KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 30.
Która ilustracja przedstawia sprzęt miarowy wykorzystywany podczas czynności miareczkowania badanej próbki?
Ilustracja przedstawia cztery różne narzędzia laboratoryjne, które mogą być używane w procesach chemicznych, takich jak
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W miareczkowaniu sprzętem miarowym służącym do precyzyjnego podawania titranta jest biureta (z podziałką i kranikiem), a nie np. cylinder czy zlewka.
Dlatego poprawna jest ta ilustracja, która przedstawia przyrząd umożliwiający kontrolowany wypływ roztworu i dokładny odczyt objętości – w tym zestawie: "Ilustracja III."

Pełne wyjaśnienie:

Miareczkowanie (titracja) polega na stopniowym dodawaniu roztworu o znanym stężeniu do badanej próbki aż do osiągnięcia punktu końcowego (np. zmiany barwy wskaźnika). Kluczowym wymaganiem jest dokładne i kontrolowane dozowanie objętości roztworu mianowanego, dlatego w praktyce stosuje się sprzęt miarowy o wysokiej dokładności.

Przyrządem typowo kojarzonym z czynnością miareczkowania jest biureta: długi, wąski cylinder z podziałką oraz kranikiem (lub zaworkiem), który pozwala precyzyjnie regulować wypływ cieczy kropla po kropli. To umożliwia zarówno prowadzenie reakcji w sposób kontrolowany, jak i odczyt zużytej objętości roztworu z odpowiednią rozdzielczością.

Odpowiedź "Ilustracja III." jest poprawna, ponieważ wskazuje ilustrację przedstawiającą właściwy sprzęt miarowy używany do dozowania titranta podczas miareczkowania.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, jeżeli przedstawiają szkło niesłużące do dozowania titranta w sposób ciągły i kontrolowany albo o mniejszej dokładności pomiaru objętości w tej czynności. Przykładowo:

  • przyrządy bez kranika i bez możliwości płynnej regulacji wypływu nie spełniają roli biurety w titracji,
  • naczynia ogólnego zastosowania (np. zlewki) nie są sprzętem miarowym do dokładnego odmierzania objętości w miareczkowaniu,
  • szkło miarowe przeznaczone do jednorazowego poboru objętości (np. część pipet) ma inne zastosowanie niż kontrolowane, stopniowe dozowanie w trakcie titracji.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na ilustracji cechy "biurety": podziałka na długiej rurze + element zamykający/sterujący wypływem (kranik). To zwykle najszybszy i najbardziej pewny sposób rozpoznania sprzętu miarowego do miareczkowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Miareczkowanie to metoda analizy objętościowej, w której dodaje się roztwór o znanym stężeniu do próbki aż do punktu końcowego reakcji (np. zmiany barwy wskaźnika). W analizie żywności służy m.in. do oznaczania kwasowości, zasadowości lub innych parametrów związanych z reakcjami kwas-zasada.
Biureta jest długa, wąska, ma podziałkę na całej długości oraz kranik (zawór) przy wylocie, który pozwala dozować ciecz kropla po kropli. Te dwie cechy (skala + kranik) są najpewniejszym wyróżnikiem na rysunku.
W miareczkowaniu trzeba znać zużytą objętość roztworu z możliwie dużą dokładnością i dozować go kontrolowanie. Zlewka jest naczyniem ogólnym, ma co najwyżej przybliżoną podziałkę i nie pozwala na precyzyjne dozowanie kroplami, więc nie spełnia wymagań pomiarowych titracji.
Najczęściej myli się biuretę z pipetą lub cylindrem miarowym, bo wszystkie mogą mieć podziałkę. Różnicą jest to, że biureta ma kranik umożliwiający regulację wypływu w trakcie pomiaru, a cylinder służy do przybliżonego odmierzania, nie do precyzyjnego dozowania kropla po kropli.
Sprzęt miarowy to naczynia i przyrządy przeznaczone do odmierzania objętości z określoną dokładnością (np. biurety, pipety miarowe, kolby miarowe). Charakteryzują się odpowiednią skalą lub kreską miarową oraz konstrukcją zapewniającą powtarzalność pomiaru.
Pipetę stosuje się zwykle do pobrania jednej, z góry ustalonej objętości (np. porcji próbki lub odczynniku). Biuretę stosuje się wtedy, gdy trzeba stopniowo dozować roztwór i odczytać, ile go zużyto do osiągnięcia punktu końcowego miareczkowania.
Odczyt wykonuje się na wysokości oczu, aby uniknąć błędu paralaksy. W przypadku przezroczystych roztworów najczęściej odczytuje się dolną część menisku. Ważne jest także stabilne ustawienie biurety i spokojne dozowanie, by poziom cieczy był ustabilizowany w chwili odczytu.
Zwykle nie jest podstawowym przyrządem do miareczkowania, ponieważ ma mniejszą dokładność i nie zapewnia tak precyzyjnego, kontrolowanego dozowania jak biureta. Cylinder może być użyteczny pomocniczo (np. do odmierzania wody lub roztworów pomocniczych), ale w titracji kluczowa jest biureta.
Metody miareczkowe są często wykorzystywane do oznaczania kwasowości miareczkowej, alkaliczności, zawartości niektórych składników reagujących stechiometrycznie z titrantem oraz do kontroli procesów technologicznych. Konkretne oznaczenie zależy od produktu i przyjętej procedury laboratoryjnej.
Warto opanować rozpoznawanie cech konstrukcyjnych: kranik (biureta), kreska miarowa (kolba miarowa), zwężona końcówka (pipeta) oraz typ skali. Pomagają atlasy szkła laboratoryjnego i ćwiczenia z realnym sprzętem. Dobrą praktyką jest łączenie nazwy z funkcją: "do czego służy ten przyrząd?".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • ISO 385, Laboratory glassware — Burettes (standard dotyczący biuret)
  • ISO 1042, Laboratory glassware — One-mark volumetric flasks (standard dotyczący kolb miarowych)
  • Vogel's Textbook of Quantitative Chemical Analysis (rozdziały dotyczące miareczkowania i aparatury do titracji)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z chemii analitycznej (dział: miareczkowanie)
  • Instrukcje BHP i instrukcje stanowiskowe dotyczące pracy ze szkłem laboratoryjnym
  • Karty pracy/atlas szkła laboratoryjnego (rozpoznawanie biurety, pipety, kolb miarowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego