KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 7.
Książka 320-stronicowa formatu A5, wydrukowana na arkuszach formatu B1, jest skompletowana z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby ustalić liczbę składek, trzeba znać liczbę stron A5 uzyskiwanych z jednego arkusza B1 po zadruku dwustronnym i złożeniu. W typowym układzie 4×4 na jednej stronie B1 mieści się 16 stron A5, więc arkusz dwustronny daje 32 strony. Zatem 320÷32=10 składek.

Pełne wyjaśnienie:

W produkcji książki "składka" oznacza zestaw stron powstały z jednego arkusza po zadruku (zwykle dwustronnym) oraz falcowaniu. Kluczowe jest więc ustalenie, ile stron formatu A5 przypada na jeden arkusz B1 po wykonaniu pełnego cyklu: montaż (imposycja) → druk awersu i rewersu → falcowanie.

Dla formatu A5 na arkuszu B1 często rozpatruje się układ, w którym na jednej stronie arkusza mieści się 16 stron A5 (np. 4×4 użytki). Ponieważ druk jest dwustronny, po zadruku obu stron łączna liczba stron przypadających na jeden arkusz wynosi 2×16 = 32 strony. Taki arkusz, po odpowiednim złożeniu, tworzy składkę 32-stronicową.

Książka ma 320 stron, więc liczbę składek oblicza się, dzieląc liczbę stron książki przez stronność składki: 320 ÷ 32 = 10. Odpowiedź "10 składek" wynika więc z przyjęcia składki 32-stronicowej.

Pozostałe odpowiedzi odpowiadają innym możliwym założeniom stronności składki, spotykanym w praktyce (np. 20- lub 16-stronicowym), ale bez doprecyzowania schematu w treści pytania nie stanowią one wyniku dla przyjętego tu typowego przeliczenia B1→A5. "16 składek" odpowiadałoby składce 20-stronicowej (320 ÷ 20), "20 składek" składce 16-stronicowej (320 ÷ 16), a "32 składek" składce 10-stronicowej, która nie jest standardową stronnością składki.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: najpierw ustal stronność z jednego arkusza po druku dwustronnym, dopiero potem dziel liczbę stron publikacji. Jeżeli w zadaniu nie podano stronności składki wprost, trzeba ją wywnioskować z typowego układu użytków dla podanych formatów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Składka to zadrukowany arkusz (zwykle dwustronnie), który po falcowaniu tworzy zestaw kolejnych stron publikacji. Składki kompletuje się w odpowiedniej kolejności, aby zbudować blok książki przed oprawą. Stronność składki zależy od formatu arkusza, formatu wyrobu i sposobu montażu.
Trzeba znać stronność jednej składki (np. 16, 20, 32 strony). Potem wykonuje się dzielenie: liczba stron książki ÷ liczba stron w składce. Przykład: jeśli składka ma 32 strony, to 320 ÷ 32 = 10 składek. Bez ustalenia stronności składki wynik nie jest jednoznaczny.
Ponieważ na arkuszu drukuje się osobno awers i rewers. Jeżeli na jednej stronie arkusza mieści się 16 stron A5 (użytków), to po zadruku obu stron mamy łącznie 2×16 = 32 strony. Dopiero taki komplet (po falcowaniu) tworzy składkę o określonej stronności.
W praktyce często spotyka się składki 4-, 8-, 16-, 20-, 32- i 64-stronicowe. Dobór zależy m.in. od formatu, gramatury i grubości papieru, rodzaju oprawy, możliwości falcerki oraz ekonomiki produkcji. Dlatego ta sama liczba stron książki może być złożona z różnej liczby składek.
Imposycja (montaż) to rozmieszczenie stron na arkuszu drukarskim tak, aby po złożeniu uzyskać poprawną kolejność stron. To, czy z arkusza powstanie składka 16-, 20- czy 32-stronicowa, wynika właśnie z przyjętego schematu imposycji i późniejszego falcowania oraz ewentualnego cięcia arkusza.
W wielu typowych rozważaniach przyjmuje się, że na jednej stronie arkusza B1 mieści się 16 stron formatu A5 (układ 4×4). Po zadruku dwustronnym daje to łącznie 32 strony na jeden arkusz. Taka wartość bywa podstawą do obliczania liczby składek w książce, gdy zakłada się składkę 32-stronicową.
Nie. Sama matematyka (dzielenie stron) działa dopiero wtedy, gdy ustalisz stronność składki, a ta zależy od technologii: schematu imposycji, falcowania, oprawy, papieru i możliwości maszyn. Dlatego w praktyce drukarnie mogą dobrać inny układ (np. 20 stron), choć arytmetycznie "da się" policzyć kilka wariantów.
Typowe pomyłki to: liczenie stron tylko z jednej strony arkusza (pominięcie druku dwustronnego), mylenie liczby użytków z liczbą stron w składce oraz automatyczne przyjęcie "standardowej" stronności bez sprawdzenia, czy wynika z formatu. Warto zawsze zapisać krok: strony/strona × 2 = strony/arkusz.
Składki 20-stronicowe mogą wynikać z konkretnego schematu falcowania i cięcia dopasowanego do parku maszynowego lub optymalizacji odpadu papieru. Mogą też być wygodne przy określonej grubości papieru i rodzaju oprawy. Na egzaminie jednak trzeba kierować się założeniem wynikającym z treści zadania.
Ćwicz przeliczanie: format arkusza → liczba użytków na jednej stronie → druk dwustronny → stronność składki → liczba składek. Pomaga robienie prostych szkiców układów (np. 4×4) oraz zapamiętanie typowych stronności składek. Dodatkowo warto przeanalizować kilka przykładów makiet dla książek.
info

Około 27% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Aby ustalić liczbę składek, trzeba znać liczbę stron A5 uzyskiwanych z jednego arkusza B1 po zadruku dwustronnym i złożeniu."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", definicje formatów serii A i B
  • Wikipedia (EN): "Paper size" oraz sekcja o ISO 216 (wymiary serii A i B), https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu montażu i imposycji w druku offsetowym (składki 16/20/32)
  • Instrukcje technologiczne drukarni dotyczące falcowania i kompletowania składek
  • Dokumentacja producentów oprogramowania do impozycji (opisy układów użytków i składek) – jako materiał poglądowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego