Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016 (test 2)



PYTANIE NR 22.
Którą funkcję logiczną realizuje blok, którego symbol graficzny w języku FBD przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia symbol graficzny bloku logicznego w języku FBD (Function Block Diagram), który realizuje funkcję
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol ">=1" w FBD oznacza funkcję OR (wynik 1, gdy co najmniej jedno wejście ma 1). Kółko na wyjściu bloku oznacza negację wyniku. Zatem jest to NOT(OR): wyjście ma 1 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia są 0. Tę funkcję nazywa się NOR.

Pełne wyjaśnienie:

W języku FBD (Function Block Diagram) poszczególne funkcje logiczne są przedstawiane jako bloki z charakterystycznym oznaczeniem wewnątrz oraz ewentualnymi znacznikami na wyjściu.

Oznaczenie ">=1" informuje, że blok realizuje zasadę "co najmniej jedno wejście ma stan 1", czyli odpowiada funkcji OR (alternatywie). Innymi słowy: OR daje 1 wtedy, gdy przynajmniej jeden z sygnałów wejściowych jest równy 1.

Kluczowy szczegół to małe kółko na wyjściu. W notacji logiki oznacza ono negację (NOT) sygnału wyjściowego danego bloku. Jeśli więc bazowa funkcja to OR, a na wyjściu jest negacja, to całość jest zanegowanym OR, czyli NOR (NOT-OR).

Konsekwencja działania NOR jest bardzo charakterystyczna: wyjście ma stan 1 tylko w sytuacji, gdy żadne wejście nie ma stanu 1 (czyli wszystkie wejścia są 0). Dla każdej innej kombinacji wejść (gdy pojawi się choć jedna "1") OR dałby 1, a po negacji otrzymujemy 0.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "OR" pomija kółko negacji – pasowałoby do bloku ">=1" bez negacji na wyjściu.
  • "XOR" dotyczy sytuacji "dokładnie jedno wejście = 1" i w FBD jest kojarzone z oznaczeniem "=1", a nie ">=1".
  • "XNOR" to zanegowany XOR (NOT-XOR) – byłby to blok "=1" z kółkiem negacji, więc inny symbol bazowy niż w zadaniu.

W praktyce mechatronicznej i automatyce przemysłowej NOR bywa używany np. do wykrycia stanu, że żaden z sygnałów (czujników, warunków) nie jest aktywny, co ułatwia budowę blokad i warunków bezpieczeństwa w programie PLC.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis ">=1" w bloku FBD?
Zapis ">=1" oznacza, że wyjście przyjmuje stan 1, gdy co najmniej jedno wejście jest równe 1. To jest graficzny zapis funkcji logicznej OR w FBD. Gdy wszystkie wejścia są 0, wynik OR jest 0.
Dlaczego kółko na wyjściu bloku zmienia OR na NOR?
Kółko na wyjściu to standardowe oznaczenie negacji (NOT). Jeśli bazowy blok realizuje OR, to negacja na wyjściu daje NOT(OR), czyli NOR. W praktyce oznacza to odwrócenie wyniku: 1 staje się 0, a 0 staje się 1.
Co to jest bramka NOR i kiedy daje stan 1?
NOR (NOT-OR) to zanegowana bramka OR. Daje stan 1 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia mają stan 0. Jeżeli choć jedno wejście ma 1, wynik OR byłby 1, a po negacji (NOR) otrzymujemy 0.
Jak odróżnić OR od NOR na schemacie FBD?
OR to blok z oznaczeniem ">=1" bez dodatkowego znacznika negacji. NOR wygląda podobnie, ale ma kółko na wyjściu, które oznacza NOT. Wystarczy więc sprawdzić, czy na wyjściu jest negacja.
Jak odróżnić XOR od XNOR w FBD?
XOR w FBD jest kojarzony z warunkiem "dokładnie jedno wejście = 1" i często ma symbol "=1". XNOR to negacja XOR, więc ma ten sam symbol bazowy "=1", ale z kółkiem negacji na wyjściu.
Czy z samej bramki NOR da się zbudować inne funkcje logiczne?
Tak, NOR jest bramką funkcjonalnie pełną, co w teorii logiki oznacza, że odpowiednio łącząc same bramki NOR można uzyskać inne funkcje (np. NOT, OR, AND). W praktyce w PLC zwykle używa się gotowych bloków, ale warto znać tę własność.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy rozpoznawaniu NOR w FBD?
Najczęściej: pomija się kółko negacji na wyjściu i wybiera OR, albo myli się ">=1" z "=1", co prowadzi do wskazania XOR/XNOR. Pomaga zasada: kółko na wyjściu zawsze oznacza negację funkcji bazowej.
Gdzie w praktyce PLC wykorzystuje się funkcję NOR?
NOR jest przydatny, gdy trzeba wykryć stan "żaden warunek nie jest spełniony", np. gdy żaden z czujników nie zgłasza aktywacji albo nie wystąpił żaden sygnał alarmowy. Takie warunki pojawiają się w blokadach, diagnostyce i logice bezpieczeństwa procesu.
Jak szybko sprawdzić NOR bez rysowania całej tabeli prawdy?
Wystarczy zapamiętać regułę: OR daje 1, gdy jest choć jedna "1". NOR to OR z negacją, więc daje 1 tylko wtedy, gdy OR dałby 0, czyli gdy wszystkie wejścia są 0. To najszybszy test na egzaminie.
Jakie wskazówki egzaminacyjne pomagają w zadaniach o FBD i bramkach?
Najpierw rozpoznaj symbol bazowy (">=1" vs "=1"), potem zawsze sprawdź, czy na wyjściu jest kółko (NOT). Dopiero na końcu dopasuj nazwę funkcji (OR/NOR lub XOR/XNOR). Ta kolejność minimalizuje błędy z pośpiechu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Symbol ">=1" w FBD oznacza funkcję OR (wynik 1, gdy co najmniej jedno wejście ma 1)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw logiki cyfrowej (tabele prawdy bramek)
  • Dokumentacja/poradniki do programowania PLC w FBD (opisy bloków logicznych)
  • Zadania treningowe z rozpoznawania symboli FBD i tworzenia prostych sieci logicznych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego