięcia części kosztów) albo z błędnej arytmetyki.
  • "2 560 zł" przypomina 80% od 3 200 zł, co sugeruje nieuwzględnienie jednego ze składników (częsty błąd uwagi przy kilku liczbach w treści).
  • "4 000 zł" bywa efektem zaokrąglania "na oko" lub zakotwiczenia na "okrągłej" liczbie zamiast wykonania obliczeń.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "narzut X%", najpierw ustal podstawę naliczenia (tu: suma R+M+S), a dopiero potem zastosuj procent. Zwróć też uwagę, czy pytanie dotyczy samego narzutu, czy kosztu całkowitego (bezpośrednie + pośrednie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty bezpośrednie to wydatki, które da się przypisać do konkretnego zlecenia montażowego, np. materiały, robocizna brygady, wynajem sprzętu użytego na tej budowie. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle są podane jako kilka pozycji, które należy zsumować.
Koszty pośrednie (ogólne) to narzut związany z funkcjonowaniem firmy i obsługą projektu, np. administracja, organizacja pracy, utrzymanie biura i magazynu, część logistyki. W kalkulacji ofertowej często liczy się je jako procent od kosztów bezpośrednich.
Najpierw policz sumę kosztów bezpośrednich, a potem pomnóż ją przez 0,80. Przykład: jeśli suma wynosi 5 200 zł, to koszty pośrednie = 5 200 × 0,80 = 4 160 zł. To jest sam narzut, bez dodawania kosztów bezpośrednich.
Bo pytanie dotyczy wartości kosztów pośrednich, czyli ile wynosi 80% podstawy. Dodawanie 80% ma sens dopiero wtedy, gdy liczymy koszt całkowity (bezpośrednie + pośrednie). Tu trzeba wyliczyć sam narzut, więc stosuje się mnożenie przez 0,80.
Najczęstsze błędy to: (1) pominięcie jednej pozycji w sumie kosztów bezpośrednich, (2) potraktowanie 80% jako "80" zamiast 0,80, (3) policzenie narzutu tylko od jednej pozycji, a nie od sumy, (4) wyliczenie kosztu całkowitego, gdy pytanie dotyczy samego narzutu.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych narzut procentowy liczy się od łącznej sumy kosztów bezpośrednich, chyba że treść wyraźnie mówi inaczej. Dlatego najpierw dodaje się wszystkie składowe (np. R+M+S), a dopiero potem stosuje procent do uzyskanej sumy.
Narzut pojawia się zwykle na etapie przygotowania oferty i budżetu realizacji. Firma musi pokryć koszty ogólne (organizacja, zarządzanie, administracja), więc dolicza je procentowo do kosztów bezpośrednich. Na egzaminie takie narzuty są podawane jako stały procent.
Wypatruj sformułowań: "koszty pośrednie stanowią X%" oznacza, że masz policzyć sam narzut. Gdyby pytanie dotyczyło kosztu całkowitego, zwykle pojawiłoby się "łączne koszty" albo "koszt całkowity". W razie wątpliwości porównaj: narzut to część podstawy, a całkowity jest większy.
Jeśli w obliczeniach pojawiają się grosze, warto trzymać się zasad zaokrągleń stosowanych w zadaniach (najczęściej do 2 miejsc po przecinku lub do pełnych zł, zależnie od polecenia). W tym przykładzie wynik jest całkowity (4 160 zł), więc zaokrąglenia nie są potrzebne.
Ćwicz schemat: 1) suma kosztów bezpośrednich2) obliczenie procentu narzutu3) decyzja, czy pytanie chce narzut czy całość. Rozwiązuj krótkie zadania na procenty i kontroluj wynik: 80% z 5 200 musi być mniejsze niż 5 200, co pomaga szybko wyłapać błędy.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Koszty pośrednie oblicza się jako procent sumy kosztów bezpośrednich."

Źródła:

  • Project Management Institute: "A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide)", 7th Edition, rozdziały dot. estymacji kosztów i budżetowania, 2021
  • Charles T. Horngren, Srikant M. Datar, Madhav V. Rajan: "Cost Accounting: A Managerial Emphasis", zagadnienia: klasyfikacja kosztów i narzuty kosztów pośrednich, (wydanie zależne od publikacji)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów/kosztorysowania w usługach technicznych
  • Zadania ćwiczeniowe z procentów i narzutów (arkusze egzaminacyjne, repetytoria)
  • Podstawy rachunkowości zarządczej: klasyfikacja kosztów bezpośrednich i pośrednich

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego