KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 14.
Która grupa czynności wykonywanych podczas ścielenia łóżka z obłożnie chorym narażonym na powstawanie odleżyn mają zastosowanie w ich profilaktyce?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Profilaktyka odleżyn podczas ścielenia polega na ograniczaniu ucisku i tarcia.
Kluczowe jest usunięcie okruchów oraz staranne wygładzenie i naciągnięcie dolnych warstw pościeli, aby nie tworzyły fałd uciskających skórę. Działania typu podkładanie koca pod materac nie zastępują eliminacji fałd i zanieczyszczeń.

Pełne wyjaśnienie:

W profilaktyce odleżyn najważniejsze są działania zmniejszające długotrwały ucisk oraz tarcie i siły ścinające, które uszkadzają skórę i tkanki u osób unieruchomionych. Podczas ścielenia łóżka elementem profilaktyki jest więc takie przygotowanie pościeli, aby nie tworzyła bodźców drażniących i uciskających.

Odpowiedź "Powymiatanie z łóżka okruchów, wygładzenie, naciągnięcie i podłożenie pod materac dolnych warstw pościeli." wskazuje komplet kluczowych czynności: usunięcie okruchów eliminuje punktowe uciski i mikrourazy, a wygładzenie i naciągnięcie dolnych warstw ogranicza powstawanie fałd. Fałdy pościeli działają jak "krawędzie" uciskające skórę, zwiększając ryzyko miejscowego niedokrwienia i uszkodzeń.

Odpowiedź "Zastosowanie łatwoślizgów, podłożenie wierzchniego przykrycia i koca pod materac od strony nóg pacjenta." jest myląca, bo choć materiały ułatwiające przesuwanie mogą zmniejszać tarcie w trakcie przekładania, samo podkładanie wierzchnich warstw i koca pod materac nie jest sednem profilaktyki podczas ścielenia i nie gwarantuje braku fałd czy zanieczyszczeń.

Odpowiedź "Zastosowanie łatwoślizgów, naciągnięcie i podłożenie pod materac wykrochmalonych dolnych warstw pościeli." zawiera element "wykrochmalonych" – to sformułowanie nie jest jednoznacznie kojarzone z poprawą bezpieczeństwa skóry w standardowej opiece, a nacisk powinien być położony na gładkość, brak fałd oraz czystość, nie na usztywnianie tkaniny.

Odpowiedź "Powymiatanie z łóżka okruchów, podłożenie wierzchniego przykrycia i koca pod materac od strony nóg pacjenta." obejmuje usunięcie okruchów, ale pomija kluczowy krok profilaktyczny: wygładzenie i naciągnięcie dolnych warstw. Bez tego nadal mogą powstawać fałdy zwiększające ucisk.

W praktyce: po zmianie pościeli zawsze sprawdź dłonią powierzchnię prześcieradła pod pacjentem (czy jest gładko), usuń drobne elementy i dopilnuj, by materiał był równomiernie napięty. To proste czynności, które realnie zmniejszają ryzyko odleżyn.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek powstające głównie przez długotrwały ucisk, tarcie i siły ścinające. U pacjentów leżących ryzyko rośnie, gdy skóra jest narażona na nacisk w tych samych miejscach, a pościel ma fałdy lub zanieczyszczenia powodujące dodatkowe mikrourazy.
Ścielenie ma znaczenie, bo fałdy prześcieradła i okruchy działają jak punktowy ucisk oraz zwiększają tarcie. Gładko ułożone, równo naciągnięte dolne warstwy pościeli zmniejszają ryzyko mikrourazów i miejscowego niedokrwienia skóry, szczególnie u osób obłożnie chorych.
Najważniejsze jest usunięcie okruchów i drobnych przedmiotów, a następnie dokładne wygładzenie i naciągnięcie dolnych warstw pościeli tak, aby nie było fałd. Po zakończeniu warto sprawdzić dłonią powierzchnię pod plecami i pośladkami pacjenta, czy nie ma zgrubień.
Okruchy powodują miejscowy, punktowy ucisk i mogą drażnić skórę przy każdym minimalnym ruchu. To zwiększa tarcie i ryzyko uszkodzeń naskórka. U pacjenta z ograniczoną czuciem lub ruchomością takie bodźce mogą pozostać niezauważone, a skutki narastać przez wiele godzin.
Tak, ponieważ fałd działa jak "krawędź" uciskająca skórę i może nasilać siły ścinające podczas zmiany pozycji. W efekcie dochodzi do gorszego ukrwienia tkanek i mikrourazów. Dlatego nacisk na wygładzenie i równe naciągnięcie pościeli jest elementem profilaktyki.
Łatwoślizgi mogą pomagać w bezpiecznym przemieszczaniu pacjenta, bo zmniejszają tarcie przy przekładaniu. Nie zastępują jednak podstaw profilaktyki odleżyn podczas ścielenia: czystości, braku okruchów oraz braku fałd w dolnych warstwach pościeli. To są dwa różne cele pielęgnacyjne.
Warto sprawdzić pościel bezpośrednio po zakończeniu ścielenia oraz po każdej zmianie pozycji chorego, gdy pacjent jest przesuwany w łóżku. Dodatkowo kontrola ma sens, gdy pacjent skarży się na dyskomfort albo zauważysz zaczerwienienia skóry w okolicach narażonych na ucisk.
Typowe błędy to pozostawienie fałd pod pacjentem, niedokładne usunięcie okruchów, zbyt mocne "podwijanie" warstw bez wygładzenia oraz skupienie się na wierzchnim przykryciu zamiast na dolnych warstwach mających bezpośredni kontakt ze skórą. Błędy te zwiększają tarcie i ucisk.
Na egzaminie ważna jest umiejętność rozpoznania działań zmniejszających ucisk i tarcie: gładka pościel, brak okruchów, właściwe naciągnięcie dolnych warstw oraz obserwacja skóry. Liczy się też rozumienie, że same akcesoria do przesuwania pacjenta nie zastępują prawidłowego przygotowania powierzchni łóżka.
Podkładanie koca pod materac może dotyczyć ułożenia wierzchniego okrycia, ale nie eliminuje kluczowych czynników ryzyka: fałd i zanieczyszczeń pod pacjentem. Profilaktyka odleżyn wymaga działań ukierunkowanych na powierzchnię kontaktu ciała ze spodnimi warstwami pościeli oraz ograniczanie tarcia w tej strefie.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że działania typu podkładanie koca pod materac nie zastępują eliminacji fałd i zanieczyszczeń.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące profilaktyki odleżyn i pielęgnacji chorego leżącego
  • Podręczniki z podstaw pielęgnowania i opieki długoterminowej (rozdziały: odleżyny, zmiana pościeli, komfort chorego)
  • Algorytmy/procedury wewnętrzne placówki: zmiana pościeli, pozycjonowanie, obserwacja skóry

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego