KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 14.
Która grupa czynności wykonywanych podczas ścielenia łóżka z długotrwale unieruchomionym w łóżku pacjentem narażonym na powstawanie odleżyn ma zastosowanie w ich profilaktyce?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Profilaktyka odleżyn podczas ścielenia łóżka polega na usunięciu drobin (np. okruchów) oraz na uzyskaniu gładkiej, napiętej pościeli bez fałd, bo fałdy i zanieczyszczenia zwiększają miejscowy ucisk oraz tarcie o skórę. Dlatego właściwy zestaw czynności to powymiatanie okruchów oraz wygładzenie i naciągnięcie dolnych warstw pościeli.

Pełne wyjaśnienie:

U pacjenta długotrwale unieruchomionego podstawowym problemem jest długotrwały ucisk na tkanki oraz współdziałające czynniki: tarcie, siły ścinające i często wilgoć. Podczas ścielenia łóżka można realnie zmniejszyć część z tych ryzyk, dbając o powierzchnię kontaktu ciała z podłożem.

Odpowiedź "Powymiatanie z łóżka okruchów, wygładzenie, naciągnięcie i podłożenie pod materac dolnych warstw pościeli." jest właściwa, ponieważ łączy dwa kluczowe elementy profilaktyki:

  • Usunięcie okruchów i drobin – nawet niewielkie zanieczyszczenia tworzą punktowy ucisk, mogą też zwiększać tarcie i podrażnienie skóry.
  • Wygładzenie i naciągnięcie dolnych warstw – fałdy pościeli działają jak "wałki" nacisku i nasilają tarcie; napięta, gładka pościel zmniejsza ryzyko mikrourazów oraz uszkodzeń skóry.

Pozostałe propozycje są mniej trafne, bo pomijają istotny aspekt gładkiej, napiętej powierzchni lub wprowadzają elementy, które nie są sednem profilaktyki w tym konkretnym opisie czynności:

  • "Powymiatanie z łóżka okruchów, podłożenie wierzchniego przykrycia pod materac od strony kończyn dolnych pacjenta." – usuwa okruchy, ale nie akcentuje wygładzenia i naciągnięcia dolnych warstw; samo podkładanie wierzchniego przykrycia nie rozwiązuje problemu fałd pod ciałem.
  • "Zastosowanie łatwoślizgów, naciągnięcie i podłożenie pod materac wykrochmalonych dolnych warstw pościeli." – łatwoślizgi mogą pomagać w ograniczaniu tarcia podczas zmiany pozycji, ale w odpowiedzi pojawia się "wykrochmalonych" (sztywność materiału może zwiększać dyskomfort i nie jest celem samym w sobie). Kluczowe jest przede wszystkim usunięcie nierówności i zanieczyszczeń.
  • "Zastosowanie łatwoślizgów, podłożenie wierzchniego przykrycia pod materac od strony kończyn dolnych pacjenta." – skupia się na akcesorium i wierzchnim okryciu, a nie na eliminacji fałd i drobin w warstwach znajdujących się pod pacjentem.

W praktyce, oprócz prawidłowego ścielenia, profilaktyka obejmuje także regularną zmianę pozycji, ocenę skóry i dobór właściwego podłoża (np. materaca przeciwodleżynowego) zgodnie z zaleceniami zespołu terapeutycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze jest usunięcie nierówności i punktów ucisku: okruchów, zagnieceń oraz fałd pościeli pod ciałem pacjenta. Gładka i napięta dolna warstwa zmniejsza tarcie i siły ścinające, a tym samym ryzyko uszkodzenia skóry u osoby długotrwale leżącej.
Okruchy działają jak małe "punkty nacisku" i zwiększają miejscowy ucisk na skórę. Dodatkowo nasilają tarcie przy drobnych ruchach pacjenta. To może prowadzić do podrażnień i mikrourazów, które u osoby unieruchomionej łatwiej przechodzą w uszkodzenia skóry.
Wygładzenie i naciągnięcie pościeli usuwa fałdy, które mogą uciskać skórę i powodować tarcie. Napięta, równa powierzchnia pomaga utrzymać komfort, ogranicza przesuwanie tkanin względem ciała i zmniejsza ryzyko powstania uszkodzeń wynikających z długotrwałego leżenia.
Samo podkładanie wierzchniego przykrycia pod materac nie jest kluczowym działaniem profilaktycznym. Odleżynom zapobiega głównie to, co znajduje się bezpośrednio pod pacjentem: brak okruchów, brak fałd i odpowiednie napięcie dolnych warstw pościeli, które zmniejszają ucisk i tarcie.
Siły ścinające powstają, gdy skóra "trzyma się" podłoża, a głębsze tkanki przesuwają się (np. przy zsuwaniu w łóżku). Zagniecenia i źle ułożona pościel mogą nasilać ten efekt. Dlatego ważne jest gładkie, równe podłoże i ostrożne techniki przemieszczania pacjenta.
Częste błędy to pozostawianie fałd pod pacjentem, niedokładne usuwanie okruchów, nierówne naciągnięcie prześcieradła oraz wykonywanie ruchów powodujących przesuwanie skóry po podłożu. Takie działania zwiększają tarcie i miejscowy ucisk, co sprzyja powstawaniu odleżyn.
Tarcie ogranicza się przez utrzymanie gładkiej, napiętej pościeli oraz stosowanie bezpiecznych technik przemieszczania pacjenta (np. z pomocą drugiej osoby, zgodnie z procedurą). Ważne jest, by nie "ciągnąć" pacjenta po prześcieradle, tylko odciążać i przemieszczać w kontrolowany sposób.
Szczególnie wtedy, gdy pacjent jest długotrwale unieruchomiony, ma ograniczone czucie, jest wyniszczony lub ma problemy z krążeniem. W tych sytuacjach nawet niewielka nierówność pod ciałem może szybko stać się źródłem ucisku i tarcia, więc pościel powinna być możliwie idealnie gładka.
Krochmalenie nie jest podstawowym elementem profilaktyki odleżyn. Najważniejsze są: czystość, brak okruchów, brak fałd i prawidłowe napięcie tkaniny pod pacjentem. Zbyt sztywna pościel może obniżać komfort i nie zastąpi działań takich jak zmiana pozycji czy ocena skóry.
Ucz się przez powiązanie czynności z mechanizmem: co zmniejsza ucisk, co zmniejsza tarcie, a co zwiększa ryzyko. Ćwicz w praktyce wygładzanie i napinanie dolnych warstw pościeli oraz identyfikowanie "punktów ucisku" (fałdy, okruchy). Na egzaminie szukaj odpowiedzi obejmujących te kluczowe elementy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dlatego właściwy zestaw czynności to powymiatanie okruchów oraz wygładzenie i naciągnięcie dolnych warstw pościeli.

Źródła:

  • EPUAP/NPIAP/PPPIA: Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline, 2019 edition (guideline document).
  • International guideline overview on pressure injury prevention concepts (pressure, shear, friction) – EPUAP/NPIAP/PPPIA Quick Reference Guide materials associated with the 2019 guideline.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw pielęgnowania i opieki długoterminowej (profilaktyka odleżyn)
  • Wytyczne kliniczne dotyczące profilaktyki i leczenia odleżyn (publikacje towarzystw naukowych)
  • Instrukcje wewnętrzne placówek (procedury ścielenia łóżka z pacjentem i profilaktyki odleżyn)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego