KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 28.
Które kryterium jest najwłaściwsze przy podejmowaniu decyzji o użyciu pestycydów w uprawie towarowej zbóż?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próg ekonomicznej szkodliwości to poziom liczebności agrofaga lub nasilenia choroby, przy którym koszt zabiegu chemicznego równoważy straty w plonie. Dlatego jest podstawowym kryterium decyzji o oprysku; faza rozwojowa, uszkodzenia i objawy są ważne pomocniczo, ale nie przesądzają same.

Pełne wyjaśnienie:

W integrowanej ochronie roślin decyzja o zastosowaniu pestycydu nie powinna wynikać wyłącznie z samego faktu, że na plantacji widać szkodnika lub objawy choroby. Najwłaściwszym kryterium jest próg ekonomicznej szkodliwości, czyli taki poziom nasilenia występowania agrofaga, przy którym opłaca się wykonać zabieg: przewidywana wartość uratowanego plonu (lub jakości) jest co najmniej równa kosztowi zabiegu.

To kryterium łączy elementy biologiczne i gospodarcze: wymaga monitoringu (lustracji), oceny nasilenia zagrożenia oraz oszacowania ryzyka strat. Dzięki temu ogranicza się zabiegi "na wszelki wypadek", co ma znaczenie dla kosztów produkcji, ryzyka odporności oraz bezpieczeństwa żywności.

  • Faza rozwojowa rośliny wpływa na wrażliwość uprawy i dobór terminu, ale sama nie mówi, czy straty będą na tyle duże, by zabieg był uzasadniony.
  • Rodzaj powstałych uszkodzeń pomaga rozpoznać problem i ocenić jego charakter, lecz bez odniesienia do progu nie przesądza o opłacalności i konieczności zabiegu.
  • Pierwsze objawy choroby są sygnałem do diagnostyki i intensywniejszego monitoringu, ale mogą być mylące (np. niewielkie nasilenie, brak wpływu na plon, warunki pogodowe ograniczające rozwój). Sama obecność objawów nie jest równoznaczna z przekroczeniem progu.

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: objawy i faza rozwojowa pomagają ocenić sytuację, natomiast decyzję o zabiegu chemicznym uzasadnia przekroczenie progu ekonomicznej szkodliwości potwierdzone monitoringiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To graniczny poziom nasilenia agrofaga (np. liczebność szkodnika lub porażenie chorobą), przy którym koszt zabiegu ochrony roślin jest równy lub mniejszy od przewidywanych strat w plonie/jakości. Po przekroczeniu progu zabieg staje się ekonomicznie uzasadniony.
Pierwsze objawy są sygnałem do rozpoznania i monitoringu, ale nie zawsze oznaczają groźne straty. Nasilenie może być zbyt małe, a warunki mogą ograniczyć rozwój choroby. Decyzję podejmuje się w oparciu o ocenę ryzyka strat i próg ekonomicznej szkodliwości.
Monitoring (lustracje) pozwala ocenić, ile jest agrofagów i jak szybko rośnie zagrożenie. Dzięki temu można porównać wyniki obserwacji z progami szkodliwości i zaplanować zabieg tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione. Ogranicza to koszty i zbędne stosowanie pestycydów.
Faza rozwojowa wpływa na wrażliwość roślin i dobór terminu, dawki lub preparatu, ale sama nie przesądza o konieczności zabiegu. Może być tak, że roślina jest w "wrażliwym" stadium, lecz nasilenie agrofaga nie przekracza progu ekonomicznej szkodliwości.
Częsty błąd to automatyczne wykonywanie zabiegu po zauważeniu objawów lub uszkodzeń, bez policzenia/oceny nasilenia i porównania z progiem. Inny błąd to opieranie decyzji wyłącznie na fazie rozwojowej rośliny. Poprawnie: diagnoza + monitoring + próg ekonomiczny.
Oznacza to, że korzyść z zabiegu (wartość uratowanego plonu lub jakości) jest większa niż koszt jego wykonania (środek, robocizna, paliwo, amortyzacja). Jeżeli straty bez zabiegu byłyby mniejsze niż koszt oprysku, zabieg nie jest opłacalny.
Nie. Progi zależą m.in. od gatunku uprawy, agrofaga, fazy rozwojowej roślin, spodziewanej ceny plonu, poziomu plonowania i kosztu zabiegu. Dlatego w praktyce korzysta się z metodyk i zaleceń dla konkretnej uprawy oraz prowadzi bieżący monitoring.
Pomocne są: faza rozwojowa roślin (wrażliwość), tempo rozwoju objawów, rozpoznanie sprawcy uszkodzeń, warunki pogodowe oraz historia pola. Te informacje wspierają ocenę ryzyka i dobór strategii, ale decyzję o zabiegu chemicznym opiera się na progach i opłacalności.
Ucz się definicji progu ekonomicznej szkodliwości i tego, czemu służy w integrowanej ochronie. Ćwicz odróżnianie: kryteriów diagnostycznych (objawy, uszkodzenia) od decyzyjnych (próg). Przeglądaj metodyki ochrony roślin i przykłady z lustracji plantacji.
Gdy uszkodzenia są poniżej progu i nie przełożą się na stratę plonu, albo gdy przyczyna nie jest właściwie rozpoznana (np. uszkodzenia mechaniczne lub fizjologiczne). Błąd pojawia się też wtedy, gdy pomija się koszty i wykonuje zabieg "profilaktycznie" bez podstaw.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Próg ekonomicznej szkodliwości to poziom liczebności agrofaga lub nasilenia choroby, przy którym koszt zabiegu chemicznego równoważy straty w plonie."

Źródła:

  • Dyrektywa 2009/128/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (Integrated Pest Management – zasady ogólne), EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009L0128 (dostęp: 2026-02-18)
  • EPPO Standard PP 1/296(1) "Principles of good plant protection practice" (powiązanie decyzji o zabiegach z monitoringiem i progami), EPPO: https://gd.eppo.int/standards/PP1 (dostęp: 2026-02-18)
  • FAO, "Integrated Pest Management (IPM)" – materiały opisujące podejście IPM, monitoring i decyzje o zabiegach, FAO: https://www.fao.org/agriculture/crops/thematic-sitemap/theme/pests/ipm/en/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin (IO)
  • Metodyki integrowanej ochrony dla upraw (progi i monitoring)
  • Podręczniki z ochrony roślin i ekonomiki zabiegów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego