KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 6.
Którą formę można wykonać przy pomocy urządzenia do bezpośredniego grawerowania form drukowych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bezpośrednie grawerowanie dotyczy wykonywania form przez nacinanie/wykonywanie komórek w materiale formowym, co jest charakterystyczne dla rotograwiury (forma wklęsłodrukowa, zwykle cylinder). Sitodruk opiera się na siatce, offset na formie płaskiej, a litografia nie jest tu kojarzona z grawerowaniem form.

Pełne wyjaśnienie:

"Urządzenie do bezpośredniego grawerowania form drukowych" wskazuje na technologię, w której informacja drukująca powstaje poprzez grawerowanie (mechaniczne lub laserowe) powierzchni formy. Taki sposób wytwarzania elementów drukujących jest typowy dla rotograwiury, czyli wklęsłodruku, gdzie obraz tworzą zagłębienia (komórki) na cylindrze/formie, które przenoszą farbę.

Dlatego odpowiedź "Rotograwiurową." jest poprawna: w rotograwiurze forma (najczęściej cylinder) może być wykonywana metodą bezpośredniego grawerowania, a następnie w procesie drukowania farba wypełnia wygrawerowane komórki.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo odnoszą się do technik, w których forma powstaje w inny sposób:

  • Sitodrukową. W sitodruku formą jest matryca z siatką, a obraz uzyskuje się przez zamknięcie/otwarcie oczek siatki (np. warstwą światłoutwardzalną). To nie jest typowy proces "grawerowania" formy w rozumieniu wytwarzania komórek na cylindrze.
  • Litograficzną. Litografia (historycznie) opiera się na zjawisku odpychania wody i tłuszczu na płaskiej powierzchni. To inny mechanizm tworzenia elementów drukujących niż bezpośrednie grawerowanie.
  • Offsetową. Offset wykorzystuje formę płaską, gdzie elementy drukujące i niedrukujące leżą w jednej płaszczyźnie, a rozdział wynika z własności hydrofilowych/hydrofobowych. Typowe wytwarzanie form offsetowych to naświetlanie i obróbka chemiczna, a nie bezpośrednie grawerowanie komórek wklęsłych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się słowo "grawerowanie" wprost, warto skojarzyć je z technikami, w których forma ma strukturę wklęsłą i wymaga wytworzenia zagłębień (komórek) przenoszących farbę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Forma rotograwiurowa to forma wklęsłodrukowa, najczęściej w postaci cylindra, na którego powierzchni znajdują się mikrozagłębienia (komórki) przenoszące farbę. Obraz drukujący wynika z geometrii tych komórek, a nie z podziału na obszary hydrofilowe i hydrofobowe.
Bo w rotograwiurze elementy drukujące to zagłębienia w formie. "Bezpośrednie grawerowanie" oznacza wytworzenie tych zagłębień poprzez nacinanie lub grawerowanie (np. laserowe) powierzchni cylindra. W wielu innych technikach forma powstaje przez naświetlanie i obróbkę warstwy, a nie przez grawer.
Oznacza wykonanie informacji drukującej bez pośrednich etapów kopiowania obrazu na formę, poprzez fizyczne ukształtowanie powierzchni formy (np. wygrawerowanie komórek). W kontekście pytania chodzi o technologię typową dla wklęsłodruku, gdzie właśnie geometria zagłębień odpowiada za przenoszenie farby.
Zwykle nie. Forma offsetowa jest płaska, a rozdział drukowania wynika z właściwości powierzchni (zwilżanie wodą i przyjmowanie farby), a nie z wygrawerowanych komórek. Typowe metody przygotowania form offsetowych opierają się na naświetlaniu i procesach chemicznych/obróbce warstw, a nie na bezpośrednim grawerze.
W rotograwiurze forma jest wklęsła (cylinder z komórkami), a farba wypełnia zagłębienia. W sitodruku formą jest siatka (szablon), przez którą farba jest przeciskana w miejscach otwartych oczek. To dwa różne mechanizmy przenoszenia farby i dwa różne typy "formy drukowej".
Najmocniejszą wskazówką jest słowo "grawerowanie". W technikach wklęsłodrukowych obraz tworzą zagłębienia, więc grawerowanie jest naturalnym sposobem wytworzenia elementów drukujących. W offsetcie i litografii kluczowe są zjawiska powierzchniowe (zwilżanie), a nie wykonywanie komórek wklęsłych.
Nie. Offset jest techniką druku płaskiego wywodzącą się z litografii, ale w praktyce przemysłowej offset oznacza konkretny proces z pośrednim przeniesieniem obrazu z formy na obciąg (a potem na podłoże). Litografia historycznie wiąże się z inną formą (np. kamień) i inną organizacją procesu.
Rotograwiurę stosuje się głównie w produkcji wysokonakładowej, gdzie opłaca się przygotowanie cylindra i ważna jest stabilność jakości w długich przebiegach. Często kojarzy się ją z drukiem opakowań i publikacji o dużych nakładach. Kluczowe jest tu użycie form wklęsłodrukowych.
Częsty błąd to wybieranie "offsetowej", bo to najczęściej omawiana technika w danej kwalifikacji. Inny błąd to mylenie pojęcia "forma" z "matrycą" w sitodruku i uznanie, że każda forma może być "grawerowana". Warto kojarzyć grawerowanie z formą wklęsłą (rotograwiura).
Najlepiej uczyć się przez skojarzenie: wypukły = elementy wystają, płaski = jedna płaszczyzna i chemia zwilżania, wklęsły = komórki/zagłębienia (często grawer), przepuszczalny = siatka (sitodruk). Taki podział szybko prowadzi do poprawnej odpowiedzi.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że bezpośrednie grawerowanie dotyczy wykonywania form przez nacinanie/wykonywanie komórek w materiale formowym, co jest charakterystyczne dla rotograwiury (forma wklęsłodrukowa, zwykle cylinder).

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Gravure printing" (opis wklęsłodruku/rotograwiury i form), https://www.britannica.com/technology/gravure-printing (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN), hasło: "Rotogravure" (opis cylindra i grawerowania komórek), https://en.wikipedia.org/wiki/Rotogravure (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Rotograwiura" (informacje ogólne o technice i formie), https://pl.wikipedia.org/wiki/Rotograwiura (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii poligraficznych (podział technik drukowania i charakterystyka form)
  • Materiały producentów i opisy technologii rotograwiury (grawerowanie cylindrów)
  • Encyklopedie i kompendia poligraficzne opisujące wklęsłodruk i rotograwiurę

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego